Milli teleradio məkanının strateji əhəmiyyəti: dövlətçilik, milli kimlik və informasiya təhlükəsizliyi
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin radio və televiziya sahəsi ilə bağlı müraciəti ölkənin informasiya məkanının bugünkü vəziyyətinə, milli medianın cəmiyyət həyatındakı roluna və gələcək inkişaf istiqamətlərinə yenidən nəzər salmaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu müraciətin mahiyyətində yalnız teleradio sahəsinin keçdiyi tarixi yolun qiymətləndirilməsi deyil, həm də müasir dövrdə informasiya vasitələrinin dövlətçilik maraqlarının qorunmasında, milli-mənəvi dəyərlərin yaşadılmasında və ictimai düşüncənin formalaşmasında daşıdığı məsuliyyət dayanır.
Radio və televiziya hər bir dövlətin ictimai-siyasi həyatında mühüm yer tutur. Bu vasitələr cəmiyyətə informasiya çatdırmaqla yanaşı, milli yaddaşın qorunmasına, dövlətçilik ideyalarının təbliğinə, ictimai həmrəyliyin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Azərbaycan üçün isə teleradio tarixinin xüsusi mənası var. 1926-cı ildə Azərbaycan radiosunun fəaliyyətə başlaması milli informasiya tariximizin mühüm mərhələsi, 1956-cı ildə Azərbaycan televiziyasının efirə çıxması isə ölkənin mədəni və ictimai həyatında yeni dövrün başlanğıcı oldu. Həmin tarixdən etibarən radio və televiziya xalqın həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrildi, müxtəlif nəsillər arasında mənəvi və mədəni əlaqənin qorunmasında mühüm rol oynadı.
Azərbaycan mediasının inkişaf tarixini dövlətçilik tarixindən ayrı təsəvvür etmək mümkün deyil. Ölkəmizin müstəqilliyinin bərpasından sonra milli informasiya məkanının formalaşdırılması, onun xarici təsirlərdən qorunması və müasir tələblərə uyğun inkişaf etdirilməsi strateji vəzifəyə çevrildi. Bu prosesdə ümummilli lider Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi siyasi xətt mühüm əhəmiyyət daşıdı. Milli maraqlara əsaslanan informasiya siyasətinin formalaşması, jurnalistikanın inkişafı, dövlət və cəmiyyət arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsi Azərbaycanın müstəqil media məkanının qurulmasına zəmin yaratdı.
Bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət nəticəsində Azərbaycan mediası yeni texnoloji və informasiya reallıqları ilə üz-üzədir. Rəqəmsallaşma, sosial şəbəkələrin geniş yayılması, süni intellekt texnologiyalarının informasiya istehsalına təsiri və qlobal informasiya rəqabətinin güclənməsi teleradio qurumlarının qarşısında yeni vəzifələr müəyyənləşdirir. Artıq ənənəvi yayım vasitələrinin fəaliyyəti yalnız efir proqramlarının hazırlanması ilə məhdudlaşmır. Onlar rəqəmsal platformalarda da mövcud olmalı, auditoriyanın dəyişən informasiya tələbatına uyğunlaşmalı və etibarlı mənbə kimi öz mövqelərini qoruyub saxlamalıdırlar.
Müasir dövrdə informasiyanın sürəti qədər onun dəqiqliyi və etibarlılığı da əhəmiyyətlidir. Sosial şəbəkələrdə yayılan yoxlanılmamış məlumatlar, saxta xəbərlər, manipulyativ materiallar və məqsədli informasiya kampaniyaları cəmiyyət üçün ciddi risklər yaradır. Belə şəraitdə peşəkar radio və televiziya qurumlarının məsuliyyəti daha da artır. Onlar ictimaiyyətə yalnız hadisə haqqında məlumat verməməli, eyni zamanda informasiyanın mahiyyətini izah etməli, faktla şərhi fərqləndirməli, cəmiyyətdə sağlam ictimai müzakirə mühiti formalaşdırmalıdırlar.
Azərbaycanın son illərdə keçdiyi tarixi mərhələlər milli medianın bu məsuliyyətini daha aydın nümayiş etdirdi. Vətən müharibəsi dövründə informasiya cəbhəsi hərbi-siyasi mübarizənin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrildi. Azərbaycan mediası ölkəmizin mövqeyinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasında, həqiqətlərin dünya auditoriyasına təqdim edilməsində və informasiya təxribatlarına qarşı mübarizədə mühüm rol oynadı. 44 günlük müharibə zamanı informasiya təhlükəsizliyinin dövlət təhlükəsizliyinin ayrılmaz tərkib hissəsi olduğu bir daha təsdiqləndi. 2023-cü ildə Azərbaycanın suverenliyinin bütün ərazilərində bərpa olunması ilə nəticələnən tarixi proseslər də milli informasiya məkanının məsuliyyətini və əhəmiyyətini ön plana çıxardı.
Bu təcrübə göstərdi ki, müasir jurnalistika yalnız hadisələri işıqlandırmaqla kifayətlənə bilməz. Milli maraqların qorunması, faktların obyektiv təqdim olunması, Azərbaycan həqiqətlərinin beynəlxalq auditoriyaya çatdırılması və informasiya müharibəsində peşəkar mövqenin nümayiş etdirilməsi medianın əsas vəzifələri sırasında olmalıdır. Bununla yanaşı, milli maraqlara xidmət etmək jurnalistikanın peşəkar prinsiplərindən uzaqlaşması demək deyil. Əksinə, obyektivlik, dəqiqlik, məsuliyyət və peşə etikası güclü milli medianın əsas dayaqlarıdır.
Teleradio məkanının qarşısında dayanan digər mühüm vəzifə Azərbaycançılıq ideologiyasının təbliği və milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasıdır. Azərbaycançılıq yalnız siyasi anlayış deyil, xalqımızın tarixi yaddaşını, dilini, mədəniyyətini, adət-ənənələrini və dövlətçilik düşüncəsini özündə birləşdirən ümummilli ideyadır. Radio və televiziya bu ideyanın cəmiyyətə çatdırılmasında, xüsusilə gənc nəslin milli kimlik ruhunda formalaşmasında əvəzsiz imkanlara malikdir. Azərbaycan dilinin düzgün və səlis istifadəsi, milli musiqimizin, ədəbiyyatımızın, incəsənətimizin və tarixi irsimizin təbliği teleradio proqramlarının əsas istiqamətlərindən biri olmalıdır.
Bu baxımdan, efir məkanında keyfiyyət məsələsi də xüsusi diqqət tələb edir. Tamaşaçı və dinləyici auditoriyasının zövqünü formalaşdıran televiziya və radio proqramları cəmiyyətin mənəvi inkişafına müsbət təsir göstərməlidir. Maarifləndirici, elmi, tarixi, mədəni və analitik məzmunun genişləndirilməsi, gənclərin intellektual inkişafına xidmət edən layihələrin hazırlanması teleradio qurumlarının ictimai missiyasını daha da gücləndirə bilər. Milli efir məkanı yalnız əyləncə vasitəsi deyil, həm də maarifçilik, mədəniyyət və ictimai düşüncə platformasıdır.
Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin güclənməsi, regional və qlobal proseslərdə artan rolu ölkəmizin informasiya siyasətinə də yeni tələblər yaradır. Dünyada baş verən siyasi, iqtisadi və geosiyasi dəyişikliklər fonunda Azərbaycanın mövqeyinin düzgün təqdim edilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu istiqamətdə televiziya və radio kanalları beynəlxalq mövzulara daha dərindən yanaşmalı, hadisələri yalnız xəbər səviyyəsində deyil, analitik müstəvidə də təqdim etməlidirlər. Xüsusilə xarici auditoriyaya ünvanlanan media məzmununun keyfiyyəti, dil imkanları və peşəkarlıq səviyyəsi Azərbaycanın informasiya diplomatiyasının gücləndirilməsinə töhfə verə bilər.
Digər tərəfdən, teleradio sahəsinin inkişafı jurnalistlərin peşə hazırlığının artırılmasını, yeni texnologiyaların tətbiqini və yaradıcı potensialın genişləndirilməsini tələb edir. Rəqəmsal platformalarla ənənəvi yayım arasında əlaqənin gücləndirilməsi, müasir studiya və yayım texnologiyalarından istifadə, auditoriya ilə interaktiv ünsiyyətin inkişafı bu sahənin rəqabət qabiliyyətini artıran amillərdir. Lakin texnologiya nə qədər inkişaf etsə də, medianın əsas dəyəri insan amili, peşəkar jurnalistikanın prinsipləri və cəmiyyətin etimadı olaraq qalır.
Prezident İlham Əliyevin radio və televiziya ilə bağlı müraciətinə bu kontekstdən yanaşdıqda, onun əhəmiyyətinin teleradio tariximizin yubiley mərhələlərini qeyd etməklə məhdudlaşmadığı aydın görünür. Burada əsas məsələ keçmişin təcrübəsini qiymətləndirməklə yanaşı, gələcəyin media modelini formalaşdırmaq, milli informasiya məkanının dayanıqlığını təmin etmək və dəyişən dünya reallıqlarına uyğun inkişaf strategiyasını müəyyənləşdirməkdir.
Güclü dövlətin güclü informasiya məkanına ehtiyacı var. Milli teleradio qurumları dövlətçilik maraqlarının qorunması, ictimai həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi, milli kimliyin yaşadılması və Azərbaycanın beynəlxalq miqyasda tanıdılması prosesində mühüm tərəfdaşdır. Bu gün qarşıda duran əsas vəzifə tarixi ənənələri müasir texnologiyalarla uzlaşdırmaq, peşəkar jurnalistikanın nüfuzunu yüksəltmək və cəmiyyətin etimadını qorumaqdır. Çünki informasiya əsrində milli güc yalnız iqtisadi və siyasi imkanlarla deyil, həm də həqiqəti dünyaya çatdırmaq, ictimai düşüncəni sağlam əsaslar üzərində formalaşdırmaq və milli maraqları informasiya məkanında qətiyyətlə müdafiə etmək bacarığı ilə ölçülür.
Pərvin Kərimzadə
Milli Məclisin deputatı
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş










