Dünya plastikdən imtina edir: Azərbaycanda da qadağa tətbiq oluna bilərmi? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Dünyanın bir çox ölkəsində birdəfəlik plastik məhsulların istifadəsi mərhələli şəkildə qadağan edilir və ya ciddi məhdudlaşdırılır. Məqsəd ətraf mühitin çirklənməsini azaltmaq, plastik tullantıların həcmini minimuma endirmək və insanların daha ekoloji alternativlərdən istifadəsini təşviq etməkdir. Azərbaycanda da son illərdə nazik plastik torbalar və bəzi birdəfəlik plastik məhsullarla bağlı məhdudiyyətlər tətbiq olunub, eyni zamanda qadağaların daha da genişləndirilməsi müzakirə edilir. Bəs yaxın illərdə ölkəmizdə bütün birdəfəlik plastik məhsulların istifadəsi qadağan oluna bilərmi?

Belə bir qərarın qəbul edilməsi hansı sahələrə təsir göstərəcək, sahibkarlar və istehlakçılar buna nə dərəcədə hazırdır? Mövcud qanunvericilik bu istiqamətdə hansı imkanları yaradır və beynəlxalq təcrübə Azərbaycanda da tətbiq oluna bilərmi? Bu suallar mövzunu yenidən gündəmə gətirir.
Mövzu ilə bağlı qida eksperti Fərid Səfərov BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, dünyada birdəfəlik plastik qabların istifadəsinin azaldılması istiqamətində ciddi addımlar atılır. Onun sözlərinə görə, bunun əsas səbəbi həm ətraf mühitə vurduğu zərər, həm də insan sağlamlığı ilə bağlı narahatlıqlardır: "Azərbaycanda da plastik qablardan birdən-birə tam imtina etmək çətin olsa da, xüsusilə birdəfəlik plastik qabların istifadəsinin mərhələli şəkildə azaldılması və onların daha təhlükəsiz alternativlərlə əvəz olunması məqsədəuyğun olardı. Mikroplastiklərin qidaya keçməsi əsasən plastikin yüksək temperatur, günəş şüaları, mexaniki aşınma və uzunmüddətli istifadə nəticəsində parçalanması ilə baş verir. Xüsusilə isti yeməklərin və ya qaynar içkilərin uyğun olmayan plastik qablara tökülməsi, plastik qabların mikrodalğalı sobada qızdırılması və ya uzun müddət günəş altında saxlanılması bu prosesi sürətləndirə bilər. Nəticədə həm mikroplastik hissəcikləri, həm də bəzi kimyəvi maddələr qidaya keçə bilər.

Bununla belə, bütün plastik qabları eyni dərəcədə təhlükəli hesab etmək düzgün deyil. Qida ilə təmas üçün istehsal olunmuş və müvafiq standartlara cavab verən plastik qablar təlimata uyğun istifadə edildikdə daha təhlükəsiz sayılır. Əsas risk həmin qabların təkrar istifadəsi, cızılması, yüksək temperatura məruz qalması və ya təyinatından kənar istifadə edilməsi zamanı artır.

İstehlakçılara tövsiyə olunur ki, mümkün olduqca şüşə, paslanmayan polad və ya keramika qablara üstünlük versinlər, isti qidaları birdəfəlik plastik qablarda saxlamasınlar və qida ilə təmas üçün nəzərdə tutulmayan plastiklərdən istifadə etməsinlər. Bu yanaşma həm sağlamlığın qorunmasına, həm də plastik tullantılarının azalmasına töhfə verə bilər.

Sağlam qidalanaraq sağlam yaşayın!".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin