İnsan orqanizmi üçün heyvani yağlar: zərərli yoxsa faydalı? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Heyvani yağlar insan orqanizmi üçün zərərlidirmi? Bu sual uzun illərdir həm alimlərin, həm də sağlam qidalanma ilə maraqlanan insanların diqqət mərkəzindədir. European Food Safety Authority (EFSA)-nin hesabatına görə, heyvani yağlar doymuş yağ turşuları baxımından zəngin olub xolesterol səviyyəsini yüksəldə və ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır. Digər tərəfdən isə bəzi vacib vitaminlər (A, D, E, K) və omeqa-3 kimi faydalı maddələr baxımından orqanizm üçün önəmli rol oynayır.
EFSA-nin tövsiyələrinə əsasən, heyvani yağların həddindən artıq qəbulu sağlamlıq üçün zərərlidir, amma miqdarını düzgün tənzimləyərək bitki mənşəli yağlarla balans yaratmaq mümkündür. Yəni əsas məsələ, heyvani yağlardan tam uzaqlaşmaq deyil, onların qəbulunu ölçülü və sağlam qidalanma prinsiplərinə uyğun saxlamaqdır.
Mövzu ilə bağlı qida eksperti Fərid Səfərov BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycanda, xüsusilə bölgələrdə yeməklərdə istifadə olunan heyvani yağlar (iç yağı, quyruq yağı və s.) uzun illərdir həm dad, həm də enerji mənbəyi kimi geniş istifadə olunur. Amma sağlamlıq baxımından bu məsələ bir qədər balanslı yanaşma tələb edir.
Heyvani yağlar zərərlidirmi?
Tam olaraq "zərərlidir" demək düzgün olmaz. Əslində, heyvani yağlar enerji verir, yağda həll olan vitaminlərin (A, D, E, K) mənimsənilməsinə kömək edir, dad və toxluq hissini artırır, yəni müəyyən miqdarda istifadə edildikdə faydalı tərəfləri də var.
Problem harada yaranır?
Əsas məsələ miqdar və tezlikdir. Heyvani yağlar əsasən doymuş yağ turşuları ilə zəngindir. Həddindən artıq qəbul edildikdə:
- Qanda "pis xolesterin" (LDL) səviyyəsini artıra bilər.
- Uzun müddətdə damar divarlarında yığılaraq ateroskleroz riskini yüksəldə bilər.
- Ürək-damar xəstəlikləri ehtimalını artırar.
Niyə əvvəllər daha az problem olurdu?
Keçmişdə insanlar daha çox fiziki aktiv idi, daha az emal olunmuş qida qəbul edirdi, ümumi kalori balansı daha aşağı idi. Bu səbəbdən heyvani yağların təsiri bu qədər nəzərə çarpmırdı.
Nə qədər istifadə etmək düzgündür?
- Tam qadağa lazım deyil, amma gündəlik rasionda əsas yağ mənbəyi olmamalıdır.
- Bitki mənşəli yağlarla balans yaratmaq daha doğrudur.
- Quyruq yağı və iç yağı hər gün yox, ara-sıra istifadə oluna bilər.
- Qızartma yerinə daha çox bişirmə, soba üsullarına üstünlük verilsin.
- Ürək-damar xəstəliyi riski olan şəxslər daha diqqətli olmalıdır.
Heyvani yağlar ölçülü istifadə edildikdə təhlükəli deyil, amma müasir həyat tərzində (az hərəkət, çox kalori) onların çox istifadəsi sağlamlıq risklərini artırır. Balans və ölçünü hər zaman nəzarətdə saxlamaq vacibdir.
Sağlam qidalanaraq sağlam yaşayın!
Müəllif: İlkin Məmmədkərimov
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 1027 Tarix: 08 aprel 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşPensiyaçılara və aztəminatlı ailələrə ŞAD XƏBƏR
Azərbaycan dövlət büdcəsinin əsas prioritetləri yenidən insan kapitalına və sosial rifaha köklənib. Gələn ilin büdcə xərclərinin 44 faizinin sosialyönümlü tədbirlərə sərf olunması təkcə maliyyə rəqəmi deyil, eyni zamanda ölkənin sosial siyasətində mühüm bir addımdır. Bu addım minlərlə şəhid ailəsi, qazi
00:15 104 Ötən gün cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 57 nəfər saxlanılıb
Azərbaycanda oktyabrın 2-də cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 57 nəfər saxlanılıb. Bu barədə BİG.AZ-a Daxili İşlər Nazirliyindən məlumat verilib. Bildirilib ki, həmçinin ölkə ərazisində qeydə alınan 45, əvvəlki dövrlərdən bağlı qalan 18 cinayətin açılması təmin olunub
03.10.2026 138 Azərbaycan manatının dövretmə sürəti 8 ayda azalıb
Bu ilin sentyabrın 1-nə Azərbaycanın milli valyutası - manatın dövretmə sürəti 2,96 bənd təşkil edib. "Report" Azərbaycan Mərkəzi Bankına (AMB) istinadən xəbər verir ki, bu, avqustun 1-i ilə müqayisədə 0,04 bənd, ilin əvvəlinə nisbətən 0,24 bənd, 2025-ci ilin sentyabrın 1-i ilə müqayisədə is
03.10.2026 142 Paşinyan ölkəsindəki korrupsiyaya həll yolunu "tapdı": "Ermənistan vətəndaşı Tanrıya inanmalıdır"
"Bu gün "inanclı" sözü hələ də mənfi mənada qəbul edilir, çünki bir inanclılar var, bir də sadəcə normal vətəndaşlar var". -ın Ermənistan KİV-ə istinadən xəbərinə görə, bu barədə ölkənin baş naziri Nikol Paşinyan bildirib. Onun sözlərinə görə, mövqeyi dəyişməz olub və dəyişməz qalacaq
03.10.2026 168 ŞAD XƏBƏR - Bu şəxslər daha tez pensiya alacaq
Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi müəyyən kateqoriyadan olan şəxslərə ümumi pensiya yaş həddini gözləmədən, daha tez təqaüdə çıxmaq hüququ verir. Bu güzəştlər əsasən iş şəraiti, xüsusi peşə fəaliyyəti, ailə tərkibi və sağlamlıq vəziyyəti kimi faktorlar nəzərə alınaraq tətbiq edilir. "Yen
00:07 98 Zəngəzurda saxlanılan əsgərimizin taleyi necə olacaq? - AÇIQLAMA
Azərbaycanlı hərbçi Nəsimi Musayev naməlum şəraitdə Ermənistan ərazisinə keçib. Oktyabrın 1-də yerli vaxtla saat 14:15-də Zəngəzurun Şəki kəndində Azərbaycan əsgəri Ermənistan təhlükəsizlik orqanları tərəfindən saxlanılıb. Oktyabrın 2-də Ermənistanın Baş Prokurorluğu naməlum şəraitdə sərhədi keçərə
03.10.2026 208 Azərbaycanda həyat sığortası üzrə ödənişlər 33 %-dən çox artıb
Bu ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycanda həyat sığortası növlərinin hesabına 639,427 milyon manat sığorta haqqı toplanılıb. "Report" Azərbaycan Mərkəzi Bankına (AMB) istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7,7 % çoxdur. Hesabat dövründə həyat sığortası növlər
03.10.2026 136 Yeni 100 manatlıqlar niyə terminallarda qəbul edilmir? - Mərkəzi Bankdan AÇIQLAMA
Yeni 100 manatlıq əsginasların bəzi ödəniş terminalları tərəfindən qəbul edilməməsi ilə bağlı görüntülər yayılıb. BakuES-in paylaşdığı videoda vətəndaşın terminala yeni 100 manatlıq əsginası yerləşdirməsinə baxmayaraq, cihazın pulu geri qaytardığı görünür. Bəs yeni 100 manatlıqların bəzi terminallard
00:13 111 Tovuzda evdə yanğın olub, 42 yaşlı qadın ölüb
Tovuz rayonu, Qovlar şəhəri, Xəqani küçəsində yaşayış evində yanğın baş verib. Bu barədə "Report"a Fövqəladə Hallar Nazirliyindən (FHN) məlumat verilib. Bildirilib ki, əraziyə FHN-in Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətinin qüvvələri cəlb olunub. Birmərtəbəli fərdi yaşayış evində baş vermiş yanğı
03.10.2026 117