Zəfər Günü və Şuşa: tarixi qələbədən milli dirçəlişə uzanan Azərbaycanın güc salnaməsi

Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində Zəfər Günü və Şuşanın azad edilməsi ilə bağlı hadisələr təkcə hərbi uğur deyil, həm də milli iradənin, siyasi qətiyyətin və tarixi ədalətin təntənəsi kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu hadisələrin mahiyyətini yalnız 44 günlük Vətən müharibəsinin nəticələri ilə məhdudlaşdırmaq düzgün olmazdı. Çünki qazanılmış Qələbə Azərbaycanın uzun illər ərzində formalaşdırdığı dövlətçilik strategiyasının, iqtisadi və hərbi potensialının, milli həmrəyliyinin və müstəqil siyasətinin məntiqi nəticəsi idi. Zəfər Günü dövlətin gücünü, Şuşanın azadlığı isə xalqın milli-mənəvi bütövlüyünü nümayiş etdirən tarixi hadisədir.

Azərbaycanın 30 ilə yaxın davam edən işğal dövründə üzləşdiyi əsas problem yalnız torpaqların itirilməsi deyildi. Bu, eyni zamanda, milyonlarla insanın taleyinə təsir edən humanitar faciə, dağıdılmış yaşayış məntəqələri, məhv edilmiş mədəni irs və pozulmuş tarixi ədalət məsələsi idi. Azərbaycan bütün bu illər ərzində beynəlxalq hüquqa əsaslanaraq münaqişənin sülh yolu ilə həllinə çalışsa da, nəticə əldə olunmadı. BMT Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq qətnamələrinin icra edilməməsi, Ermənistanın işğalçı siyasətini davam etdirməsi və danışıqlar prosesində real irəliləyişin olmaması Azərbaycanın öz gücünə arxalanmaq zərurətini daha da artırdı.

Bu mənada Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən dövlət quruculuğu, iqtisadi inkişaf və ordu quruculuğu siyasəti Zəfərin əsasını təşkil edən strateji amillərdən idi. Azərbaycan müstəqillik dövründə hərbi potensialını gücləndirməklə yanaşı, beynəlxalq mövqelərini də möhkəmləndirdi. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi həmin hazırlığın və siyasi iradənin real nəticəsini ortaya qoydu.

44 günlük müharibə Azərbaycan xalqının tarixində dönüş nöqtəsi oldu. Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu döyüş meydanında yüksək peşəkarlıq və qəhrəmanlıq nümayiş etdirdi. Burada diqqətçəkən əsas məqam hərbi əməliyyatların yalnız silah üstünlüyü ilə deyil, həm də düzgün strategiya, idarəetmə, texnoloji imkanlar və əsgər ruhu ilə uğurla həyata keçirilməsi idi. Xalqın orduya dəstəyi, cəmiyyətin vahid məqsəd ətrafında birləşməsi isə qələbənin mənəvi dayağına çevrildi.

Şuşanın azad edilməsi ilə Azərbaycan xalqı öz tarixinin ən mühüm simvollarından birinə sahib çıxdı. Şuşa əsrlər boyu Azərbaycan mədəniyyətinin formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Şəhərin tarixi, memarlığı, musiqi ənənələri və yetişdirdiyi görkəmli şəxsiyyətlər onu milli kimliyimizin ayrılmaz hissəsinə çevirib. Bu baxımdan Şuşanın azadlığı həm də mədəni irsimizin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından tarixi dönüş idi. Prezident İlham Əliyevin 8 noyabr 2020-ci ildə Şuşanın azad olunmasını elan etməsi xalqın yaddaşında qələbənin rəmzi hadisəsi kimi qaldı.

Zəfərin strateji əhəmiyyətini müəyyən edən digər mühüm məqam Azərbaycanın müharibədən sonrakı dövrdə qarşısında açılan yeni imkanlardır. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra ölkənin bütün ərazisində konstitusiya quruluşunun bərpası dövlət suverenliyinin təmin olunması prosesini tamamlayan mühüm hadisə oldu. Bu mərhələ Azərbaycanın qarşısında yeni siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik prioritetləri müəyyənləşdirdi. Artıq əsas məsələ əldə edilmiş nəticələri qorumaqla yanaşı, regionda davamlı sülhün və əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsidir.

