Neandertallar əslində ağıllı imiş: Alimləri təəccübləndirən kəşf
Alimlər insanın qədim əcdadları olan neandertalların əvvəllər düşündüyündən daha inkişaf etmiş idrak qabiliyyətinə malik olduğunu göstərən yeni sübutlar aşkar ediblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Interesting Engineering" nəşri yazır.
Araşdırma Aberdin Universiteti və Madridin UNED Universitetinin alimləri tərəfindən Qərbi Avropadakı neandertal düşərgələrində aparılıb. Xüsusilə Fransanın Payer bölgəsində tapılan kərgədan dişlərinin qeyri-adi şəkildə çoxluğu diqqət çəkib.
Alimlər belə bir sual irəli sürüblər: "Niyə bir yerdə bu qədər çox kərgədan dişi toplanıb?"
Bundan sonra tədqiqatçılar neandertalların bu dişləri sadəcə qida qalıqları kimi deyil, alət kimi istifadə etmiş ola biləcəyi hipotezini yoxlamağa başlayıblar.
Kərgədan dişləri alət kimi istifadə edilib
Araşdırma Fransa, İspaniya və Cənubi Çindəki üç arxeoloji ərazidən tapıntıları əhatə edib. Nəticələr göstərib ki, kərgədan dişləri çox güman ki, qida məqsədi ilə deyil, əmək aləti kimi istifadə olunub.
Əsas sübutlar İspaniyadakı El-Kastilyo və Fransadakı Peş-de-l’Aze II düşərgələrindən əldə edilib. El-Kastilyoda tapılan 202 dişdən 25-ində əvvəllər izah edilməmiş aşınma izləri müəyyən olunub.
Mikroskopik analiz göstərib ki, dişlər dəfələrlə sərt səthlərlə təmasda olub. Alimlər eyni prosesi müasir kərgədan dişləri üzərində təkrarlayaraq neandertalların istifadə etdiyi hərəkətləri modelləşdiriblər.
Neandertallar məqsədli şəkildə alət seçiblər
Təcrübələr zamanı dişlər çəkic və anvil (səth) kimi istifadə edilib və nəticədə 100 min il əvvəlki tapıntılardakı izlərlə demək olar ki, eyni izlər əldə olunub. Həmçinin müəyyən edilib ki, daha iri və düz səthli dişlər xüsusi işlər üçün daha əlverişli olub.
Bu, neandertalların alətləri məqsədyönlü şəkildə seçdiyini göstərir. Alimlər bildirirlər ki, bu nəticələr onların düşüncə tərzini və davranış məntiqini daha yaxşı anlamağa imkan verir.
Araşdırma "ibtidai neandertal" obrazına dair köhnə təsəvvürləri də sual altına alır. Yeni məlumatlar onların mürəkkəb düşüncə və seçim bacarığına sahib olduğunu göstərir.
"Science News"un məlumatına görə, neandertalların idrak qabiliyyətləri ilə bağlı müzakirələr davam edir, lakin getdikcə daha çox sübut onların simvolik düşünmə bacarığına sahib olduğunu göstərir.
Aberdin Universitetinin tədqiqatçısı Sans-Royo bildirib ki, bu kəşf kərgədan dişləri kimi sərt materialların alət kimi istifadə olunduğunu göstərir və neandertalların resurslardan sistemli şəkildə yararlandığını sübut edir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 637 Tarix: 12 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş"Real"ın ulduzu sevgilisi ilə görüşə görə tənqidlərlə üzləşdi
Fransız futbolçu reabilitasiya üçün Madrid klubuna qayıtmasını təxirə salıb və paparassilər görüşdə yaxalayıb bu, qəzəbə səbəb olub. Fransa millisinin ulduz hücumçusu Kilian Mbappe Türkiyəyə qarşı Millətlər Liqası oyununda zədələnib və müalicəsini Madriddə davam etdirmək üçün milli komandanın düşərgəsin
19:15 1 YAP İdarə Heyətinin yeni tərkibi - Siyahı
Yeni Azərbaycan Partiyası İdarə Heyətinin yeni tərkibi müəyyənləşib. "Qafqazinfo" APA-ya istinadən xəbər verir ki, partiyanın VII Qurultayında İdarə Heyətinin 40 nəfərdən ibarət yeni tərkibi səsverməyə çıxarılaraq qəbul edilib. Beləliklə, İdarə Heyətinin yeni tərkibi aşağıdakı kimidir:. İlha
16:28 121 21 şagirdin zəhərlənmə şübhəsi: Məktəbə gətirilən qidalar nə qədər təhlükəsizdir?
