250 milyon ildən sonra Yer fərqli görünəcək - Alimlər dörd ssenari irəli sürür

250 milyon ildən sonra Yer fərqli görünəcək - Alimlər dörd ssenari irəli sürürTəxminən 250 milyon il sonra Yer kürəsinin indiki xəritəsi tamamilə dəyişə bilər. Qitələrin hərəkəti nəticəsində Atlantik okeanı yox ola, bütün materiklər isə yenidən birləşərək nəhəng superqitə yarada bilər.
BiG.AZ xəbər verir ki, bu barədə "Ilmessaggero" nəşri geoloqların araşdırmalarına istinadən məlumat yayıb.

Alimlərin xatırlatdığına görə, təxminən 200 milyon il əvvəl Yer üzündəki bütün müasir qitələr vahid Pangea superqitəsinin tərkibində olub. Sonradan tektonik plitələrin hərəkəti nəticəsində bu nəhəng quru sahəsi parçalanıb və indiki materiklər formalaşıb.

Lakin geoloji proseslər bu gün də davam edir. Almaniyanın Geofizika Elmləri üzrə Tədqiqat Mərkəzinin geoloqu Hanna Devis hesab edir ki, təxminən 250 milyon ildən sonra qitələr yenidən birləşərək yeni superqitə yarada bilər. Ohayo Universitetinin geologiya professoru Demien Nens də belə bir prosesin baş verməsini demək olar ki, qaçılmaz sayır. Bununla belə, yeni quru sahəsinin dəqiq yerləşməsi hələ məlum deyil.

Yeni superqitənin yaranması ilə bağlı dörd ssenari

Tədqiqatçılar gələcəkdə Yer kürəsinin coğrafi görünüşünün necə dəyişə biləcəyinə dair dörd əsas variant irəli sürüblər:

- Aurika: Sakit və Atlantik okeanları tədricən yox olacaq, materiklər ekvator ətrafında birləşəcək.

- Amasiya: Demək olar ki, bütün qitələr Şimal qütbü ətrafında toplanacaq. Antarktida isə digər materiklərdən ayrı qalacaq.

- Novopangea: Atlantik okeanı genişlənməkdə davam edəcək, Sakit okean isə tədricən kiçilərək yox olacaq. Nəticədə materiklər planetin əks tərəfində birləşəcək.

- Pangea Ultima: Atlantik okeanı yox olacaq və qitələr onun hövzəsi ətrafında birləşərək qədim Pangeanı xatırladan nəhəng quru sahəsi yaradacaq.

Yeni superqitədə iqlim necə olacaq?

Materiklərin birləşməsi yalnız planetin coğrafiyasını deyil, iqlimini də ciddi şəkildə dəyişə bilər. Xüsusilə Pangea Ultima ssenarisində yeni superqitənin daxili ərazilərində həddindən artıq isti və quraq şəraitin yaranacağı ehtimal olunur.

Kompüter modelləşdirməsinə görə, okeanlardan uzaqda yerləşən ərazilərə rütubətli hava kütlələrinin çatması çətinləşəcək. Bunun nəticəsində qitənin mərkəzi hissələrində səhralaşma və yüksək temperatur müşahidə oluna bilər. Güclü vulkanik fəaliyyət də iqlimə əlavə təsir göstərə bilər.

Professor Demien Nens qeyd edir ki, superqitələrin daxili əraziləri yaşayış üçün kifayət qədər sərt şəraitə malik olur. Bununla belə, qədim Pangeanın iqlim xüsusiyyətləri dinozavrların və məməlilərin təkamülünə müəyyən təsir göstərmiş ola bilər.

Materiklər niyə hərəkət edir?

Qitələrin yerdəyişməsi Yer qabığını təşkil edən tektonik plitələrin hərəkəti ilə bağlıdır. Bu plitələr planetin mantiyası üzərində hərəkət edir. Yerin daxili istiliyi mantiyada maddələrin dövranını təmin edir və nəticədə tektonik plitələr tədricən yerini dəyişir.

Geoloq Hanna Devisin qiymətləndirməsinə görə, Yer öz tarixi ərzində artıq 4-5 superqitənin yaranması və parçalanması dövrünü yaşayıb. Ümumilikdə belə dövrlərin sayının yeddiyə çata biləcəyi ehtimal edilir.

Beləliklə, indiki materiklərin və okeanların sərhədləri planetin gələcək geoloji tarixində tamamilə fərqli mənzərə ilə əvəz oluna bilər.(Qaynarinfo)


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 88   Tarix: 18 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Ürək kolleksiyası ilə rekord qırdı

İsveçrəli ürək cərrahı Diana Reser ikinci dəfə "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na düşüb. Axşam.az xəbər verir ki, həkim ürək formasında olan əşyalardan ibarət dünyanın ən böyük kolleksiyasının sahibi kimi rekorda imza atıb. Diana Reserin kolleksiyasında geyimlər, zinət əşyaları, sənət əsərləri v

14.11.2026 331
.

Qızıl almaq istəyənlər bu xəbəri mütləq oxusun

Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyasının qiyməti 0,7% artaraq 3 912.4 ABŞ dollarına bərabər olub. birja məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, COMEX-də gümüşün bir unsiyasının qiyməti də 0,2% artaraq 50.17 dollar təşkil edib

14.11.2026 430
.

Romantik şəxsiyyət TESTİ: Bir çiçək ideal ikinci yarınızı aşkarlayacaq

Sevgi tərzinizi kəşf etmək üçün səkkiz çiçəkdən birini seçin. Hər kəsin öz ideal partnyoru var. Bəziləri səxavətli jestlər və gözəl görüş gözləyir, bəziləri isə dinc ev mühitinə üstünlük verir. bildirir ki, bu təəccüblü dərəcədə dəqiq romantika testi, münasibətdən nə istədiyinizi və çiçək seçimləriniz

15.11.2026 321
.

Mətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi

İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya

14.11.2026 562
.

Arılar 35 dərəcə şaxtada belə sağ qalırlar

Arılar qışda 35 dərəcə şaxtaya baxmayaraq sağ qala bilirlər. Bunun üçün onlar bədənlərində istilik yaradan xüsusi üsuldan istifadə edirlər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yay aylarında hər yerdə rast gəldiyimiz arılar və eşşəkarıları havalar soyuyan kimi sanki birdən-birə yoxa çıxırlar. Laki

15.11.2026 306
.

Əvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?

Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını

15.11.2026 299
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15.11.2026 474
.

Qocalmanı gecikdirən ən təsirli qidalar - Siyahı

Sağlam yaşlanmaq, dərinin gəncliyini qorumaq və immuniteti güclü saxlamaq hər zaman diqqət mərkəzindədir. Orqanizmin özünün istehsal etdiyi, lakin qidalar vasitəsilə də dəstəklənməli olan kükürd tərkibli sistein amin turşusu hüceyrələrin yenilənməsində mühüm rol oynayır. Hüceyrələrin qocalmasının qarşısın

13.11.2026 508
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15.11.2026 513
.