Bu qarpız-yemişlər təhlükəlidir - XƏBƏRDARLIQ

Bu qarpız-yemişlər təhlükəlidir - XƏBƏRDARLIQArtıq bir aydır ki, qarpız-yemiş məhsulu bazarlarda satışa çıxarılır. Halbuki yay mövsümünün vazkeçilməz qida məhsullarından olan qarpız-yemiş Azərbaycanda əsasən iyul ayının sonu, avqustun əvvəlində tam yetişir.

Ekspertlər qeyd edir ki, mövsümündən əvvəl satışa çıxarılan qarpız və ya yemiş ya süni istilik verilərək, ya da mineral gübrələrdən istifadə olunmaqla süni şəkildə yetişdirilir ki, bu da bir sıra hallarda həssas qrupdan olan insanların həyatı üçün təhlükə yarada, zəhərlənmələrə gətirib çıxara bilir.

Bəs qarpız, yemiş alarkən nələrə diqqət etmək lazımdır? Yol kənarlarında açıq şəkildə satılan qarpız-yemişlər nə dərəcədə təhlükəlidir?

eyyub son.PNG (353 KB)

Mövzu ilə bağlı Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov Musavat.com-a danışıb:

"Azad İstehlakçılar Birliyi illərdir ki, xüsusi cihazla qarpız-yemiş, digər kənd təsərrüfatı məhsullarının tərkibindəki nitritlərin miqdarını yoxlayır. İldən-ilə məhsulların tərkibindəki nitritlərin miqdarı azalmağa başlayıb. Ola bilər ki, bu amil gübrənin qiymətinin getdikcə bahalaşması ilə bağlıdır. Lakin qarpız-yemiş məhsullarının tərkibində nitritlər hər zaman normadan çox olur.

Qarpız elə bir məhsuldur ki, ona gübrə verilməsə belə, yonca olan yerdə əkilsə, növbəti yığımda özündə çox miqdarda nitrit birləşdirəcək, hansı ki, bu, müəyyən normanı keçəndə orqanizmdə zəhərlənməyə səbəb ola bilər. Fermerlər qarpız məhsulunun böyük olması üçün çoxlu miqdarda gübrədən istifadə edir.

Əhali bilməlidir ki, qarpız və yemiş məhsulu hətta mövsüm vaxtında da nitritlə zəngin olur. Ona görə də qarpız alan zaman alıcılar aşağıdakı məqamlara diqqət etməlidir:

1. Nitritlərlə zəngin olan qarpızın çəkisi böyük olur. Nitritsiz qarpızın çəkisi 5-6 kq-dan artıq olmur.

2. Nitritli qarpızlar nitritsizlərlə müqayisədə daha şirin olur. Alıcılar şirin qarpız olduğunu görüb, aldanırlar.

3. Nitritli qarpızı kəsəndə rəngi çəhrayı, nitritsiz isə al-qırmızı rəngdə olur.

4. Nitritli qarpızın içində gözlə görünən yoğun ağ damarlar olur. Nitritsiz qarpızda da ağ damarlar olur, amma çox nazik şəkildə.

5. Nitritli qarpızın qalınlığı 1 sm-dən artıq olur. Nitritsiz qarpızın isə qabığının qalınlığı 0,5 sm-dən artıq olmur.

Bir sözlə, istehlakçılar qarpız alanda diqqətli olmalı, böyük ölçülü qarpız almaqdan çəkinməlidirlər.

Yetişmiş qarpızın adətən saplağı nazik və nisbətən qurumuş olur. Həmçinin qarpızı sıxmaqla da məhsulun yaxşı olub-olmadığını müəyyən etmək olur".

Eyyub Hüseynov qeyd edib ki, nitriti çox olan qarpızdan həddindən artıq qəbul etdikdə zəhərlənməyə gətirib çıxara bilir:

"Ümumiyyətlə, icazə verilən sanitar normaya görə, 1 kq qarpızda 60 mq-dan artıq nitrit olmamalıdır. Lakin apardığımız müşahidələrdən görürük ki, 1 kq qarpızda 200-300 mq nitrit olur".

Eyyub Hüseynov gün altında satılan qarpızlardan da söz açıb:

"Gün altında olan qarpız heç də təhlükəli deyil. Qarpız üstüörtülü şəkildə günün altında qala bilər, bu zaman məhsul daha yaxşı yetişir".

Eyyub Hüseynovun sözlərinə görə, yemişin tərkibində nitritin çox olmasını müəyyən etmək bəzən çətin olur:

"Bəzən yemişi kəsəndə ondan dərman qoxusu gəlir və yaxud yedikdə dərman dadı müşahidə olunur. Bu, məhsula ziyanvericilərə qarşı dərman vurulmasının sübutudur.

Qarpız kimi yemiş məhsuluna da nitrit çox verildikdə ölçüsü böyük olur. Nitritli yemişlər nisbətən az şirin olur. Təbii yemişlər isə daha şirin, ölçüsü böyük olmur, nisbətən bərk olurlar. Əsl yemiş gözəl qoxu verir. Həmçinin tövsiyə olunur ki, saplağı üstündə olan yemiş alınsın. Adətən saplağı kəsilmiş yemiş tez bir zamanda saralır və yetişmiş yemiş görkəmini alır".

Onu da xatırladaq ki, bu mövsümdə satılan qarpızların qəbulu zamanı tez-tez zəhərlənmə halları baş verir. Mütəxəssislər qeyd edir ki, bu cür zəhərlənmə zamanı insanda qəfil halsızlıq, soyuq tər, təzyiqin düşməsi kimi hallar müşahidə edilir. Bəzən də olur ki, qarpızdan zəhərlənən şəxsdə zəhərlənmənin fəsadları qalır. Buna görə də qarpızdan zəhərlənən şəxsə dərhal çoxlu maye içirtmək məsləhət görülür. Daha sonra əgər təzyiq düşübsə, onu soyuq tər basıbsa, zərərçəkənin başı aşağı vəziyyətdə qalmasını tənzimləmək lazımdır ki, başına qan getsin. İlkin yardımdan sonra dərhal həkimə müraciət edilməlidir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 1149   Tarix: 02 iyul 2023  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Əvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?

Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını

15.11.2026 266
.

Romantik şəxsiyyət TESTİ: Bir çiçək ideal ikinci yarınızı aşkarlayacaq

Sevgi tərzinizi kəşf etmək üçün səkkiz çiçəkdən birini seçin. Hər kəsin öz ideal partnyoru var. Bəziləri səxavətli jestlər və gözəl görüş gözləyir, bəziləri isə dinc ev mühitinə üstünlük verir. bildirir ki, bu təəccüblü dərəcədə dəqiq romantika testi, münasibətdən nə istədiyinizi və çiçək seçimləriniz

15.11.2026 283
.

Dünyada sahili olmayan yeganə dəniz

Yer kürəsində sahili və limanı olmayan yeganə dəniz mövcuddur. Atlantik okeanının daxilində yerləşən Sarqasso dənizinin sərhədlərini quru sahələri deyil, dörd güclü okean axını formalaşdırır. BİG.AZ -a istinadən bildirir ki, bu qeyri-adi dəniz Floridadan təxminən 950 kilometr şərqdə yerləşir. Ona ə

14.11.2026 321
.

Avadanlıq icarəsi Xidmetler.AZ saytında

Xidmətlər saytı -da axtardığınız avadanlıqları icarəyə götürmək imkanınız var!. Eviniz və ya ofisiniz üçün avadanlıqlar icarəyə götürmək istəyirsiniz? Keyfiyyətli avadanlıq olsa, birdəfəlik satın almaq fikriniz var? Elədirsə, saytından faydalanın. Onlayn, pulsuz elanlar platforması olan -da məhz sizi

15.11.2026 928
.

Honkonqlu milyarderin varisi nəvəsi rusiyalı modellə evlənir

Honkonqun nüfuzlu biznes ailəsinin varisi, 43 yaşlı Erik Fokun 29 yaşlı rusiyalı model Narana Erdıneyeva ilə evlənəcəyi iddia olunur. Axşam.az xəbər verir ki, Çin mediasında cütlüyün qonaqlara göndərdiyi bildirilən toy dəvətnaməsinin fotosu yayılıb. Məlumata görə, toy dekabrın 12-də Honkonqdakı beşulduzl

16.11.2026 537
.

Peçenyedə dadı dəyişən gizli səhv bu imiş

Peçenyelərin daha dadlı, yumşaq və ideal formada alınması üçün istifadə olunan inqrediyentlərin miqdarını dəqiq ölçmək vacibdir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislər bunun üçün adi ölçü qablarından deyil, mətbəx tərəzisindən istifadə etməyi tövsiyə edirlər. Peçenye hazırlanmas

11.11.2026 573
.

"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?

Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri

15.11.2026 269
.

Sürücülər payızda avtomobilə niyə sabun parçası qoyurlar? - İnanılmaz SƏBƏB

Adi bir sabun parçası payız aylarında sürücülərin köməyinə çata bilər. Yağışların artması, havanın rütubətlənməsi və temperaturun tez-tez dəyişməsi avtomobil sahibləri üçün əlavə çətinliklər yaradır. Belə hallarda sadə məişət vasitələri də faydalı ola bilər. Məhz buna görə bəzi təcrübəli sürücülər avtomobili

15.11.2026 290
.

Turlar.AZ - Xarici Turlar

saytinda daxili turlarla yanaşı, xarici turlarla bağlı elanlar da gündəlik yenilənir. Sayta daxil olmaqla Türkiyə, Rusiya, Gürcüstan, İran, Ukrayna, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Maldiv adaları, Misir və digər məkanlara sərfəli xarici turlar əldə edə bilərsiniz!. Təbii ki, azərbaycanlı turistlər daha ço

14.11.2026 728
.