İnsan orqanizmi üçün heyvani yağlar: zərərli yoxsa faydalı? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Heyvani yağlar insan orqanizmi üçün zərərlidirmi? Bu sual uzun illərdir həm alimlərin, həm də sağlam qidalanma ilə maraqlanan insanların diqqət mərkəzindədir. European Food Safety Authority (EFSA)-nin hesabatına görə, heyvani yağlar doymuş yağ turşuları baxımından zəngin olub xolesterol səviyyəsini yüksəldə və ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır. Digər tərəfdən isə bəzi vacib vitaminlər (A, D, E, K) və omeqa-3 kimi faydalı maddələr baxımından orqanizm üçün önəmli rol oynayır.
EFSA-nin tövsiyələrinə əsasən, heyvani yağların həddindən artıq qəbulu sağlamlıq üçün zərərlidir, amma miqdarını düzgün tənzimləyərək bitki mənşəli yağlarla balans yaratmaq mümkündür. Yəni əsas məsələ, heyvani yağlardan tam uzaqlaşmaq deyil, onların qəbulunu ölçülü və sağlam qidalanma prinsiplərinə uyğun saxlamaqdır.
Mövzu ilə bağlı qida eksperti Fərid Səfərov BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycanda, xüsusilə bölgələrdə yeməklərdə istifadə olunan heyvani yağlar (iç yağı, quyruq yağı və s.) uzun illərdir həm dad, həm də enerji mənbəyi kimi geniş istifadə olunur. Amma sağlamlıq baxımından bu məsələ bir qədər balanslı yanaşma tələb edir.
Heyvani yağlar zərərlidirmi?
Tam olaraq "zərərlidir" demək düzgün olmaz. Əslində, heyvani yağlar enerji verir, yağda həll olan vitaminlərin (A, D, E, K) mənimsənilməsinə kömək edir, dad və toxluq hissini artırır, yəni müəyyən miqdarda istifadə edildikdə faydalı tərəfləri də var.
Problem harada yaranır?
Əsas məsələ miqdar və tezlikdir. Heyvani yağlar əsasən doymuş yağ turşuları ilə zəngindir. Həddindən artıq qəbul edildikdə:
- Qanda "pis xolesterin" (LDL) səviyyəsini artıra bilər.
- Uzun müddətdə damar divarlarında yığılaraq ateroskleroz riskini yüksəldə bilər.
- Ürək-damar xəstəlikləri ehtimalını artırar.
Niyə əvvəllər daha az problem olurdu?
Keçmişdə insanlar daha çox fiziki aktiv idi, daha az emal olunmuş qida qəbul edirdi, ümumi kalori balansı daha aşağı idi. Bu səbəbdən heyvani yağların təsiri bu qədər nəzərə çarpmırdı.
Nə qədər istifadə etmək düzgündür?
- Tam qadağa lazım deyil, amma gündəlik rasionda əsas yağ mənbəyi olmamalıdır.
- Bitki mənşəli yağlarla balans yaratmaq daha doğrudur.
- Quyruq yağı və iç yağı hər gün yox, ara-sıra istifadə oluna bilər.
- Qızartma yerinə daha çox bişirmə, soba üsullarına üstünlük verilsin.
- Ürək-damar xəstəliyi riski olan şəxslər daha diqqətli olmalıdır.
Heyvani yağlar ölçülü istifadə edildikdə təhlükəli deyil, amma müasir həyat tərzində (az hərəkət, çox kalori) onların çox istifadəsi sağlamlıq risklərini artırır. Balans və ölçünü hər zaman nəzarətdə saxlamaq vacibdir.
Sağlam qidalanaraq sağlam yaşayın!
Müəllif: İlkin Məmmədkərimov
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 488 Tarix: 08 aprel 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Daşkənt şəhərində Türk Dövlətləri Autizm Federasiyasının növbəti beynəlxalq tədbiri keçirildi
8 aprel 2026-cı il tarixində Özbəkistan Respublikasının Daşkənt şəhərində Türk Dövlətləri Autizm Federasiyasının növbəti beynəlxalq tədbiri keçirilmişdir. Tədbirdə Türk Dövlətlərinə üzv ölkələrin autizm üzrə fəaliyyət göstərən təşkilatlarının nümayəndələri və Azərbaycan nümayəndə heyəti iştirak etmişdir
14:38 146 Tükənən müharibələr dövrü: Azərbaycan nümunəsi fərqlənir
"Azərbaycanın iki qonşusu hazırda ciddi münaqişə içindədir. Həm şimalda, həm də cənubda aktiv hərbi gərginliklər müşahidə olunur". Bunu BİG.AZ-a açıqlamasında politoloq Turan Rzayev bildirib. O, qeyd edib ki, İran və ABŞ-İsrail xətti üzrə qarşıdurma artıq uzun müddətdir davam edir. Atəşkə
13:26 160 Moskva-İrəvan dialoqu davam edir: növbəti görüş planlaşdırılır
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan və Rusiya Prezidenti Vladimir Putin yaxın zamanda növbəti üzbəüz görüş keçirəcəklər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə Paşinyan Armenpress tərəfindən yayımlanan brifinqdə məlumat verib. "Artıq üzbəüz görüşlə bağlı razılığa gəlmişik. İyunu
11:10 203 Azərbaycanda 40 saatlıq iş norması sadəcə kağız üzərində qalır - HÜQUQŞÜNASDAN AÇIQLAMA
Azərbaycanda əmək qanunvericiliyinə əsasən həftəlik 40 saatlıq iş norması müəyyən edilsə də, reallıqda bu norma işləmir. İşçilər gündə 10-12 saat, həftə ərzində isə 60-70 saat çalışır və bu artıq ənənə halını alıb. Əmək müqaviləsində nəzərdə tutulmayan əlavə işlərin işçilərə gördürülməsi də geniş yayılı
14:55 121 Heç vaxt bəxti gətirməyən qadın 1 milyon dollar uddu
ABŞ-da Miçiqan lotereyasının Lotto 47 tirajlarının daimi iştirakçısı 1,1 milyon dollar udub. xarici mediaya istinadla bildirir ki, 65 yaşlı qalib lotereya başladığı vaxtdan bəri heç bir tirajı qaçırmayıb. O, onilliklər ərzində həftədə iki dəfə Lotto 47 biletləri alıb və uzun illər uğursuzluqlardan sonr
09.04.2026 496 Hörmüz boğazı gündəmdə - ABŞ NATO-dan hərəkət gözləyir
ABŞ Prezidenti Donald Trampın çərşənbə günü NATO-nun baş katibi Mark Rutte ilə keçirdiyi görüşdə Alyans üzvləri Hörmüz boğazının təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün təcili tədbirlər görməyə çağırılıb. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə avropalı diplomatlar CNN müxbirlərinə məlumat veriblər
11:29 209 Mənəvi zərər nədir və necə kompensasiya olunur?
"Mənəvi zərər fiziki şəxsin şəxsiyyət hüquqlarının pozulması nəticəsində keçirdiyi sarsıntı və ya iztirab kimi qiymətləndirilir. Bu zərərə görə kompensasiya isə şəxsin pozulan mənəvi tarazlığının bərpası və yaşama motivasiyasının yenidən formalaşmasına xidmət edir". Bunu BİG.AZ-a açıqlamasınd
14:32 131 Qızı haqqında danışmaq istəmədi
Müğənni Rüfət Axundov qızı haqda danışmaq istəməyib. Axşam.az xəbər verir ki, "Qonaqcanlı" verilişində yer alan sənətçi qızından danışmağı xoşlamadığını deyib. O bildirib ki, övladlarının müğənni olmasını da istəmir:. "Oğlumun 14 yaşı olacaq. Məhəmmədəlinin səsi var, amma istəməzdim oxusun
15:42 29 Dəhşətli TƏYYARƏ QƏZASI baş verdi - Ölənlər var
Amerika Birləşmiş Ştatlarının Arizona ştatından gələn son dəqiqə xəbəri beynəlxalq medianın diqqət mərkəzinə çevrilib. Yerli hava limanlarından birinin ərazisində baş verən gözlənilməz və dəhşətli təyyarə qəzası iki nəfərin həyatına son qoyub. xəbər verir ki, hadisə günorta saatlarında, kiçikmühərrikl
09.04.2026 701