"Məktəbdə uşaqların sağlamlığı ilə bağlı ən böyük təhlükələr bəzən heç təhlükəli görünməyən məqamlardan başlayır. Sumqayıt şəhərində 21 şagirdin zəhərlənmə şübhəsi ilə xəstəxanaya yerləşdirilməsi də bu baxımdan diqqət çəkən hadisədir". Bunu BİG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qoc
12:41 194 Güclü külək əsir - Bəzi yerlərə yağış yağır
Azərbaycanda müşahidə olunan faktiki hava açıqlanıb. xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb. Oktyabrın 2-si saat 16:00-a olan məlumatına əsasən, ölkə ərazisinin bəzi yerlərində yağıntılı və küləkli hava şəraiti müşahidə olunur. Sarıbaş (Qax), Şəki, Ağstafa, Xızı, Xaçmaz
17:03 100 Yaş saçla yatmayın: Bu riski artıra bilər
Yaş saçla yatmaq vərdişi zamanla saçların görünüşünə və vəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, saç yaş olduqda daha həssas vəziyyətə düşür. Su saç telinin müvəqqəti olaraq şişməsinə səbəb olur və nəticədə saçın xarici qoruyucu təbəqəsi olan kutikula xarici təsirlərə qarş
18:30 1 Maşında həyat yoldaşını döyən rəqqas SAXLANILDI - RƏSMİ
Xəbər verildiyi kimi sosial şəbəkələrdə özünü rəqs müəllimi kimi tanıdan Nicat Azadlının həyat yoldaşı onun barəsində ağır ittihamlar səsləndirib. Qadın övladının adına olan instaqram hesabında zorakılığı əks etdirən görüntülər paylaşıb. Videoda cütlüyün əvvəlcə sözlü mübahisə etdiyi, daha sonra is
12:05 306 Qidanın xarab olduğunu özü göstərəcək - qablaşdırma rəngini dəyişəcək
Alimlər qidanın təzəliyini qablaşdırmanı açmadan müəyyən etməyə imkan verən yeni texnologiya hazırlayıblar. BİG.AZ xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Yaponiyanın Kyushu Universitetinin tədqiqatçıları qidanın xarab olma prosesini izləyə bilən xüsusi hidrogel qablaşdırma hazırlayıblar. Material qidanı
14:49 162 FHN-in 7 idarəsi şöbəyə çevrildi, 2-si ləğv edildi
Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) Aparatında bir sıra struktur dəyişiklikləri həyata keçirilib. "Qafqazinfo" "Qaynarinfo"ya istinadən xəbər verir ki, fövqəladə hallar naziri general-polkovnik Kəmaləddin Heydərovun Əmri ilə Aparatda 7 idarə adları dəyişdirilmədən şöbəyə çevrilib
12:30 177 "Əsas vəzifələrdən biri hərbi gücümüzün artırılmasıdır" - Yenilənib
"Bizim şanlı zəfərimizdən sonra fəaliyyətimiz ərazi bütövlüyümüzün tam bərpasına istiqamətləndirilmişdi". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu fikri Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VII Qurultayında çıxışı zamanı söyləyib. Dövlət başçısı qeyd edib ki, bir gün bel
11:15 149 
