Böyük Qayıdış: Qarabağda yeni həyatın başlanğıcı və Azərbaycanın tarixi missiyasının təntənəsi

Böyük Qayıdış Azərbaycanın müasir tarixində ən mühüm dövlət proqramlarından və strateji hədəflərindən biridir. Bu proses yalnız uzun illər doğma yurdlarından didərgin düşmüş insanların öz torpaqlarına qayıtması deyil, həm də tarixi ədalətin bərpası, milli yaddaşın dirçəldilməsi və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yeni həyatın qurulması deməkdir. 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılmış tarixi Zəfərdən sonra Azərbaycan qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yenidən qurulması, keçmiş məcburi köçkünlərin təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə doğma yurdlarına qayıdışının təmin edilməsidir.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən ardıcıl və məqsədyönlü siyasət nəticəsində işğaldan azad olunmuş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri aparılır. Yeni yaşayış kompleksləri, avtomobil yolları, tunellər, körpülər, elektrik stansiyaları, məktəblər, xəstəxanalar və digər sosial obyektlər tikilir. Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan dövləti Qarabağ və Şərqi Zəngəzuru yalnız bərpa etmir, eyni zamanda həmin ərazilərdə müasir inkişaf modelinin əsasını qoyur.

Böyük Qayıdışın əsas mahiyyəti insanların doğma torpaqlarına köçürülməsi ilə yanaşı, onların həmin ərazilərdə davamlı və təhlükəsiz həyat şəraitinin təmin edilməsidir. İnsanlar öz evlərinə qayıtmaqla yanaşı, işlə təmin olunmalı, övladları təhsil almalı, tibbi xidmətlərdən yararlanmalı, sosial və iqtisadi imkanlara sahib olmalıdırlar. Bu baxımdan, həyata keçirilən layihələr kompleks xarakter daşıyır və bölgənin bütün istiqamətlər üzrə inkişafını hədəfləyir.

Ağalı kəndində tətbiq edilən ağıllı kənd konsepsiyası, Füzulidə beynəlxalq hava limanının fəaliyyəti, Şuşada aparılan bərpa işləri, Zəngilan, Cəbrayıl, Laçın və digər ərazilərdə yaradılan yeni infrastruktur Böyük Qayıdışın konkret nəticələridir. Bu layihələr işğaldan azad edilmiş ərazilərin gələcəkdə Azərbaycanın iqtisadi və sosial inkişafında mühüm rol oynayacağını göstərir.

Bununla yanaşı, bölgənin iqtisadi potensialının hərəkətə gətirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Kənd təsərrüfatı, sənaye, turizm, logistika və sahibkarlıq sahələrində yaradılan imkanlar yerli əhalinin məşğulluğuna və rifahının yüksəlməsinə xidmət edir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun zəngin təbii resursları, əlverişli coğrafi mövqeyi və turizm potensialı bu ərazilərin gələcək inkişaf perspektivlərini daha da genişləndirir.
Böyük Qayıdış prosesinin qarşısında duran əsas çətinliklərdən biri isə mina təhlükəsidir. Uzun illər işğal altında saxlanılmış ərazilərin minalarla çirkləndirilməsi insanların təhlükəsizliyinə ciddi təhdid yaradır. Buna görə də minatəmizləmə tədbirləri dövlətin əsas prioritetlərindən biri olaraq qalır. Təhlükəsizliyin təmin edilməsi, infrastrukturun qurulması və yaşayış üçün zəruri şəraitin yaradılması qayıdışın mərhələli şəkildə həyata keçirilməsinin vacib şərtləridir.

Digər tərəfdən, Böyük Qayıdışın uğuru yalnız tikilən binalar və yollarla ölçülə bilməz. Əsas məsələ həmin ərazilərdə sosial həyatın canlanması, iqtisadi fəallığın artması, gənclərin öz gələcəyini Qarabağda görməsi və yeni nəsillərin doğma torpaqlarla daha sıx bağlanmasıdır. Bu mənada, məktəblərin, mədəniyyət müəssisələrinin, səhiyyə obyektlərinin və digər sosial infrastrukturun yaradılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Qarabağın dirçəlişi həm də milli-mənəvi dəyərlərin bərpasıdır. İşğal dövründə dağıdılmış tarixi abidələrin, dini və mədəni irs nümunələrinin yenidən qurulması Azərbaycanın öz tarixinə, milli kimliyinə və mədəniyyətinə sahib çıxdığını nümayiş etdirir. Şuşanın mədəniyyət paytaxtı kimi dirçəldilməsi, bölgədə mədəni tədbirlərin keçirilməsi bu istiqamətdə mühüm addımlardır.

Böyük Qayıdışın siyasi və strateji əhəmiyyəti də olduqca böyükdür. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməklə yanaşı, azad edilmiş ərazilərdə dövlət idarəçiliyini, iqtisadi fəaliyyəti və sosial həyatı yenidən formalaşdırır. Bu, ölkənin gələcək inkişaf strategiyasında Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun xüsusi yer tutduğunu təsdiqləyir.

Nəticə etibarilə, Böyük Qayıdış Azərbaycan dövlətinin gücünü, xalqın iradəsini və milli birliyini nümayiş etdirən tarixi prosesdir. İllərlə doğma yurdlarının həsrəti ilə yaşayan insanların öz evlərinə qayıtması Vətən müharibəsində əldə edilmiş Zəfərin ən mühüm nəticələrindəndir. Bu gün Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda qurulan hər bir yeni yaşayış məntəqəsi, istifadəyə verilən hər bir sosial obyekt və doğma torpağına qayıdan hər bir ailə Azərbaycanın tarixi qələbəsinin real təcəssümüdür. Böyük Qayıdış Azərbaycanın gələcəyinə, milli inkişafına və suverenliyinə yönəlmiş strateji yolun mühüm mərhələsi kimi davam edir.

Mahir Süleymanlı
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin