Zəfərdən suverenliyə, suverenlikdən qüdrətli gələcəyə: Prezident İlham Əliyevin müraciətinin siyasi və tarixi mesajları

Azərbaycan xalqının dövlətçilik tarixində 8 Noyabr - Zəfər Günü milli iradənin, siyasi qətiyyətin, hərbi qüdrətin və tarixi ədalətin təntənəsi kimi xüsusi yer tutur. Bu günün əhəmiyyəti yalnız 44 günlük Vətən müharibəsində əldə edilən möhtəşəm Qələbə ilə məhdudlaşmır. Zəfər Azərbaycanın uzun illər davam edən işğala son qoyması, öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini təmin etməsi, beynəlxalq münasibətlər sistemində özünün müstəqil siyasi iradəsini təsdiqləməsi baxımından tarixi dönüş nöqtəsidir.

Prezident İlham Əliyevin 8 Noyabr 2026-cı il tarixində Zəfər Günü münasibətilə Xankəndi şəhərindən Azərbaycan xalqına ünvanladığı müraciət də məhz bu tarixi reallıqların siyasi və ideoloji təhlili baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının müraciəti həm keçilən mübarizə yolunun nəticələrini ümumiləşdirir, həm də Azərbaycanın gələcək inkişafı, təhlükəsizliyi və dövlətçilik strategiyası ilə bağlı mühüm mesajlar verir.

Müraciətin Xankəndidən səsləndirilməsi təsadüfi seçim deyil. Bu məkanın tarixi və siyasi rəmzi mənası Azərbaycanın qazandığı Qələbənin miqyasını daha aydın göstərir. Vaxtilə separatizmin mərkəzinə çevrilmiş Xankəndidə bu gün Azərbaycan dövlətinin bayrağının dalğalanması, Zəfər abidəsinin ucaldılması və dövlət başçısının xalqa müraciət etməsi tarixi ədalətin bərpasının əyani ifadəsidir. Bu mənzərə Azərbaycanın öz ərazilərində suveren hüquqlarını tam təmin etdiyini nümayiş etdirir.

Prezident İlham Əliyev müraciətində Vətən müharibəsinin nəticələrinə toxunaraq Azərbaycan Ordusunun 44 gün ərzində göstərdiyi qəhrəmanlıq, rəşadət və peşəkarlığın tarixi əhəmiyyətini xüsusi vurğuladı. 300-dən çox şəhər və kəndin döyüş meydanında azad edilməsi, Şuşanın noyabrın 8-də düşməndən təmizlənməsi və Ermənistanın kapitulyasiya aktını imzalamağa məcbur olması hərbi-siyasi baxımdan müharibənin taleyini müəyyənləşdirən əsas hadisələr idi.

Lakin bu Qələbənin arxasında yalnız hərbi əməliyyatların uğuru dayanmırdı. İllərlə həyata keçirilən ordu quruculuğu, iqtisadi inkişaf, müdafiə sənayesinin gücləndirilməsi, beynəlxalq münasibətlərdə balanslaşdırılmış siyasət və milli həmrəyliyin qorunması Zəfərə aparan yolun əsas istiqamətləri idi. Prezidentin müraciətində də vurğulandığı kimi, texniki və hərbi üstünlüklərlə yanaşı, Azərbaycan xalqının milli ruhu və ləyaqət hissi Qələbənin əsas mənəvi dayaqlarından biri oldu.

Müraciətin diqqətçəkən məqamlarından biri Azərbaycanın işğalla heç vaxt barışmayacağına dair prinsipial mövqeyin bir daha xatırladılmasıdır. Otuz ilə yaxın davam edən işğal dövründə Azərbaycan müxtəlif siyasi təzyiqlərlə, beynəlxalq müstəvidə ikili standartlarla və qəbuledilməz güzəşt tələbləri ilə üzləşmişdi. Münaqişənin hərbi həllinin mümkünsüzlüyü barədə səsləndirilən fikirlərə baxmayaraq, Azərbaycan öz suveren hüquqlarından imtina etmədi. Dövlət başçısının qətiyyətli siyasi mövqeyi, xalqın iradəsi və ordunun gücü nəticəsində münaqişənin həlli istiqamətində yeni tarixi reallıq yaradıldı.

Bu baxımdan, Zəfər Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində özünəinamını və siyasi çəkisini artıran mühüm hadisədir. Azərbaycan göstərdi ki, milli maraqlarını qorumaq, ərazi bütövlüyünü təmin etmək və müstəqil siyasət yürütmək üçün zəruri siyasi iradəyə və potensiala malikdir. Prezidentin müraciətində ölkəmizin siyasi, iqtisadi və hərbi baxımdan heç kimdən asılı olmayan güclü dövlət kimi xarakterizə edilməsi də bu reallığın ifadəsidir.

Müraciətin digər mühüm istiqaməti 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilmiş antiterror tədbirlərinin tarixi nəticələrinin qiymətləndirilməsi ilə bağlıdır. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, 2020-ci ildə səsləndirilmiş "Qarabağ Azərbaycandır və nida" bəyanatının son nöqtəsi 2023-cü il sentyabrın 20-də Xankəndidə qoyuldu. Bununla Azərbaycanın bütün ərazisində konstitusiya quruluşunun və dövlət suverenliyinin bərpası təmin edildi. Beləliklə, 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılmış Zəfər və sonrakı antiterror tədbirləri vahid tarixi prosesin bir-birini tamamlayan mərhələləri oldu.

Dövlət başçısının Xankəndidə Zəfər Muzeyinin yaradılması ilə bağlı fikirləri də xüsusi diqqətə layiqdir. Vaxtilə Azərbaycana qarşı separatçı və işğalçı siyasətin mərkəzlərindən biri olmuş binanın Zəfər Muzeyinə çevrilməsi tarixi yaddaş baxımından mühüm simvolik məna daşıyır. Bu, yalnız memarlıq və ya muzey layihəsi deyil, keçmişin həqiqətlərinin gələcək nəsillərə çatdırılması, şəhidlərin xatirəsinin yaşadılması və milli yaddaşın qorunması istiqamətində strateji addımdır.

Azərbaycanın bugünkü əsas hədəflərindən biri Zəfərin nəticələrini davamlı inkişafla möhkəmləndirməkdir. Prezidentin müraciətində Böyük Qayıdış prosesinə xüsusi diqqət ayrılması da bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Dövlət başçısının açıqladığı məlumata əsasən, artıq 97 min insan işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yaşayır, təhsil alır və çalışır. Bu göstərici Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işlərinin real nəticələrini nümayiş etdirir.

Burada əsas məsələ yalnız dağıdılmış şəhər və kəndlərin yenidən qurulması deyil. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi fəaliyyətin, müasir infrastrukturun, sosial rifahın və innovativ inkişafın yeni mərkəzlərinə çevrilməlidir. Keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı tarixi ədalətin sosial müstəvidə tamamlanması deməkdir. Zəfərin davamlılığı da məhz bu torpaqlarda həyatın bərpası, insanların təhlükəsiz və layiqli yaşayışının təmin edilməsi ilə ölçüləcək.

Prezidentin müraciətində Azərbaycançılıq məfkurəsinə və milli-mənəvi dəyərlərə xüsusi yer ayırması da mühüm ideoloji mesajdır. Vətən müharibəsi bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan cəmiyyətini birləşdirən əsas amil milli birlik, dövlətə sədaqət və ümumi vətəndaşlıq həmrəyliyidir. Ölkəmizdə müxtəlif etnik qrupların və dini konfessiyaların nümayəndələrinin vahid ailə kimi yaşaması Azərbaycanın multikultural modelinin mühüm xüsusiyyətidir. Azərbaycançılıq ideyası bu müxtəlifliyi ümumi dövlətçilik maraqları ətrafında birləşdirən milli ideologiyadır.

Müraciətin ən mühüm strateji mesajlarından biri isə Azərbaycanın bundan sonra daha da güclü olması zərurəti ilə bağlıdır. Prezident İlham Əliyevin ölkəmizin elə qüdrətli dövlətə çevrilməli olduğu barədə fikirləri gələcək təhlükəsizlik siyasətinin əsas istiqamətini müəyyənləşdirir. Bu, hərbi potensialın artırılması ilə yanaşı, iqtisadi müstəqilliyin qorunmasını, texnoloji inkişafı, insan kapitalının gücləndirilməsini, elmin və təhsilin inkişafını, beynəlxalq mövqelərin möhkəmləndirilməsini tələb edir.

Bu gün Azərbaycan qarşısında yeni tarixi mərhələnin vəzifələri dayanır. Əgər əvvəlki mərhələdə əsas məqsəd torpaqların işğaldan azad edilməsi idisə, hazırkı mərhələdə əldə olunmuş suverenliyin qorunması, iqtisadi qüdrətin artırılması, regional təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi və gələcək nəsillər üçün daha güclü dövlətin qurulması başlıca prioritetlərdir.

Prezident İlham Əliyevin Zəfər Günü münasibətilə Xankəndidən Azərbaycan xalqına müraciəti tarixi Qələbənin siyasi, hərbi və mənəvi nəticələrinin ümumiləşdirilməsi olmaqla yanaşı, Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasına dair mühüm istiqamətləri də ortaya qoyur. Bu müraciət bir daha təsdiqləyir ki, Zəfər yalnız keçmişin qürur mənbəyi deyil, həm də gələcəyin məsuliyyətidir. Azərbaycan xalqı öz birliyi, iradəsi və qəhrəmanlığı ilə tarix yazıb. İndi əsas vəzifə həmin tarixi nailiyyəti qorumaq, dövlətin qüdrətini daha da artırmaq və suveren Azərbaycanın gələcək nəsillərə daha güclü şəkildə ötürülməsini təmin etməkdir.

Fazil Mustafa
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin