Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərində yeni mərhələ: Prezident İlham Əliyevin Daşkəndə dövlət səfəri

23 avqust 2026-cı il Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin inkişafı baxımından mühüm siyasi hadisə ilə yadda qaldı. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Özbəkistan Respublikasına dövlət səfərinə getdi. "Daşkənd-Xumo" Beynəlxalq Hava Limanında dövlətimizin başçısının şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzüldü və Prezident İlham Əliyev ilə birinci xanım Mehriban Əliyevanı Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev və xanımı Ziroatxon Mirzoyeva qarşıladılar.

Bu səfər sadəcə iki dövlət başçısının növbəti görüşü deyil. O, Azərbaycan və Özbəkistan arasında son illərdə sürətlə inkişaf edən, strateji tərəfdaşlıqdan müttəfiqlik səviyyəsinə yüksələn münasibətlərin yeni mərhələsinin mühüm göstəricisidir. Səfərin gündəliyində yüksək səviyyəli danışıqların və Azərbaycan-Özbəkistan Ali Dövlətlərarası Şurasının üçüncü iclasının keçirilməsi iki ölkə arasında siyasi dialoqun artıq institusional və davamlı xarakter aldığını göstərir.

Tarixi və mənəvi bağlara söykənən münasibətlər

Azərbaycan və Özbəkistan xalqlarını birləşdirən əlaqələrin kökləri əsrlərin dərinliklərinə gedib çıxır. Ortaq türk mənşəyi, dil və mədəni yaxınlıq, tarixi-mənəvi dəyərlər iki xalq arasında münasibətlərin möhkəm təməlini təşkil edir.
Müstəqillik dövründə bu tarixi bağlar dövlətlərarası münasibətlərin inkişafı ilə daha da möhkəmlənib. Ulu Öndər Heydər Əliyevin Özbəkistanla münasibətlərə xüsusi diqqət yetirməsi Bakı-Daşkənd əlaqələrinin siyasi əsaslarının formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Sonrakı dövrdə Prezident İlham Əliyev bu siyasəti ardıcıl şəkildə davam etdirərək Özbəkistanla münasibətləri Azərbaycanın xarici siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevirib.
Bu gün iki ölkə arasında qarşılıqlı etimad və siyasi dialoq yüksək səviyyəyə çatıb. Prezident İlham Əliyevin Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə verdiyi müsahibədə də vurğulandığı kimi, Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri ortaq tarix, mədəniyyət, dil, mənəvi dəyərlər, birlik və qarşılıqlı rəğbət üzərində qurulub.

Ali Dövlətlərarası Şura mühüm siyasi platformadır

Dövlət səfərinin əsas məqamlarından biri Azərbaycan-Özbəkistan Ali Dövlətlərarası Şurasının üçüncü iclasının keçirilməsidir.Bu mexanizm iki ölkə arasında strateji əməkdaşlığın əsas istiqamətlərinin dövlət başçıları səviyyəsində müzakirəsinə imkan yaradır. Şuranın əvvəlki iclasları Bakı ilə Daşkənd arasında siyasi dialoqun ardıcıllığını və qarşılıqlı etimadın möhkəmliyini nümayiş etdirib.

Üçüncü iclasın keçirilməsi isə iki ölkə rəhbərliyinin əldə olunmuş razılaşmaların icrasına və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə verdiyi əhəmiyyətin göstəricisidir. Bu baxımdan Daşkənd görüşləri qarşıdakı dövrdə siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, enerji, humanitar və digər sahələrdə əməkdaşlığın yeni prioritetlərini müəyyən edə bilər.

Əbədi dostluğun siyasi və hüquqi ifadəsi

Səfərin diqqətçəkən istiqamətlərindən biri Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edən sənədlərin müzakirəsidir.Xüsusilə "Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası arasında əbədi dostluq haqqında Müqavilə"nin imzalanmasının gündəmdə olması iki ölkənin gələcək münasibətlərinə verilən yüksək siyasi qiymətin göstəricisidir.
Belə bir sənəd Azərbaycan-Özbəkistan əlaqələrinin yalnız cari siyasi maraqlara deyil, uzunmüddətli strateji baxışa əsaslandığını nümayiş etdirir. Əbədi dostluq anlayışı iki xalq arasında mövcud olan münasibətlərin siyasi və hüquqi müstəvidə daha da möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

İqtisadi əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar

Azərbaycan və Özbəkistan arasında əməkdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biri iqtisadi əlaqələrdir.
İki ölkənin iqtisadi potensialı, coğrafi mövqeyi və regional layihələrdə iştirakı qarşılıqlı ticarət və investisiya imkanlarının genişləndirilməsi üçün əlverişli şərait yaradır.Azərbaycanın nəqliyyat-logistika imkanları ilə Özbəkistanın Mərkəzi Asiyadakı mövqeyinin uzlaşdırılması xüsusilə böyük perspektivlər vəd edir. Orta Dəhliz kimi mühüm nəqliyyat marşrutlarının inkişafı Bakı ilə Daşkənd arasında iqtisadi əlaqələrin daha da genişlənməsinə imkan verir.
Bu əməkdaşlıq yalnız iki ölkənin iqtisadi maraqlarına deyil, bütövlükdə Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında əlaqələrin güclənməsinə xidmət edir.

Qarabağ və Füzuli Azərbaycan-Özbəkistan dostluğunun simvoludur

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin səmimiyyətini göstərən ən mühüm nümunələrdən biri Özbəkistanın Qarabağın bərpasında iştirakı və Füzulidə həyata keçirdiyi layihələrdir.Özbəkistanın Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəb inşa etməsi və "Dostluq bağı"nın salınması iki ölkə arasında qardaşlıq münasibətlərinin real layihələrdə əksini tapdığını göstərir. Bu layihələr həm də Azərbaycanın Böyük Qayıdış siyasətinə dost və qardaş ölkənin verdiyi dəstəyin nümunəsidir.

Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpasında beynəlxalq tərəfdaşların iştirakı Azərbaycanın həyata keçirdiyi genişmiqyaslı quruculuq siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Özbəkistanın bu prosesə verdiyi töhfə isə iki ölkə arasında münasibətlərin yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmadığını göstərir.

Humanitar və mədəni əlaqələr daha da genişlənir

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin gücünü müəyyən edən əsas amillərdən biri də xalqlar arasında mövcud olan humanitar və mədəni bağlardır.Son illərdə hər iki ölkədə qarşılıqlı mədəniyyət günlərinin keçirilməsi, təhsil və elm sahəsində əlaqələrin genişlənməsi, tələbə mübadiləsinin artması xalqlarımızın bir-birini daha yaxından tanımasına şərait yaradır.

Məhz bu baxımdan Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətləri yalnız dövlətlərarası əlaqələr kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Bu münasibətlərin arxasında xalqların tarixi yaxınlığı, qarşılıqlı hörməti və mənəvi bağlılığı dayanır.

Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrdə Özbəkistanın xüsusi rolu

Azərbaycanın son illərdə Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əlaqələrinin genişlənməsi xarici siyasət kursunun mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib. Özbəkistan isə bu prosesdə xüsusi yer tutur. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında nəqliyyat və logistika əlaqələrinin inkişafında oynadığı rol, Özbəkistanın regionun mühüm iqtisadi və siyasi mərkəzlərindən biri olması iki ölkənin əməkdaşlığını regional baxımdan da əhəmiyyətli edir.
Bu əməkdaşlıq Türk dünyasında inteqrasiya proseslərinə də mühüm töhfə verir. Azərbaycan və Özbəkistanın Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində fəal əməkdaşlığı ortaq maraqların çoxtərəfli müstəvidə də uzlaşdırılmasına imkan yaradır.

Prezident İlham Əliyevin diplomatik xəttinin növbəti mühüm addımı

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri Azərbaycanın balanslaşdırılmış və çoxvektorlu xarici siyasətinin növbəti nümunəsidir.Azərbaycan müxtəlif regional və qlobal güc mərkəzləri ilə qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq münasibətləri qurmaqla yanaşı, Türk dünyası və Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əlaqələrin inkişafına xüsusi diqqət yetirir.

Daşkənd səfəri də bu siyasətin məntiqi davamıdır. Burada əsas məqsəd mövcud dostluq münasibətlərini daha yüksək siyasi və iqtisadi əməkdaşlıq səviyyəsinə qaldırmaq, yeni layihələr üçün imkanlar yaratmaq və iki ölkənin qarşılıqlı maraqlarını uzunmüddətli perspektivdə təmin etməkdir.

Yeni mərhələnin başlanğıcı

23 avqust tarixində başlayan dövlət səfəri Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin dinamik inkişafının növbəti mərhələsini formalaşdıran mühüm hadisə kimi qiymətləndirilə bilər.
Səfərin gündəliyi, Ali Dövlətlərarası Şuranın iclasının keçirilməsi, yüksək səviyyəli görüşlər və nəzərdə tutulan sənədlər Bakı ilə Daşkənd arasında münasibətlərin strateji mahiyyətini bir daha təsdiqləyir.
Bu gün Azərbaycan və Özbəkistan arasında əməkdaşlıq artıq yalnız ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində deyil, regional təhlükəsizlik, nəqliyyat bağlantıları, iqtisadi inkişaf, enerji, humanitar əlaqələr və Türk dünyasının birliyi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Prezident İlham Əliyevin Daşkəndə dövlət səfəri göstərir ki, Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri möhkəm tarixi təməl üzərində qurulmaqla yanaşı, gələcəyə hesablanmış strateji məzmun daşıyır. İki ölkə rəhbərliyi arasında formalaşmış qarşılıqlı etimad və siyasi dialoq isə bu əlaqələrin bundan sonra da yüksələn xətt üzrə inkişaf edəcəyinə möhkəm zəmin yaradır.Bakı ilə Daşkənd arasında dostluq və qardaşlıq münasibətləri artıq yeni siyasi reallığın mühüm dayaqlarından biridir. Prezident İlham Əliyevin 23 avqust tarixində Özbəkistana dövlət səfəri də məhz bu reallığın daha da möhkəmləndirilməsi və gələcək əməkdaşlığın yeni istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Ramin Şərifov
"Özbəkistan Ticarət Evi"nin direktoru

Telegramda izləyin