Bəhruz Quliyev: "Tramp, Si Cinpin və Putinin mümkün üçtərəfli dialoqu yeni Yalta razılaşması cəhdinə çevrilə bilərmi?"

Bəhruz Quliyev: "Tramp, Si Cinpin və Putinin mümkün üçtərəfli dialoqu yeni Yalta razılaşması cəhdinə çevrilə bilərmi?""Tarixdə elə məqamlar olub ki, dünyanın taleyi milyonlarla insanın iştirak etdiyi proseslərdən daha çox, bir neçə böyük dövlət rəhbərinin əyləşdiyi masa arxasında həll edilib. İkinci Dünya müharibəsinin son mərhələsində Çörçill, Ruzvelt və Stalin Yalta konfransında müharibədən sonrakı dünya nizamının əsas konturlarını müəyyənləşdirirdilər. Əslində, həmin görüşlər təkcə müharibənin yekunlarını deyil, onilliklər boyu davam edən geosiyasi qarşıdurmanın da əsaslarını formalaşdırdı.

Bu gün isə beynəlxalq münasibətlər sistemində yenidən böyük güclərin maraqlarının toqquşduğu, dünya nizamının dəyişdiyi və yeni güc mərkəzlərinin meydana çıxdığı bir mərhələdəyik. Belə bir şəraitdə Donald Tramp, Si Cinpin və Vladimir Putinin mümkün üçtərəfli dialoqu ilə bağlı sualın meydana çıxması təsadüfi deyil. Görəsən, XXI əsrin yeni Yaltası formalaşa bilərmi?
Bəhruz Quliyev: "Tramp, Si Cinpin və Putinin mümkün üçtərəfli dialoqu yeni Yalta razılaşması cəhdinə çevrilə bilərmi?"İlk növbədə qeyd etmək lazımdır ki, bu ehtimal artıq reallığa çevrilməkdədir. Donald Tramp, Si Cinpin və Vladimir Putinin 19 noyabr 2026-cı ildə Çinin Şençjen şəhərində APEC sammiti çərçivəsində üçtərəfli görüşü nəzərdə tutulub. Bu görüşün özü beynəlxalq siyasətdə ciddi rezonans doğurur.

Hesab edirəm ki, burada məsələyə bir qədər fərqli yanaşmaq lazımdır. Bəli, dünyanın üç aparıcı gücünün liderlərinin bir masa arxasında əyləşməsi yeni geosiyasi reallıqların müzakirəsi baxımından mühüm hadisədir. Lakin bu, mütləq şəkildə dünyanın xəritəsinin yenidən bölüşdürülməsi demək deyil." Bu fikirləri Səs qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev deyib.

Ekspert qeyd edib ki, burada hər üç liderin öz strateji məqsədləri var. Tramp ABŞ-ın qlobal liderliyini qorumaq, nüvə təhlükəsizliyi və beynəlxalq münaqişələrdə Vaşinqtonun mövqelərini möhkəmləndirmək istəyir. Si Cinpin Çinin iqtisadi və siyasi nüfuzunu genişləndirməyə, ABŞ-la münasibətlərdə öz şərtlərini diktə etməyə çalışır. Putin isə Rusiyanın beynəlxalq təcriddən çıxmasına, Ukrayna müharibəsi ətrafında Moskvanın maraqlarının nəzərə alınmasına və postsovet məkanında təsir imkanlarının qorunmasına çalışır.

Bu maraqların müəyyən məqamlarda üst-üstə düşməsi mümkündür. Ancaq onların arasında ciddi ziddiyyətlər də mövcuddur. Elə buna görə də Şençjen görüşünü avtomatik olaraq yeni Yalta konfransı adlandırmaq düzgün olmaz.

Bununla belə, ən ciddi təhlükə başqa məqamdır. Böyük dövlətlərin öz aralarında razılaşaraq digər ölkələrin taleyini onların iştirakı olmadan müzakirə etməsi ehtimalı Ukrayna, Tayvan, Avropa və digər regionlar üçün kifayət qədər həssas məsələdir.

"Düşünürəm ki, Azərbaycan da bu proseslərə xüsusi diqqətlə yanaşmalıdır. Çünki Cənubi Qafqaz böyük güclərin geosiyasi maraqlarının kəsişdiyi məkanlardan biridir. Bizim üçün əsas məsələ hansısa güc mərkəzinin təsir dairəsinə daxil olmaq deyil, dövlət suverenliyimizi, milli maraqlarımızı və müstəqil xarici siyasət kursumuzu qorumaqdır.

Mənim qənaətim budur ki, XXI əsrdə dünyanın taleyini üç liderin qapalı danışıqlar masasında müəyyənləşdirmək əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha çətindir. Çünki artıq beynəlxalq münasibətlər sistemində təkcə üç güc mərkəzi yoxdur. Türkiyə, Avropa İttifaqı, Hindistan və digər regional aktorlar da qlobal proseslərə ciddi təsir göstərirlər.

Ona görə də əsas sual dünyanın Tramp, Si Cinpin və Putin arasında bölünüb-bölünməyəcəyi deyil, yeni dünya nizamının hansı prinsiplər üzərində qurulacağıdır. Azərbaycan isə bu yeni nizamda öz taleyini özü müəyyən edən, müstəqil qərar verən dövlət kimi çıxış edir."-deyə, B.Quliyev əlavə edib.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 249   Tarix: 19 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycanda istehsal ediləcək avtomobillərin qiyməti açıqlandı - 17 min manata...

Hacıqabul Sənaye Məhəlləsində istehsal ediləcək minik avtomobillərinin qiyməti 17-20 min manat təşkil edəcək. Bu barədə "Azərbaycan Avtomobil İstehsalçıları Assosiasiyası" İctimai Birliyinin rəhbəri Emin Axundov deyib. "Minik avtomobillərinin növbəti aydan satışa çıxarılması planlaşdırılır

18.09.2021 1109
.

"Bəyimizi vağzalı sədaları altında yola salırıq" - Pərvindən Maqsudun həbsinə reaksiya

Tanınmış aktrisa Pərvin Abıyeva bu gün Ukrayanda həbs olunub, Azərbaycana gətirilən Maqsud Mahmudovla bağlı paylaşım edib. -a istinadən xəbər verir ki, tanınmış aktrisa Maqsudun həbsini "İlahi ədalət" adlandırıb: . "İlahi Ədalət və dövlətimizin ədaləti! Bu qədər insanın haqqına girməyi

18.09.2021 11870
.

Üzeyir Hacıbəylinin doğum günü Şuşada qeyd olunacaq

Bu gün Azərbaycan xalqının dahi oğlu, musiqi mədəniyyətimizin korifeyi Üzeyir Hacıbəylinin doğum günüdür. xəbər verir ki, 1995-ci ildə isə ümummilli lider Heydər Əliyevin fərmanı ilə dahi bəstəkarın anadan olmasının 110 illik yubileyi ərəfəsində 18 sentyabrın Milli Musiqi Günü kimi qeyd olunması qərar

18.09.2021 381
.

İsveçdə Azərbaycan vətəndaşı itkin düşüb

İsveçin Arvika şəhərində azərbaycanlı itkin düşüb. "Report"un Avropa bürosunun məlumatına görə, Azərbaycan vətəndaşı, 39 yaşlı İltimas Mirzəyevdən sentyabrın 15-dən etibarən xəbər almaq mümkün olmayıb. O, evdən çıxdıqdan bir qədər sonra əlaqə kəsilib. Hazırda polis azərbaycanlının axtarışın

18.09.2021 443
.

Cənub bölgəsi ilə bağlı "12-dən sonra işləmir" deyimi haradan yaranıb?

Niyə bəziləri talışlar haqqında "saat 12-dən sonra işləmir" ifadəsini istifadə edirlər?. xəbər verir ki, bu barədə aparıcı, nitq təlimçisi Cəlalə Nəzəroğlu sosial şəbəkədə paylaşım edib. O bildirib ki, bu deyim talışların fiziki işlərinə görə yaranıb:. "Çox təəssüf ki, bizdə bəziləri insanlar

18.09.2021 1826
.

Tanınmış mədəniyyət xadimləri Şuşada

Azərbaycanın tanınmış mədəniyyət xadimləri Şuşada səfərdədirlər. Unikal.org-un məlumatına görə, mədəniyyət xadimləri Şuşaya səfər çərçivəsində burada keçiriləcək Üzeyir Hacıbəyli XII Beynəlxalq Musiqi Festivalına qatılacaq, dahi bəstəkarın ölməz əsərlərini 29 ildən sonra işğaldan azad edilən Üzeyir yurdund

18.09.2021 814
.

Türkiyədə təlimlərdə iştirak edən Azərbaycan hərbçilərinin bir qrupu Vətənə qayıdıb

Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında illik hərbi əməkdaşlıq planına əsasən keçirilən "TurAz Şahini - 2021" birgə taktiki-uçuş təlimində iştirak edən Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin bir qrup heyəti və aviasiya vasitələri Vətənə qayıdıb. Bu barədə BİG.AZ-a Müdafiə Nazirliyində

18.09.2021 254
.

İƏT OA-nın faktaraşdırıcı missiyası azad edilmiş ərazilərlə bağlı bəyanat qəbul edib

Azərbaycanın İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilinin dəvəti ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə monitorinq aparmaq üçün ölkəmizdə rəsmi səfərdə olan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Ombudsmanlar Assosiasiyasının (İƏT OA) nümayəndə heyəti ilə Ombudsman Aparatında mətbuat konfransı keçirilib. Bu barədə BİG.AZ-

18.09.2021 250
.

Maqsud Mahmudov Azərbaycana belə gətirildi - VİDEO

Xəbər verdiyimiz kimi, axtarışda olan keçmiş iş adamı Maqsud Mahmudov Ukraynada saxlanılıb. "Qafqazinfo" Maqsud Mahmudovun Azərbaycana deportasiya edilməsinin görüntülərini əldə edib. Videodan görünür ki, o, aeroportdan Daxili İşlər Nazirliyi əməkdaşları tərəfindən maşına yerləşdirilərək aidiyyət

18.09.2021 2568
.