Zəfər Günü və Şuşa - Azərbaycan tarixinin dəyişməz qürur salnaməsi, milli iradənin və dövlət qüdrətinin təntənəsi

Azərbaycan xalqının tarixində elə hadisələr var ki, onların əhəmiyyəti yalnız baş verdiyi dövrlə məhdudlaşmır, bütöv bir xalqın gələcəyini, milli düşüncəsini və dövlətçilik tarixini müəyyənləşdirir. 8 Noyabr - Zəfər Günü və Şuşanın işğaldan azad edilməsi məhz belə tarixi hadisələrdəndir. Bu günlər Azərbaycanın hərbi qüdrətinin, siyasi iradəsinin, milli birliyinin və tarixi ədalətin bərpasının rəmzi kimi xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq. Zəfər Azərbaycan dövlətinin öz gücünə arxalanaraq qarşıya qoyduğu strateji məqsədə çatmasının, Şuşanın azadlığı isə milli-mənəvi dəyərlərimizin yenidən öz tarixi ünvanına qovuşmasının təntənəsidir.

Otuz ilə yaxın davam edən işğal dövrü Azərbaycan xalqı üçün yalnız ərazi itkisi deyil, həm də ağır humanitar faciə, dağıdılmış şəhər və kəndlər, məhv edilmiş mədəni irs, doğma yurdlarından didərgin salınmış insanların taleyi demək idi. Bu müddət ərzində Azərbaycan beynəlxalq hüquqa əsaslanaraq münaqişənin sülh yolu ilə həllinə çalışdı. Lakin Ermənistanın işğalçı siyasəti və beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərarların icrasız qalması problemin həllini uzatdı. Nəticədə Azərbaycan öz suveren hüquqlarını və ərazi bütövlüyünü təmin etmək üçün siyasi, iqtisadi və hərbi potensialını gücləndirmək strategiyasını həyata keçirdi.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi bu strategiyanın tarixi nəticəsini ortaya qoydu. Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu 44 gün ərzində müasir hərb tarixində mühüm uğurlara imza atdı. Döyüş meydanında nümayiş etdirilən peşəkarlıq, müasir hərbi texnologiyalardan səmərəli istifadə və Azərbaycan əsgərinin qəhrəmanlığı müharibənin taleyini müəyyənləşdirdi. Bu prosesdə xalqın dövlət rəhbərliyi ətrafında birləşməsi, cəmiyyətin bütün təbəqələrinin orduya mənəvi dəstəyi milli həmrəyliyin real gücünü göstərdi.

Zəfərin siyasi və hərbi baxımdan ən mühüm mərhələsi 2020-ci il noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi oldu. Şuşa əməliyyatı Azərbaycan hərb tarixinin ən parlaq səhifələrindən biri kimi qiymətləndirilir. Çətin relyef şəraitində aparılan döyüşlərdə Azərbaycan hərbçilərinin göstərdiyi qəhrəmanlıq şəhərin azad olunmasını mümkün etdi. Şuşanın itirilməsi Ermənistanın hərbi və siyasi mövqelərinə ciddi təsir göstərdi və 10 noyabr tarixli üçtərəfli bəyanatla hərbi əməliyyatların dayandırılmasında həlledici amillərdən birinə çevrildi.

Lakin Şuşanın azad edilməsinin əhəmiyyəti yalnız hərbi-strateji nəticələrlə ölçülmür. Bu şəhər Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşı, mədəni kimliyi və milli ruhunun ayrılmaz hissəsidir. Pənahəli xanın əsasını qoyduğu Şuşa əsrlər boyu Azərbaycanın ictimai-siyasi və mədəni həyatında mühüm rol oynayıb. Molla Pənah Vaqif, Xurşidbanu Natəvan, Üzeyir Hacıbəyli, Bülbül kimi görkəmli şəxsiyyətlərin adı ilə bağlı olan bu şəhər Azərbaycan musiqisinin, poeziyasının və incəsənətinin beşiyidir. Buna görə də Şuşanın azad olunması xalqımızın yalnız torpağa deyil, həm də öz tarixinə, mədəniyyətinə və milli mənsubiyyətinə qovuşması idi.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə əldə olunan Zəfər Azərbaycanın dövlətçilik modelinin mühüm üstünlüklərini nümayiş etdirdi. Güclü iqtisadiyyat, müasir ordu, müstəqil xarici siyasət və milli maraqlara əsaslanan siyasi strategiya qələbənin əsas dayaqları oldu. Müharibə dövründə Prezidentin beynəlxalq mediaya verdiyi müsahibələr, Azərbaycanın haqlı mövqeyini əsaslandıran siyasi mesajları informasiya müstəvisində də ölkəmizin mövqelərinin müdafiəsinə xidmət etdi. Beləliklə, Azərbaycan həm döyüş meydanında, həm də diplomatik müstəvidə öz gücünü ortaya qoydu.

Zəfərin mahiyyətini müəyyənləşdirən digər mühüm amil xalq-ordu birliyidir. Vətən müharibəsi göstərdi ki, milli məqsəd ətrafında birləşən xalqın iradəsi heç bir qüvvə tərəfindən sarsıdıla bilməz. Şəhidlərimizin fədakarlığı, qazilərimizin qəhrəmanlığı və əsgərlərimizin döyüş əzmi bu qələbənin mənəvi təməlini təşkil edir. Zəfər sevinci ilə yanaşı, şəhidlərimizin əziz xatirəsi qarşısında böyük məsuliyyət də daşıyırıq. Onların canı bahasına əldə olunan tarixi nailiyyətlərin qorunması, şəhid ailələrinə və qazilərə dövlət qayğısının davam etdirilməsi cəmiyyətin əsas mənəvi vəzifələrindəndir.

2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri və nəticədə Azərbaycanın bütün ərazilərində konstitusiya quruluşunun bərpası Zəfərdən sonra dövlətçilik tariximizdə yeni mərhələ yaratdı. Bununla ölkəmizin suverenliyi bütün ərazilərində tam təmin edildi. Bu hadisə Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi öz ərazi bütövlüyünü və konstitusiya quruluşunu qorumaq əzmini bir daha nümayiş etdirdi.

Bu gün Zəfərin davamı kimi Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı quruculuq prosesi həyata keçirilir. Dövlətin qarşıya qoyduğu əsas məqsəd işğaldan azad edilmiş əraziləri yenidən qurmaq, iqtisadi potensialı hərəkətə gətirmək və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına təhlükəsiz, dayanıqlı qayıdışını təmin etməkdir. Yeni yaşayış məntəqələrinin salınması, yolların, hava limanlarının, məktəblərin, xəstəxanaların və digər sosial obyektlərin inşası Böyük Qayıdışın mühüm istiqamətləridir.

Böyük Qayıdışın əhəmiyyəti yalnız insanların doğma torpaqlarına köçürülməsi ilə məhdudlaşmır. Əsas məsələ həmin ərazilərdə davamlı həyatın qurulması, məşğulluğun təmin edilməsi, sahibkarlığın inkişafı, təhsil və səhiyyə xidmətlərinin əlçatan olmasıdır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur Azərbaycanın iqtisadi inkişafında yeni mərkəzlərə çevrilməli, burada yaşayan insanların gələcək perspektivləri təmin olunmalıdır. Bu baxımdan quruculuq prosesi Zəfərin sosial-iqtisadi nəticələrinin möhkəmləndirilməsi deməkdir.

Şuşanın bərpası isə xüsusi diqqət tələb edən istiqamətdir. Şəhərdə tarixi abidələrin, məscidlərin, mədəniyyət obyektlərinin bərpası, ənənəvi festivalların və mədəni tədbirlərin yenidən keçirilməsi onun tarixi simasının və mədəni həyatının dirçəldilməsinə xidmət edir. "Xarıbülbül" Beynəlxalq Musiqi Festivalı və Vaqif Poeziya Günləri Şuşanın Azərbaycanın mədəniyyət mərkəzi kimi mövqeyini yenidən möhkəmləndirir. Şuşanın Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı və İslam Dünyası Mədəniyyət Paytaxtı elan edilməsi də bu şəhərin beynəlxalq miqyasda artan əhəmiyyətini göstərir.

Digər tərəfdən, Zəfər Günü və Şuşa tarixinin gənc nəslə düzgün çatdırılması mühüm ictimai və ideoloji məsələdir. Vətən müharibəsinin qəhrəmanlıq salnaməsi, şəhidlərimizin həyat yolu və Azərbaycan əsgərinin fədakarlığı məktəblərdə, ali təhsil müəssisələrində, mediada və ictimai platformalarda geniş təbliğ olunmalıdır. Çünki milli yaddaşını qoruyan, tarixini bilən və dövlətinin müstəqilliyinin dəyərini anlayan gənclik Azərbaycanın gələcək inkişafının əsas təminatıdır.

Bu gün Azərbaycan qarşısında duran vəzifə yalnız qazanılmış Zəfəri qeyd etmək deyil, onun yaratdığı imkanlardan istifadə edərək daha güclü, rəqabətqabiliyyətli və inkişaf etmiş dövlət qurmaqdır. Regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi, nəqliyyat-kommunikasiya layihələrinin reallaşdırılması, iqtisadi əlaqələrin gücləndirilməsi və davamlı sülhün təmin olunması ölkəmizin strateji maraqları baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Beləliklə, Zəfər Günü və Şuşa ilə bağlı tarixi hadisələr Azərbaycan xalqının milli iradəsinin, dövlətçilik əzminin və tarixi ədalətə bağlılığının parlaq nümunəsidir. Bu qələbə göstərdi ki, güclü dövlət, qətiyyətli liderlik, milli birlik və peşəkar ordu bir araya gəldikdə ən mürəkkəb tarixi problemlərin həlli mümkündür. Zəfər Azərbaycanın keçmişinə qürur, bu gününə güc, gələcəyinə isə inam bəxş edib. Şuşa isə bütün bu dəyərlərin birləşdiyi, Azərbaycan xalqının milli ruhunu və mədəni kimliyini yaşadan əbədi şəhər olaraq tarixdə öz layiqli yerini qoruyacaq.

Elman Məmmədov
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin