Mənzil qiymətləri niyə artır? - Ekspert əsas amilləri açıqladı

"Azərbaycanda mənzil bazarında qiymət artımını yalnız bir səbəblə izah etmək düzgün olmaz. Bazarda qiymətlərin formalaşmasına eyni vaxtda bir neçə fundamental amil təsir göstərir. Torpaq sahələrinin qiyməti, tikinti xərcləri, əmək və material məsrəfləri, infrastruktur xərcləri, əhalinin gəlirləri, ipoteka və kredit imkanları, eləcə də tələb və təklif nisbəti mənzil qiymətlərinin müəyyənləşməsində əsas rol oynayır".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında əmlak məsələləri üzrə ekspert Fərid Cəfərli bildirib.

O, qeyd edib ki, xüsusilə Bakı kimi ərazi imkanları məhdud olan şəhərlərdə torpaq sahələrinin qiyməti mənzilin son satış qiymətinə ciddi təsir göstərir. Bununla yanaşı, mənzilin yerləşdiyi ərazinin nəqliyyat əlçatanlığı, metro stansiyalarına yaxınlığı, məktəb və digər sosial infrastruktur obyektlərinin mövcudluğu, yeni yol layihələri və həmin ərazinin gələcək inkişaf perspektivi də onun bazar dəyərinin formalaşmasına təsir edən əsas amillərdəndir:

"Tikinti xərclərində baş verən dəyişikliklər də mənzil bazarına birbaşa təsir göstərir. 2026-cı ilin I rübündə tikinti-quraşdırma işlərində istehsalçı qiymətləri əvvəlki rüblə müqayisədə 0,4 faiz, illik müqayisədə isə 1,5 faiz artıb. Tikinti materiallarının, əmək resurslarının və digər məsrəflərin bahalaşması yeni tikililərin maya dəyərinin yüksəlməsinə, nəticədə isə satış qiymətlərinin artmasına səbəb ola bilər.

Mənzil qiymətlərinin formalaşmasında əhalinin gəlirlərinin səviyyəsi də mühüm amildir. Əhalinin gəlirlərinin artması, ümumilikdə, mənzilə olan effektiv tələbi gücləndirə bilər. 2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında ölkədə orta aylıq nominal əməkhaqqı 1 174,4 manat olub. Bununla belə, nominal gəlirlərin artımını avtomatik olaraq əhalinin real alıcılıq qabiliyyətinin eyni nisbətdə yüksəlməsi kimi qiymətləndirmək olmaz. Çünki eyni dövrdə istehlak qiymətlərində də artım müşahidə edilir.

Digər tərəfdən, ipoteka və digər maliyyələşmə imkanlarının genişlənməsi vətəndaşların mənzil almaq imkanlarını artırır. Bu, sosial baxımdan müsbət prosesdir. Lakin bazara əlavə maliyyə və tələb daxil olduğu halda mənzil təklifi eyni sürətlə genişlənmirsə, bu vəziyyət qiymətlərə yuxarı istiqamətdə təsir göstərə bilər.

Burada əsas məsələ tələb və təklif arasındakı tarazlıqdır. Əgər mənzil almaq istəyənlərin sayı artır, lakin bazarda onların tələbatını qarşılayacaq yeni mənzillərin sayı kifayət qədər sürətlə artmırsa, qiymətlərin yüksəlməsi üçün əlavə təzyiq yaranır. Əksinə, təklifin genişlənməsi bazardakı qiymət təzyiqinin müəyyən qədər azalmasına səbəb ola bilər.

Bakı şəhərində mənzil qiymətlərinin formalaşmasında ərazi amili də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Eyni ölçüdə və oxşar xüsusiyyətlərə malik mənzillər yerləşdiyi əraziyə görə ciddi qiymət fərqi ilə təklif oluna bilər. Metroya, əsas nəqliyyat xətlərinə, təhsil müəssisələrinə, ticarət və xidmət obyektlərinə yaxınlıq mənzilin alıcı üçün cəlbediciliyini artırır. Bu isə öz növbəsində həmin ərazilərdə qiymətlərin daha yüksək olmasına gətirib çıxara bilər.

Yeni yol və nəqliyyat layihələri də daşınmaz əmlak bazarına təsir göstərən amillərdəndir. İnfrastrukturun inkişaf etdiyi ərazilərdə nəqliyyat əlçatanlığının yaxşılaşması həmin ərazilərə marağı artıra və uzunmüddətli perspektivdə mənzil qiymətlərinin yüksəlməsinə təsir edə bilər.

Ümumilikdə, mənzil bazarında qiymət artımı bir-biri ilə əlaqəli çoxsaylı iqtisadi və sosial amillərin nəticəsidir. Tikinti xərclərinin dəyişməsi, torpağın bahalaşması, əhalinin gəlirlərinin dinamikası, ipoteka imkanlarının genişlənməsi və tələb-təklif nisbəti birlikdə bazarın istiqamətini müəyyənləşdirir.

Bu səbəbdən mənzil qiymətlərinin gələcək dinamikasını qiymətləndirərkən yalnız bir göstəriciyə deyil, bütün bu amillərin birlikdə necə dəyişdiyinə baxmaq lazımdır. Xüsusilə Bakı kimi böyük şəhərlərdə əhali artımı, yeni yaşayış massivlərinin salınması, nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı və mənzil təklifinin genişlənməsi bazarın gələcək vəziyyətinə ciddi təsir göstərəcək".

Telegramda izləyin