ZƏFƏR GÜNÜ VƏ ŞUŞA - AZƏRBAYCANIN TARİXİ QƏLƏBƏSİNİN, MİLLİ İRADƏSİNİN VƏ DÖVLƏTÇİLİK GÜCÜNÜN TƏNTƏNƏSİ

Azərbaycan xalqının müasir tarixində 8 Noyabr - Zəfər Günü və Şuşanın azad olunması ilə bağlı tarixi hadisələr milli yaddaşımızın ən möhtəşəm səhifələrini təşkil edir. Bu tarixlər yalnız hərbi qələbənin təntənəsi deyil, həm də xalqın milli iradəsinin, dövlətçilik düşüncəsinin, tarixi ədalətə inamının və Vətən sevgisinin təcəssümüdür. Zəfər Azərbaycan dövlətinin qüdrətini, Şuşanın azadlığı isə xalqımızın milli-mənəvi kimliyinə bağlılığını bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Bu baxımdan Zəfər Günü ilə Şuşanın azad edilməsinin tarixi mahiyyəti bir-birini tamamlayan, Azərbaycanın keçmişi, bu günü və gələcəyi arasında möhkəm mənəvi bağ yaradan hadisələrdir.

Otuz ilə yaxın davam edən işğal, dağıdılmış şəhər və kəndlər, doğma yurdlarından didərgin salınmış yüz minlərlə insanın taleyi Azərbaycan xalqının yaddaşında ağır izlər buraxmışdı. Bütün bu illər ərzində Azərbaycan dövləti beynəlxalq hüquqa əsaslanaraq ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda siyasi, diplomatik və hüquqi mübarizə aparırdı. Lakin Ermənistanın qeyri-konstruktiv mövqeyi, beynəlxalq vasitəçilik səylərinin nəticəsiz qalması və BMT Təhlükəsizlik Şurasının münaqişə ilə bağlı qətnamələrinin uzun müddət icra olunmaması münaqişənin həllini daha da mürəkkəbləşdirirdi. Belə bir şəraitdə Azərbaycan öz gücünü artırmaq, müasir ordu quruculuğunu həyata keçirmək və milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə etmək strategiyasını əsas prioritetə çevirdi.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu 44 gün ərzində yüksək hərbi peşəkarlıq, strateji hazırlıq və misilsiz qəhrəmanlıq nümayiş etdirdi. Döyüş meydanında əldə olunan uğurlar Azərbaycanın illər ərzində formalaşdırdığı hərbi potensialın, güclü iqtisadiyyatın və məqsədyönlü dövlət siyasətinin nəticəsi idi. Müharibə dövründə xalqın dövlət rəhbərliyi ətrafında sıx birləşməsi, ordunun arxasında dayanması milli həmrəyliyin nə qədər mühüm qüvvə olduğunu bir daha sübut etdi.

Zəfərin ən mühüm və həlledici mərhələsi isə 2020-ci il noyabrın 8-də Şuşanın işğaldan azad edilməsi oldu. Bu hadisə hərbi baxımdan müharibənin taleyini müəyyənləşdirdiyi kimi, mənəvi baxımdan da Azərbaycan xalqının tarixi qürurunun zirvəsinə çevrildi. Şuşa əməliyyatı Azərbaycan əsgərinin döyüş əzmini, cəsarətini və Vətən torpağına bağlılığını nümayiş etdirən nadir hərbi qəhrəmanlıq nümunəsidir. Mürəkkəb dağlıq relyefdə aparılan döyüşlərdə Azərbaycan hərbçilərinin göstərdiyi şücaət hərb tariximizə əbədi həkk olundu.

Şuşanın azad edilməsi hadisəsinin mahiyyətini yalnız strateji və hərbi amillərlə izah etmək mümkün deyil. Şuşa Azərbaycan xalqının mədəniyyətinin, ədəbiyyatının, musiqisinin və milli düşüncəsinin formalaşmasında müstəsna rol oynayan şəhərdir. Pənahəli xan tərəfindən əsası qoyulan bu qədim şəhər əsrlər boyu Azərbaycanın ictimai-siyasi və mədəni həyatının mühüm mərkəzlərindən biri olub. Molla Pənah Vaqifin poeziyası, Xurşidbanu Natəvanın yaradıcılığı, Üzeyir Hacıbəylinin musiqi irsi, Bülbülün sənəti Şuşanın Azərbaycan mədəniyyətindəki əvəzsiz yerini müəyyənləşdirir. Buna görə də Şuşanın azadlığı xalqımız üçün həm də milli-mənəvi dəyərlərin, tarixi irsin və mədəni yaddaşın bərpası demək idi.

Prezident İlham Əliyevin Şuşanın azad edildiyi gün xalqa müraciətində səsləndirdiyi fikirlər bu tarixi hadisənin siyasi və mənəvi əhəmiyyətini ifadə edirdi. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə əldə edilən Zəfər Azərbaycan dövlətinin öz gücünə, xalqın iradəsinə və milli birliyə əsaslanan inkişaf modelinin uğurunu nümayiş etdirdi. Bu qələbə göstərdi ki, dövlətin strateji hədəfləri ilə xalqın milli arzuları üst-üstə düşdükdə ən çətin tarixi vəzifələri belə həyata keçirmək mümkündür.

Zəfər Günü həm də şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsinə ehtiram günüdür. Bu qələbənin arxasında canından keçən minlərlə Vətən övladının qəhrəmanlığı, qazilərimizin fədakarlığı və Azərbaycan əsgərinin misilsiz döyüş əzmi dayanır. Onların göstərdiyi şücaət müstəqil Azərbaycanın tarixində əbədi yaşayacaq. Dövlətin və cəmiyyətin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri şəhid ailələrinə və qazilərə diqqət və qayğını davam etdirmək, onların sosial müdafiəsini gücləndirmək, qəhrəmanlıq nümunələrini gələcək nəsillərə çatdırmaqdır.

Bu gün Zəfərin siyasi və hərbi nəticələrinin möhkəmləndirilməsi Azərbaycanın postmüharibə dövründə həyata keçirdiyi əsas strateji istiqamətlərdəndir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı quruculuq və bərpa işləri dövlətin gələcəyə hesablanmış siyasətinin mühüm tərkib hissəsidir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yolların, tunellərin, hava limanlarının, elektrik və kommunikasiya infrastrukturunun yaradılması, yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması həmin ərazilərin ölkənin iqtisadi və sosial həyatına inteqrasiyasını sürətləndirir.

Böyük Qayıdış proqramı isə Zəfərin ən mühüm humanitar və sosial nəticələrindən biri kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Onilliklər ərzində doğma torpaqlarından ayrı düşmüş insanların öz yurdlarına qayıtması tarixi ədalətin bərpasının ən aydın göstəricisidir. Lakin Böyük Qayıdış yalnız insanların evlərinə köçürülməsi ilə məhdudlaşmamalıdır. Həmin ərazilərdə dayanıqlı iqtisadi fəaliyyətin qurulması, yeni iş yerlərinin yaradılması, təhsil, səhiyyə və sosial xidmətlərin əlçatanlığının təmin edilməsi, gənclərin və sahibkarların bölgəyə cəlb olunması uzunmüddətli inkişafın əsas şərtləridir.

Şuşanın yenidən qurulması və mədəni həyatının bərpası da bu prosesin xüsusi istiqamətidir. Şəhərdə tarixi abidələrin, məscidlərin, mədəniyyət ocaqlarının bərpası, Vaqif Poeziya Günlərinin və "Xarıbülbül" Beynəlxalq Musiqi Festivalının yenidən keçirilməsi Şuşanın əvvəlki şöhrətinin qaytarılmasına xidmət edir. Şuşa artıq yalnız Azərbaycanın azad edilmiş şəhəri deyil, həm də beynəlxalq mədəni dialoq, humanitar əməkdaşlıq və turizm məkanına çevrilməkdədir. Onun Türk dünyasının və İslam dünyasının mədəniyyət paytaxtı kimi tanınması da şəhərin beynəlxalq nüfuzunun göstəricisidir.

Zəfərin digər mühüm nəticəsi Azərbaycanın regionda geosiyasi mövqeyinin dəyişməsi və milli maraqlarını daha qətiyyətlə müdafiə etmək imkanlarının genişlənməsidir. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra ölkəmizin bütün ərazisində konstitusiya quruluşunun bərpası suverenlik tariximizdə yeni mərhələ yaratdı. Beləliklə, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin təmin olunması dövlətçilik tariximizin ən mühüm nailiyyətlərindən birinə çevrildi.

Bu gün qarşıda duran əsas məsələ əldə olunmuş tarixi nailiyyətləri qorumaq, milli birliyi möhkəmləndirmək, iqtisadi və siyasi gücü daha da artırmaqdır. Zəfər Günü və Şuşa ilə bağlı tarixi hadisələr gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda yetişdirilməsi baxımından da mühüm ideoloji əhəmiyyət daşıyır. Gələcək nəsillər bilməlidir ki, müstəqillik, suverenlik və ərazi bütövlüyü yalnız tarixi hüquq deyil, həm də böyük məsuliyyətdir.

Nəticə etibarilə, Zəfər Günü Azərbaycanın hərbi qüdrətinin, siyasi iradəsinin və milli birliyinin təntənəsi, Şuşanın azadlığı isə xalqımızın mənəvi qələbəsinin ifadəsidir. Bu tarixlər Azərbaycan dövlətinin gücünü, xalqımızın sarsılmaz iradəsini və milli kimliyimizin əbədiliyini nümayiş etdirir. Zəfər yalnız keçmişin qürur mənbəyi deyil, həm də gələcək inkişafımızın ideoloji dayağıdır. Şuşa isə bu qələbənin əbədi simvolu olaraq Azərbaycan xalqının yaddaşında yaşayacaq. Çünki Şuşanın azadlığı ilə Azərbaycanın tarixi qüruru, Zəfərlə isə xalqımızın gələcəyə olan inamı yenidən təsdiq olundu.

Günay Ağamalı
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin