11,1 milyard manat investisiya, cəmi 1,4 faiz artım: Sərmayələr niyə iqtisadiyyatı sürətləndirmir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Azərbaycanda investisiyaların həcmi artır, lakin iqtisadi artım bu dinamikanı tam əks etdirmir. 2026-cı ilin yanvar-iyul aylarında ölkə iqtisadiyyatının əsas kapitalına 11,1 milyard manatdan çox vəsait yatırılıb. Sərmayələrin həcmi ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 10,7 faiz artsa da, ÜDM-də artım 1,4 faiz səviyyəsində qalıb. Xüsusilə diqqətçəkən məqam qeyri-neft-qaz sektoruna yatırılan investisiyaların 7,4 milyard manata çatmasına baxmayaraq, bu sahədə investisiya artımının cəmi 1,9 faiz təşkil etməsidir.

Bu rəqəmlər iqtisadiyyatda mühüm sual yaradır: investisiyaların həcmi artırsa da, onların iqtisadi artıma təsiri niyə daha güclü hiss olunmur? Vəsaitlərin hansı sahələrə yönəldilməsi, investisiyaların nə qədərinin yeni istehsal gücü yaratması və iqtisadiyyatda əlavə dəyər formalaşdırması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, yanvar-iyul aylarında əsas kapitala 11,1 milyard manatdan çox investisiya yönəldilməsi iqtisadiyyat üçün kifayət qədər böyük resursdur. Lakin investisiyanın həcmi avtomatik olaraq yüksək iqtisadi artım demək deyil. Onun sözlərinə görə, burada əsas məsələ vəsaitin hansı sahələrə yönəldilməsi və nə qədər əlavə dəyər yaratmasıdır: "İnvestisiyaların əhəmiyyətli hissəsi tikinti, infrastruktur, enerji və digər uzunmüddətli layihələrə yönəldikdə onların iqtisadi artıma təsiri dərhal görünmur. Belə layihələr gələcək illərdə məhsuldarlığı və istehsal imkanlarını artırır. Digər tərəfdən, investisiyanın emal sənayesi, yüksək texnologiyalar, ixracyönümlü istehsal və özəl sektorun məhsuldarlığını artıran sahələrə yönəlməsi daha sürətli iqtisadi nəticə verər. Digər problem investisiyanın iqtisadiyyatda multiplikativ təsirinin zəif olmasıdır. Yəni investisiya qoyulur, lakin onun ətrafında yeni müəssisələr, iş yerləri, yerli təchizat zəncirləri və ixrac imkanları kifayət qədər yaranmırsa, həmin vəsaitin iqtisadiyyata yayılma effekti məhdud qalır.

Buna görə əsas hədəf investisiyanın sadəcə həcmini artırmaq deyil, onun keyfiyyətini yüksəltmək olmalıdır. Özəl və xarici investisiyaların qeyri-neft sektoruna, xüsusilə emal sənayesinə, kənd təsərrüfatı məhsullarının dərin emalına, rəqəmsal iqtisadiyyata və ixrac potensialı yüksək layihələrə cəlb edilməsi iqtisadi artımın sürətinə daha güclü təsir göstərə bilər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin