Kişilərə qarşı zorakılıq artıb - qlobal trend, yoxsa milli özəllik...

Kişilərə qarşı zorakılıq artıb - qlobal trend, yoxsa milli özəllik...Əhməd Qəşəmoğlu: "10-15 il əvvəl zarafatla kişilərin müdafiə komitəsinin yaranacağını deyirdim, amma indi..."
"Kişilərin zorakılığa məruz qalması halları çoxalıb".

Bu barədə Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Bahar Muradova 2023-cü ilin ilk 6 aylıq fəaliyyətinə həsr olunmuş brifinqdə bildirib. Onun sözlərinə görə, kişilərin son dövrlər zorakılığa məruz qalmaları barədə müraciətləri çoxalıb. Onlar zorakılığa məruz qaldıqları barədə məlumatları aidiyyəti qurumlara bildiriblər.

Bəs ölkədə kişilərə qarşı zorakılıq niyə artır?

Ümumiyyətlə, son illərdə bütün dünyada kişilərə qarşı aqressiya artan tendensiyada davam edir. BMT-nin son illər apardığı araşdırmalara görə, ailədaxili, məişət zorakılığı zamanı qurban rolunda kişilərin sayı çoxalmağa başlayıb. Təbii ki, məişət zorakılığının bir neçə forması var. Bura fiziki, psixi, iqtisadi və cinsi zorakılıq daxildir. Araşdırmalar göstərir ki, dünyada get-gedə kişilər daha çox qadın zorakılığına məruz qalır. Belə ki, ABŞ Ədliyyə Departamentinin məlumatına görə, əri tərəfindən döyülən hər 15 qadına qadın tərəfindən döyülən 8 kişi düşür. Eyni zamanda qadınların ərləri ilə mübahisə zamanı 2,5 dəfə daha çox bıçağa əl atdığı, 2 dəfə çox isə öz partnyorlarına ağır xəsarətlər yetirdiyi bildirilir.

Rusiyada və ABŞ-da hazırda həyat yoldaşını öldürən hər 100 kişiyə ərini öldürən 75 qadın düşür. Ekspertlər yaxın onilliklərdə bu nisbətin bərabər olacağını iddia edir. Böyük Britaniyada 2018-ci ildə keçirilən sorğu zamanı rəyi soruşulan 38 faiz qadın və 24 faiz kişi tərəf müqabilinə fiziki şiddət göstərdiyini etiraf edib. Statistikaya görə, 40 milyon əhalisi olan Keniyada 2,1 milyon kişi qadınlar tərəfindən fiziki və psixoloji şiddətə məruz qalır. Ölkədə qadınlar ərlərini aldadır, onları ev işlərini görməyə və uşağa baxmağa məcbur edirlər.

Artıq bir çox ölkələrdə kişilərin hüquqlarını müdafiə komitələri və kişi sığınacaqları var. Məsələn, Türkiyədə, İsveçrədə, ABŞ-da, Almaniyada, Kanadada, Niderlandda zorakılığa məruz qalan kişilər üçün xüsusi sığınacaqlar fəaliyyət göstərir. Kişilərə qarşı zorakılıq faktlarının artma səbəbinə gəldikdə, mütəxəssislər bildirir ki, xüsusilə koronavirus pandemiyasından sonra həm dünyada, həm də Azərbaycan ailələrində sosial-iqtisadi, psixoloji gərginlik, aqressiya artan tendensiyada davam edir. Ailələrdəki bu gərginlik isə əksər hallarda fiziki təzyiqlərə gətirib çıxarır, hansı ki, bəzi kişilər də artıq fiziki təzyiqin qurbanı olur.

Əhməd Qəşəmoğlu: "Kəndlilərin heç də hamısı Bakıya gələn kimi xoşbəxt olmayıb"

Sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu mövzu ilə bağlı "Yeni Müsavat"a danışıb: "Hələ 10-15 il əvvəl müsahibələrimdə deyirdim ki, ölkədə kişilərə qarşı zorakılıq halları artacaq. Hətta zarafatla bildirirdim ki, buna görə kişilərin müdafiə komitəsini yaratmaq lazımdır. Məsələ burasındasır ki, ölkəmizdə ailə ilə bağlı həyata keçirilən siyasət metodikası səhvdir. Çünki biz artıq uzun illərdir hay salırıq ki, ancaq qadınların hüquqları pozulur, qadınlar zorakılığa məruz qalır, kişiləri isə yaddan çıxartmışıq. Dərindən düşünməliyik ki, iki insan arasında əgər gərginlik varsa, biz ikisini də təhlil etməliyik. Amma biz birinə əhəmiyyət vermir və digərini daha da qızışdırmış oluruq. Sizcə, bunun sonu yaxşı nəticələnməli idimi?

Əslində isə biz 10-15 il əvvəldən artıq metodik cəhətdən həm qadınları, həm də kişiləri birlikdə maarifləndirməli, ailə dəyərləri haqqında ətraflı məlumat verməliydik. Ailənin mahiyyəti, ailə quran hər bir gənci nə gözləyir, bu barədə danışmalıydıq. Amma biz xarici ölkələrin qızışdırıcı, dağıdıcı qrantları ilə hay saldıq ki "Azərbaycan kişisi vəhşidir, qadını öldürür", qadınlara isə dedik ki, "siz demokratik, azad cəmiyyətdə yaşayırsınız, öz hüquqlarınızı qoruyun" və sairə. Beləliklə, orta məktəbdən başlayaraq, cəmiyyətimizə ailənin mahiyyətini başa salmalı, kişiləri də maarifləndirməliyik ki, cəmiyyət artıq 30 il əvvəlki kimi deyil. Həmçinin qadınlar da anlamalıdır ki, azad, sərbəst yaşamaq istəyin hər şeyi etmək demək deyil.

Bir məqamı da qeyd edim ki, ölkədə iqtisadi vəziyyət ağırlaşdıqca ailələrdə gərginlik artır. İstər-istəməz sosial çətinlik ailələrdə söz-söhbətin yaranmasına gətirib çıxarır, qadın kişiyə psixoloji təzyiq edir, deyinir və sairə. Kişinin isə gücü yumruğuna çatır, qadına şiddət göstərir. Qadın da özünü müdafiə etmək üçün qarşı tərəfə zorakılıq göstərməyin yollarını düşünür. Bütün bunların hamısı kişilərə qarşı zorakılıq faktlarını artırır.

Əgər cəmiyyət günü-gündən mürəkkəbləşirsə, biz bunu dərindən təhlil etməli, zorakılığa məruz qalanlarla bağlı araşdırma aparmalı, səbəbləri nəzərə alıb, fəaliyyət proqramları hazırlamalıyıq. Bu fəaliyyət proqramlarında qanunvericilikdə hansı dəyişikliklərin edilməsi, maarifləndirmə işləri necə görülməli, hüquq mühafizə orqanlarının rolu nədə olacaq və sairə nəzərdə tutulmalıdır".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 1148   Tarix: 22 iyul 2023  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş
Xidmetler

Oxşar xəbərlər

.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15.11.2026 446
.

Romanovların əfsanəvi sapfiri rekord qiymətə satıldı

Bir vaxtlar Rusiya İmperiyasının kral zinət əşyaları kolleksiyasına daxil olan nəhəng sapfirin yerləşdiyi nadir bilərzik İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən hərracda gözləntiləri iki dəfədən çox üstələyərək 4,9 milyon dollara alıcı tapıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Sotheby's"

14.11.2026 272
.

Romantik şəxsiyyət TESTİ: Bir çiçək ideal ikinci yarınızı aşkarlayacaq

Sevgi tərzinizi kəşf etmək üçün səkkiz çiçəkdən birini seçin. Hər kəsin öz ideal partnyoru var. Bəziləri səxavətli jestlər və gözəl görüş gözləyir, bəziləri isə dinc ev mühitinə üstünlük verir. bildirir ki, bu təəccüblü dərəcədə dəqiq romantika testi, münasibətdən nə istədiyinizi və çiçək seçimləriniz

15.11.2026 283
.

Hamı zibilə atır - Saç tökülməsinin və ağarmasının qarşısını alır

Fəsil dəyişikliyi və stress səbəbindən artan saç tökülməsinə qarşı bahalı kosmetik məhsullar əvəzinə mətbəxdəki təbii vasitələr həll yolu təqdim edir. Qidalandırıcı yağlar ehtiva edən bu üsul saç diblərini qısa müddətdə gücləndirərək tökülməni azaldır. xəbər verir ki, əksər hallarda zibil kimi atıla

14.11.2026 355
.

Xurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?

Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v

15.11.2026 265
.

Göbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?

Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal

12.11.2026 515
.

Dünyada sahili olmayan yeganə dəniz

Yer kürəsində sahili və limanı olmayan yeganə dəniz mövcuddur. Atlantik okeanının daxilində yerləşən Sarqasso dənizinin sərhədlərini quru sahələri deyil, dörd güclü okean axını formalaşdırır. BİG.AZ -a istinadən bildirir ki, bu qeyri-adi dəniz Floridadan təxminən 950 kilometr şərqdə yerləşir. Ona ə

14.11.2026 321
.

Sürücülər payızda avtomobilə niyə sabun parçası qoyurlar? - İnanılmaz SƏBƏB

Adi bir sabun parçası payız aylarında sürücülərin köməyinə çata bilər. Yağışların artması, havanın rütubətlənməsi və temperaturun tez-tez dəyişməsi avtomobil sahibləri üçün əlavə çətinliklər yaradır. Belə hallarda sadə məişət vasitələri də faydalı ola bilər. Məhz buna görə bəzi təcrübəli sürücülər avtomobili

15.11.2026 290
.

Pomidoru soyuducuda saxlamayın

Təzə pomidorları soyuducuda saxlamaq onların dadına, ətrinə və quruluşuna mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, pomidorları otaq temperaturunda saxlamaq daha məqsədəuyğundur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, meyvə, tərəvəz və göyərtiləri aldıqdan dərhal sonra soyuducuya yerləşdirmə

14.11.2026 348
.