"Labubu" oyuncaqları və onun mümkün təsirləri: Hansı təhlükələrlə üz-üzəyik?

"Labubu" oyuncaqları və onun mümkün təsirləri: Hansı təhlükələrlə üz-üzəyik?Məşhur oyuncaqların istehsalçısı olan Çinin "Pop Mart" şirkətinin "Labubu" oyuncağı bir il ərzində böyük səs-küyə səbəb olub. Artıq Azərbaycanda da bu oyuncağa maraq get-gedə artır.

Xarakterik geniş dişli təbəssümlə məzəli "canavarlar"ı təsvir edən "Labubu" oyuncaqları "TikTok" sosial şəbəkəsində 2025-ci ildə yazın əsas trendinə çevrilib. Məhşur blogerlərin çantalarının və avtomobilin bəzəyinə çevrilməsi "Labubu" ətrafında geniş alıcı kütləsi formalaşdırıb.

Maraqlıdır, bəs görəsən, qəribə görüntüsü ilə qısa müddətdə fenomen olan "Labubu" oyuncaqları insanların psixologiyasına necə təsir edir? Onların ölkə ərazisində satışına nəzarət edilirmi?

Psixologiya Elmi Tədqiqat İnstitutunun sədri, psixoloq Elnur Rüstəmov Oxu.Az-ın suallarına cavab olaraq söyləyib ki, fenomen olan "Labubu" oyuncağının arxasında sadəcə istehlak mədəniyyəti deyil, eyni zamanda insan psixologiyasına təsir edən bir sıra mexanizmlər dayanır:

"Estetik cəhətdən fərqli, vizual olaraq həm şirin, həm də bir qədər sirli görünüşü ilə seçilən "Pop Mart"ın məşhur "Labubu" oyuncaqları artıq ölkəmizdə də bir çox insanın çantasının üzərində, avtomobil aksesuarı kimi və ya kolleksiya predmetləri olaraq yer almaqdadır. Bu fenomenin arxasında sadəcə istehlak mədəniyyəti deyil, eyni zamanda insan psixologiyasına təsir edən bir sıra mexanizmlər dayanır. Əlbəttə ki, bu oyuncaqlar uşaqların psixologiyasına öz təsirini göstərir. Belə ki, "Labubu" oyuncaqları antropomorfik (insanabənzər) formada hazırlandığı üçün uşaqlarda "canlandırma" instinktini gücləndirir. Bu da onların emosional tənzimlənməsinə və empatiya bacarığının inkişafına müəyyən təsir edə bilər. Çünki, uşaq bir oyuncağa duyğu yüklədikdə, onunla söhbət edir, hisslərini paylaşır və bu, tək qalma qorxusunu bəzən azalda bilir.

Bəzi "Labubu" dizaynlarında isə gözlər çox iri, ağız kəskin və qeyri-real ifadəli olur. Bu da xüsusilə 3-6 yaş arası uşaqlarda çaşqınlıq, narahatlıq və hətta gecə yuxularında qorxu hallarına səbəb ola bilər. Çünki, uşağın inkişaf mərhələsinə uyğun olmayan vizual stimullar psixoloji diskomfort yaradır. Əgər bu tip oyuncaqlarla davamlı qarşılaşma baş verirsə və valideyn tərəfindən yönləndirmə olmursa, uşaqlar gerçəkliklə fantaziyanı ayırd etməkdə çətinlik çəkə bilərlər. Bu da mücərrəd düşüncənin inkişafında pozucu faktor kimi çıxış edə bilər".

Psixoloq oyuncaqların böyüklərə də öz psixoloji təsirini göstərdiyini vurğulayıb:

"Belə ki, "Labubu" kimi "vintaj" estetikaya malik oyuncaqlar xüsusilə 1990-cı illər nəsli üçün nostalji hisslər oyadır. Bu tip aksesuarlar uşaqlıqla emosional bağlantı yaratmaq üçün bir vasitə olur. Xüsusilə stresli və urbanizasiyanın yaratdığı psixoloji təzyiqlərdən qaçmaq üçün bir növ "emosional təhlükəsizlik obyektinə" çevrilir. Bu oyuncaqlar eyni zamanda fərqliliyi simvolizə edirlər. Onu çantasında və ya avtomobilində daşıyan insan qeyri-adi zövq və "alternativ" baxış bucağı ilə özünü təqdim edir. Beləliklə, bu, fərdilik və sosial qrup identifikasiyası funksiyası daşıyır. Özünü ifadə etməyin yeni forması kimi qəbul olunur".

Onun sözlərinə görə "Labubu" kimi oyuncaqların bir çox hallarda "surprise box" (gizli qutu) formasında satılması və insanların hansı modeli aldığını bilmədən seçim etməsi dopamin axınını stimullaşdırır:

"Belə ki, insan yeni model tapana qədər alış-verişi təkrar edir. Uzunmüddətli dövrdə bu, kompulsiv istehlak davranışına, maliyyə nəzarətində çətinliklərə və psixoloji asılılığa səbəb ola bilir. Ona görə də, uşaqlara bu oyuncaqları alarkən onların yaşına uyğun vizual dizaynları seçmək vacibdir. Oyuncağın yalnız estetik deyil, psixoloji olaraq da təhlükəsiz olub-olmadığı nəzərdən keçirilməlidir. Eyni zamanda valideyn uşağın oyuncağa yanaşmasını müşahidə etməli, onun bu oyuncağa münasibəti haqqında söhbətlər aparmalıdır. Əgər bir uşaqda "Labubu" kimi oyuncaqlarla oynadıqdan sonra qorxu, narahatlıq, sosial təcrid və ya obsessiv davranışlar yaranırsa, bu halda psixoloq dəstəyi tövsiyə olunur. Çünki, bu tip oyuncaqlar zövq məsələsi olmaqla yanaşı, insan psixologiyası ilə çox incə tellərlə bağlıdır. Onların pozitiv və ya mənfi təsiri, daha çox istifadə formasına, yaş qrupuna və sosial kontekstə bağlı olaraq dəyişir. Psixoloji aspektləri düzgün qiymətləndirdikdə, bu tip oyuncaqlar estetik və emosional rifaha xidmət edə bilər. Əks halda bu, psixoloji diskomfort və kompulsiv davranışlara yol aça bilər".

Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov Oxu.Az-a açıqlamasında qeyd edib ki, əmtəə bazarına buraxılan bir çox malların, o cümlədən uşaq oyuncaqlarının təhlükəsizliyini təmin edən hər hansı qərar mövcud deyil:

"Əvvəllər Nazirlər Kabinetinin 343 saylı qərarı var idi. Bu qərara görə təhlükəsizliyi təmin olunan malların siyahısı mövcud idi. Ölkənin əmtəə bazarına mallar daxil olmadan öncə, həmçinin oyuncaqlar da ekspertizadan keçirilib yoxlanması gərəkli idi. Hazırda bu qərarın mövcud olmaması səbəbindən malların, o cümlədən uşaq oyuncaqlarının təhlükəsizliyi ilə bağlı qərar yoxdur. Oyuncaqları demək olar ki, heç kəs yoxlamır. Gömrük yoxlanışı zamanı onun VÖEN-inə, hansı ölkədən gətirildiyinə və sənədlərinə baxılır, daha sonra əmtəə bazarına buraxılır".

Sədrin sözlərinə görə, oyuncaqlar uşaqların tərbiyəsinin formalaşmasında böyük rola sahibdir:

"Oyuncaqların təhlükəsizliyindən savayı onların uşaqların tərbiyəsində də rolu böyükdür. Uşaqlara gəlincik deyəndə sarı saçlı "Barbie" oyuncaqlarını gözlərinin önünə gətirirlər. Təsadüfi deyil ki, ölkə ərazisində gedərək sarı saçlı xanımların sayı da artır. Hər bir oyuncaq gələcəkdə mala və əmtəəyə çevrilib daha böyük əmtəə olaraq satılır. Balaca uşaqların nə qədər avtomobili, gəlinciyi olar? Bu oyuncaqlar müasir əsrin mühüm məsələsi olan gözüdoymaz, acgöz istehlakçı yaradılması üçün böyük rol oynayır. Oyuncaqlar insanlarda "qamarla, dağıt, məhv elə, biri varsa, üçü də olsun, nə edirsən et, təki say artsın" şüurunun formalaşmasına səbəb olur. Biz nəfsi sonsuz olan istehlakçı dövründə yaşayırıq. Bizi bura gətirən marketoloqların yaratdıqları cəngəlliklərdir. İstehlakçılar həmin cəngəllikdə azırlar. Biz nəfsin başımıza açdığı oyunları hiss etmədən onun əsirinə çevrilirik".

Eyyub Hüseynov qeyd edib ki, sözügedən oyuncaqları da yoxlasalar, tərkibində zərərli maddələr aşkarlana bilər:

"Oyuncaqların hazırlanmasında rənglərdən istifadə olunduğu məlumdur. Rənglərin isə tərkibində ağır metallar olur ki, bunlar da güclü zəhərləndiricilərdir. Bunların tədqiqatı heç yerdə aparılmır. Uşaqları və böyükləri ağır xəstəliklərə sürükləyən amillərdən biri də budur. Ölkədə təəssüf ki, yerli oyuncaq istehsal edən müəssisə yoxdur. Bazarda xaos hökm sürür".

Dövlət Gömrük Komitəsindən Oxu.Az-ın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, ölkə ərazisinə kommersiya maraqları üçün nəzərdə tutulan məhsulların gətirilməsi zamanı müvafiq sənədlər yoxlanılır:

"Müvafiq sənədlər olmadığı təqdirdə, ölkə ərazisinə idxalına icazə verilmir. Yalnız sənədləri qaydasında olan məhsulların ölkə ərazisinə buraxılmasına icazə verilir".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 2618   Tarix: 22 iyun 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Hüquqi xidmətlər Xidmetler.az saytında

Xidmətlər saytı -ın Hüquqi Xidmətlər bölməsində özünüzə vəkil tuta və ya işinin peşəkarı olan hüquqşünas tapa bilərsiniz!. Hər kəs düşdüyü çətin, xoşagəlməz hallarda hüquqi yardım əldə etmək istəyir. Bunun üçün yaxşı vəkil tapmaq lazım gəlir. sizə digər xidmətlərlə yanaşı, hüquqi xidmətlərdə də kömə

10.11.2026 1204
.

Pomidoru soyuducuda saxlamayın

Təzə pomidorları soyuducuda saxlamaq onların dadına, ətrinə və quruluşuna mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, pomidorları otaq temperaturunda saxlamaq daha məqsədəuyğundur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, meyvə, tərəvəz və göyərtiləri aldıqdan dərhal sonra soyuducuya yerləşdirmə

14.11.2026 348
.

Romanovların əfsanəvi sapfiri rekord qiymətə satıldı

Bir vaxtlar Rusiya İmperiyasının kral zinət əşyaları kolleksiyasına daxil olan nəhəng sapfirin yerləşdiyi nadir bilərzik İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən hərracda gözləntiləri iki dəfədən çox üstələyərək 4,9 milyon dollara alıcı tapıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Sotheby's"

14.11.2026 272
.

İlon Maskın avtomobil nəhəngi Çində ağır zərbə aldı

"Tesla" elektromobil satışlarına görə Çində ən çox avtomobil satan 10 brendin siyahısından kənarda qalıb. xəbər verir ki, bu barədə Çin Sərnişin Avtomobilləri Assosiasiyasının (CPCA) oktyabr ayına dair statistikasında məlumat verilib. Bildirilib ki, şirkət oktyabrda Çin bazarında cəmi 8 81

15.11.2026 384
.

Estetik əməliyyata 100 min dollar xərclədi - FOTOLAR

Sosial media fenomeni Eylül Öztürk estetik əməliyyat etdirmək üçün Amerikadan Türkiyəyə gəlib. 6 saatlıq əməliyyat üçün 100 min dollar ödəyib. Bunu Türkiyə mediasına istinadən bildirib. Öztürk əməliyyatdan sonra çəkilmiş fotolarını yayımlayıb. Fotolarda fenomenin alnındakı sarğılar və üzündəki əməliyya

12.11.2026 642
.

Tezbazar.Az - Xidmətlər, təmir, tikinti və digər xidmət elanları

Pulsuz elanlar saytı -da təmir, tikinti və digər xidmətlərlə bağlı elanlar yerləşdirilir. Evini təmir etdirməyə hazırlaşanlar və tikintiyə başlamaq istəyənlərin diqqəti bizdə olsun!. Onlayn elanlar platforması olan xidmətinizdədir! Biz sizə hər məsələdə kömək etməyə hazırıq. Təmir və ya tikintiyə başlama

11.11.2026 1302
.

Telefonları folqaya bükməyə başladılar - SƏBƏBİ...

Ağıllı telefon istifadəçiləri rəqəmsal gizlilik üçün maraqlı bir üsula müraciət edirlər. Cihazı kənar siqnallardan təcrid etmək məqsədilə alüminium folqadan istifadə olunması geniş müzakirə olunur. xəbər verir ki, telefonu alüminium folqaya bürümək cihazın xarici aləmlə qurduğu naqilsiz əlaqələri kəsmə

14.11.2026 502
.

Avadanlıq icarəsi Xidmetler.AZ saytında

Xidmətlər saytı -da axtardığınız avadanlıqları icarəyə götürmək imkanınız var!. Eviniz və ya ofisiniz üçün avadanlıqlar icarəyə götürmək istəyirsiniz? Keyfiyyətli avadanlıq olsa, birdəfəlik satın almaq fikriniz var? Elədirsə, saytından faydalanın. Onlayn, pulsuz elanlar platforması olan -da məhz sizi

15.11.2026 928
.

Beyin əməliyyatından sonra insanları pişik kimi görməyə başladı

ABŞ-də yaşayan 28 yaşlı kişi keçirdiyi beyin əməliyyatından sonra nadir görülən nevroloji pozğunluqla üzləşib. Belə ki, o, gün ərzində qarşılaşdığı insanların üzlərində öz ev heyvanı - "Luna" adlı pişiyinin cizgilərini görməyə başlayıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Dartmut Kollec

17.11.2026 132
.