Xaricə investisiya yalnız kapital ixracı deyil, Azərbaycan biznesinin böyümə strategiyasıdır

"Müasir iqtisadi şəraitdə yerli şirkətlərin və sahibkarların xarici ölkələrə investisiya yatırması yalnız kapitalın başqa bazara çıxarılması kimi qiymətləndirilməməlidir. Bu, eyni zamanda biznesin böyüməsi, yeni bazarlara çıxış, risklərin şaxələndirilməsi və beynəlxalq təcrübənin əldə olunması baxımından mühüm strateji addımdır".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında iş adamı Elşad Qoqayev bildirib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycan sahibkarlarının xarici bazarlarda investisiya layihələrində iştirak etməsi təkcə ayrı-ayrı şirkətlərin inkişafına deyil, ümumilikdə Azərbaycanın iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsinə də töhfə verə bilər.

"İlk növbədə xaricə investisiya sahibkara yeni bazarlara çıxış imkanı yaradır. Şirkət yalnız Azərbaycan bazarının imkanları ilə məhdudlaşmır, investisiya qoyduğu ölkənin və müəyyən hallarda həmin ölkə vasitəsilə ətraf regionların istehlak bazarına daxil olmaq imkanı əldə edir. Bu isə satış kanallarının genişlənməsi, yeni müştərilərin qazanılması və biznesin daha dayanıqlı qurulması üçün əlavə imkanlar yaradır.

Amma mən hesab edirəm ki, məsələyə yalnız ‘xaricdə yeni bazar tapmaq’ kimi yanaşmaq düzgün deyil. Xarici bazara daxil olan sahibkar həmin ölkənin istehlakçı davranışını, rəqabət mühitini, logistika imkanlarını, qanunvericiliyini və biznes mədəniyyətini öyrənir. Bu təcrübə sonradan şirkətin Azərbaycandakı fəaliyyətində də tətbiq oluna bilər. Yəni xarici investisiya sahibkara yalnız gəlir deyil, həm də yeni bilik və təcrübə qazandırır.

Digər mühüm məsələ risklərin şaxələndirilməsidir. Biznesin bütün fəaliyyətinin yalnız bir ölkənin iqtisadi vəziyyətindən asılı olması müəyyən risklər yaradır. Müxtəlif bazarlarda fəaliyyət göstərmək isə gəlir mənbələrinin diversifikasiyasına və müəyyən iqtisadi risklərin daha balanslı idarə olunmasına imkan verir. Təbii ki, bu, risklərin tamamilə aradan qalxması demək deyil. Əksinə, sahibkar yeni bazara daxil olarkən valyuta, hüquqi, vergi, logistika, siyasi və tərəfdaşlıq risklərini əvvəlcədən ciddi şəkildə qiymətləndirməlidir.

Mənim fikrimcə, xaricə investisiya məsələsində ən böyük səhvlərdən biri bazarı kifayət qədər araşdırmadan qərar verməkdir. Xarici ölkədə müəyyən məhsula tələbatın olması hələ həmin bazarda uğurlu biznes qurulacağı anlamına gəlmir. Rəqabət, qiymət siyasəti, logistika xərcləri, yerli qanunvericilik, vergi sistemi və etibarlı tərəfdaş seçimi əvvəlcədən təhlil edilməlidir. Sahibkar emosional qərarla deyil, rəqəmlərə və uzunmüddətli strategiyaya əsaslanmalıdır.

Azərbaycan biznesi üçün perspektivli istiqamətlərdən biri də Türk dünyası və Mərkəzi Asiya bazarlarıdır. Azərbaycanla bu ölkələr arasında siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələrin inkişaf etməsi, nəqliyyat və logistika imkanlarının genişlənməsi sahibkarlar üçün yeni perspektivlər yaradır.

Xüsusilə Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan və digər Mərkəzi Asiya ölkələrində kənd təsərrüfatı, qida sənayesi, logistika, turizm, energetika, tikinti və xidmət sektorlarında müxtəlif investisiya imkanlarının olduğunu düşünürəm. Burada əsas üstünlüklərdən biri də Azərbaycanın Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat bağlantılarında mühüm mövqeyə malik olmasıdır. Bu imkanlardan istifadə etməklə Azərbaycan şirkətləri yalnız məhsul ixrac edən deyil, regional biznes zəncirlərinin iştirakçısına çevrilə bilərlər.

Eyni zamanda, xarici bazara çıxışın yalnız böyük şirkətlər üçün mümkün olduğunu düşünmək də doğru deyil. Düzgün strategiya qurulduğu halda orta sahibkarlıq subyektləri də müəyyən sahələr üzrə xarici bazarlarda özlərinə yer tapa bilərlər. Bunun üçün ilk mərhələdə böyük kapital qoyuluşundan daha çox, düzgün tərəfdaş, düzgün məhsul və düzgün bazarın seçilməsi vacibdir.

Xaricə investisiyanın Azərbaycan üçün digər mühüm üstünlüyü milli şirkətlərin beynəlxalq səviyyədə tanınmasına şərait yaratmasıdır. Uğurlu xarici layihələr Azərbaycan brendlərinin nüfuzunu yüksəldə, yeni tərəfdaşlıqların yaranmasına və ölkəmizin biznes potensialının daha geniş coğrafiyada tanıdılmasına xidmət edə bilər.

Azərbaycan kapitalının xarici bazarlarda uğur qazanması həm də ölkə sahibkarlarının beynəlxalq biznes mühitində təcrübəsinin artması deməkdir. Sahibkar nə qədər çox bazarda fəaliyyət göstərirsə, bir o qədər fərqli idarəetmə modelləri, texnologiyalar və biznes yanaşmaları ilə tanış olur. Bu təcrübənin Azərbaycana gətirilməsi isə yerli şirkətlərin rəqabət qabiliyyətinin artmasına müsbət təsir göstərə bilər.

Nəticə etibarilə, Azərbaycan iş adamlarının xarici ölkələrə investisiya yatırmasını sadəcə kapitalın ölkədən çıxarılması kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Düzgün planlaşdırılmış və strateji yanaşma əsasında həyata keçirilən investisiya Azərbaycan biznesinin böyüməsinə, yeni bazarlara çıxmasına, beynəlxalq təcrübə qazanmasına və ölkənin iqtisadi əlaqələrinin şaxələnməsinə xidmət edə bilər.

Əsas məsələ isə investisiyanın hara və nə qədər yatırılmasından əvvəl onun niyə, hansı məqsədlə və hansı strategiya ilə yatırıldığının müəyyən edilməsidir. Xarici bazara çıxışın uğuru yalnız maliyyə imkanlarından deyil, düzgün analizdən, peşəkar idarəetmədən və uzunmüddətli baxışdan asılıdır.

Azərbaycan sahibkarlarının qarşısında artıq yalnız daxili bazarda böyümək deyil, regional və beynəlxalq biznes qurmaq imkanları da var. Düşünürəm ki, növbəti mərhələdə Azərbaycan biznesinin əsas məqsədlərindən biri ölkə daxilində qazandığı təcrübəni və kapitalı beynəlxalq bazarlarda daha böyük dəyərə çevirmək olmalıdır.

Telegramda izləyin