Seuta böhranı: Miqrasiya dalğasının arxasında geosiyasi hesablar

İspaniyanın Şimali Afrikadakı anklavı Seuta son günlər Mərakeşdən gələn qanunsuz miqrant axını səbəbindən ciddi humanitar və təhlükəsizlik böhranı ilə üzləşib. Kütləvi miqrasiya dalğasından sonra şəhərdə faktiki olaraq miqrasiya böhranı yaşanır".
Seuta rəhbəri Xuan Xesus Vivas bildirib ki, qəbul mərkəzləri imkanlarını tamamilə tükədib, insanlar açıq havada gecələyir, infrastruktur isə normadan dəfələrlə artıq yüklənib. Hər gün orta hesabla 300 miqrantın gəlməsi 2021-ci ildə qısa müddətdə təxminən 10 min nəfərin Seutaya keçdiyi böhranı yenidən xatırladır. Yerli hakimiyyət Madrid hökumətindən fövqəladə vəziyyət elan edilməsini və bölgəyə əlavə hərbi qüvvələrin göndərilməsini tələb edib.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev bildirib ki, baş verənlər ilk baxışdan humanitar böhran təsiri bağışlasa da, prosesin geosiyasi tərəfi də var. Seuta Cəbəllütariq boğazının Afrika sahilində yerləşən, lakin İspaniyaya məxsus muxtar şəhərdir və Avropa İttifaqının xarici sərhədlərindən biri hesab olunur. Bu səbəbdən şəhər həm strateji, həm də miqrasiya marşrutlarına nəzarət baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır:

"1956-cı ildə müstəqillik əldə etdikdən sonra Mərakeş Seuta və Melilyanı öz tarixi əraziləri hesab etdiyini bəyan edib. O vaxtdan bu şəhərlər Madrid və Rabat arasında həssas siyasi məsələlərdən biri olaraq qalır. Son illərdə yaşanan miqrasiya böhranları isə Mərakeş üçün İspaniyaya təsir rıçaqlarından birinə çevrilib.

Məncə, proses yalnız Mərakeşlə məhdudlaşmır. Son dövrlərdə Madrid Vaşinqtonun bəzi xarici siyasət təşəbbüslərinə, xüsusilə İran məsələsində ABŞ-ın mövqeyinə tam dəstək verməyib. İspaniyanın ABŞ hərbi təyyarələrinin bəzi aviabazalarından və hava məkanından istifadəsinə məhdudiyyətlər tətbiq etməsi də diqqət çəkən məqamlardandır.

Bu baxımdan Seutada yaranan miqrasiya təzyiqini İspaniyaya verilən geosiyasi mesaj kimi qiymətləndirən ekspertlər də var. Belə yanaşmaya görə, Vaşinqton Avropadakı müttəfiqlərinə ABŞ-ın strateji maraqlarından kənar addımların siyasi nəticələrinin ola biləcəyini göstərməyə çalışır. Bununla belə, bu iddianı təsdiqləyən rəsmi faktlar mövcud deyil və məsələ daha çox analitik qiymətləndirmə kimi nəzərdən keçirilir.

İstənilən halda, Seutada baş verənlər təkcə miqrasiya problemi deyil, həm də Avropa, Şimali Afrika və qlobal geosiyasi münasibətlərin kəsişdiyi mürəkkəb prosesin növbəti təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər".

Telegramda izləyin