Zəfərin davamı olaraq həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramı da xüsusi təhlilə ehtiyac duyur. Çünki qələbənin real nəticələri yalnız azad edilmiş ərazilərdə üçrəngli bayrağımızın dalğalanması ilə deyil, həmin torpaqlarda həyatın yenidən qurulması ilə ölçülür. Yeni yaşayış komplekslərinin, yolların, məktəblərin, xəstəxanaların və digər sosial obyektlərin tikilməsi bu istiqamətdə mühüm addımlardır. Lakin uzunmüddətli uğur üçün iqtisadi fəallığın artırılması, daimi iş yerlərinin yaradılması, kənd təsərrüfatı və turizm potensialının reallaşdırılması, yerli sahibkarlığın inkişafı da vacibdir.

Burada əsas strateji məsələ Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yalnız bərpa olunan ərazilər deyil, Azərbaycanın ümumi iqtisadi inkişafına töhfə verən regionlara çevrilməsidir. Böyük Qayıdışın uğuru insanların doğma torpaqlarına qayıtması ilə yanaşı, onların orada təhlükəsiz, təminatlı və perspektivli həyat qura bilməsindən asılıdır. Bu səbəbdən dövlətin quruculuq siyasəti ilə özəl sektorun imkanlarının uzlaşdırılması, investisiyaların cəlb edilməsi və insan kapitalının inkişafı mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Şuşanın gələcək inkişafı da bu strategiyanın xüsusi istiqamətidir. Şəhərin tarixi-mədəni irsinin qorunması, memarlıq ənənələrinin saxlanılması, turizm və yaradıcı sənayelərin inkişafı onun beynəlxalq nüfuzunu daha da artıra bilər. Şuşanın Türk dünyasının və İslam dünyasının mədəniyyət paytaxtı kimi tanınması bu şəhərin regional və beynəlxalq mədəniyyət məkanında rolunu gücləndirir. "Xarıbülbül" Beynəlxalq Musiqi Festivalı və Vaqif Poeziya Günləri isə Şuşanın yenidən Azərbaycanın mədəni həyatının mərkəzinə çevrildiyini göstərir. Sosial Müdafiə Nazirliyi +1

Zəfərin başqa bir mühüm nəticəsi Azərbaycanın regional və beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyinin dəyişməsidir. Müharibədən əvvəl regionda mövcud olan siyasi və təhlükəsizlik reallıqları artıq əvvəlki vəziyyətdə deyil. Azərbaycan öz milli maraqlarını müdafiə etmək, regional nəqliyyat və kommunikasiya layihələrində aparıcı rol oynamaq və qonşu dövlətlərlə münasibətlərini yeni prinsiplər əsasında qurmaq imkanlarını genişləndirib. Bu imkanlardan səmərəli istifadə etmək üçün diplomatik fəallığın davam etdirilməsi, qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsi və iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi vacibdir.

Bununla yanaşı, Zəfər Günü və Şuşa tarixinin ideoloji əhəmiyyəti də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Milli qələbə yalnız tarixi hadisə kimi xatırlanmamalı, həm də gənc nəslin dövlətçilik düşüncəsinin, vətənpərvərlik ruhunun və milli məsuliyyət hissinin formalaşmasına xidmət etməlidir. Şəhidlərin qəhrəmanlığı, qazilərin fədakarlığı və Azərbaycan əsgərinin döyüş yolu gələcək nəsillər üçün örnəkdir. Bu tarixi yaddaşın qorunması, müharibə həqiqətlərinin obyektiv şəkildə öyrənilməsi və təbliği dövlətin ideoloji təhlükəsizliyi baxımından da əhəmiyyətlidir.

Nəticə etibarilə, Zəfər Günü və Şuşanın azad edilməsi Azərbaycanın yalnız keçmişdə qazandığı böyük uğurun deyil, gələcək inkişaf istiqamətlərinin də əsasını təşkil edir. Bu qələbə ölkəmizə ərazi bütövlüyünü bərpa etmək, suverenliyini möhkəmləndirmək və yeni regional reallıqlar formalaşdırmaq imkanı qazandırdı. İndi əsas vəzifə bu tarixi nailiyyətləri iqtisadi inkişaf, sosial rifah, güclü dövlətçilik və davamlı sülh strategiyası ilə möhkəmləndirməkdir.

Zəfər Azərbaycanın gücünün, Şuşa milli ruhunun, Böyük Qayıdış isə qələbənin gələcəyə yönəlmiş real nəticələrinin ifadəsidir. Bu üç istiqamətin vəhdəti müasir Azərbaycanın inkişaf modelini və gələcək nəsillərə ötürüləcək ən böyük tarixi mirasını müəyyənləşdirir.

Elman Nəsirov
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin