Həyat və ölüm arasında üçüncü mərhələ də var?

Həyat və ölüm arasında üçüncü mərhələ də var?Canlılar tibbi olaraq öldükdən sonra belə, fərqli bir həyat formasında varlığını davam etdirə bilərmi? Alimlər bu sualın arxasınca gedirlər. Aparılan yeni tədqiqatlar həyat və ölüm anlayışımızı kökündən dəyişə bilər.

BiG.AZ Qaynarinfo-ya istinadən xəbər verir ki, "The Conversation" nəşrində dərc edilən elmi məqaləyə əsasən, tədqiqatçılar orqanizmlərin ölümü sonrası hüceyrələrin hələ də fəaliyyət göstərə və hətta çevrilə biləcəyi ehtimalı üzərində çalışırlar. Ənənəvi olaraq ölüm, geri dönməyən son kimi qəbul olunurdu. Lakin son elmi nəticələr bu sərt tərifin yenidən nəzərdən keçirilməsinə səbəb olub.

Alimlərin müşahidələrinə əsasən, bir canlı öldükdən sonra belə bədənin bəzi hüceyrələri hələ də "yaşayır" və tamamilə fərqli formaya çevrilə bilir. Bu çevrilmə "yaşayan robotlar" olaraq tanınan, çoxhüceyrəli və yeni funksiyalara malik orqanizmlərlə özünü göstərir. Bu anlayış, hüceyrələrin orqanizmin bioloji ölümündən sonra belə aktiv qala biləcəyi və yeni funksiyalar qazana biləcəyi ehtimalını ortaya qoyur.

Bu "yaşayan robotlar"ın ən maraqlı nümunələrindən biri insanın ağciyər hüceyrələrindən əldə olunan "antrobotlar"dır. Təkcə ağciyər hüceyrələri, heç bir xarici müdaxilə olmadan birləşərək ətrafda hərəkət edə bilən və zədələnmiş sinir hüceyrələrini bərpa etmə qabiliyyətinə malik mürəkkəb strukturlar yaradır. Bu cür hüceyrə çevrilməsi və funksionallıq, ölümün yalnız fərdi orqanizm və şüur səviyyəsində bir son olduğunu, lakin hüceyrə səviyyəsində bir yenidənqurma və adaptasiya mərhələsinin başlanğıcı ola biləcəyini göstərir.

Bu kəşf, tibb, biologiya və regenerativ tibb sahələrində inqilabi tətbiqlərə yol aça bilər.

İnsanların geri qaytarılması hələ mümkün deyil

Bu yeni, "üçüncü mərhələ" adlandırılan halın yaranması ölüm anından keçən vaxt və maddələr mübadiləsi kimi müxtəlif amillərdən asılıdır. Araşdırmaçılar bu hüceyrəvi proseslərin tam başa düşülməsi üçün əlavə elmi işlərin aparılmasına ehtiyac olduğunu vurğulayırlar.

Bu kəşf təkcə həyat və ölümün bioloji sərhədlərini sarsıtmır, eyni zamanda etik və fəlsəfi müzakirələr üçün də ciddi zəmin yaradır. Gələcək tədqiqatlar bu sirli üçüncü mərhələnin mahiyyətini ortaya çıxararaq insan sağlamlığı və biotexnologiya üçün yeni imkanların qapısını aça bilər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 1160   Tarix: 23 iyun 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Hüquqi xidmətlər Xidmetler.az saytında

Xidmətlər saytı -ın Hüquqi Xidmətlər bölməsində özünüzə vəkil tuta və ya işinin peşəkarı olan hüquqşünas tapa bilərsiniz!. Hər kəs düşdüyü çətin, xoşagəlməz hallarda hüquqi yardım əldə etmək istəyir. Bunun üçün yaxşı vəkil tapmaq lazım gəlir. sizə digər xidmətlərlə yanaşı, hüquqi xidmətlərdə də kömə

10.11.2026 1204
.

Pomidoru soyuducuda saxlamayın

Təzə pomidorları soyuducuda saxlamaq onların dadına, ətrinə və quruluşuna mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, pomidorları otaq temperaturunda saxlamaq daha məqsədəuyğundur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, meyvə, tərəvəz və göyərtiləri aldıqdan dərhal sonra soyuducuya yerləşdirmə

14.11.2026 348
.

Romanovların əfsanəvi sapfiri rekord qiymətə satıldı

Bir vaxtlar Rusiya İmperiyasının kral zinət əşyaları kolleksiyasına daxil olan nəhəng sapfirin yerləşdiyi nadir bilərzik İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən hərracda gözləntiləri iki dəfədən çox üstələyərək 4,9 milyon dollara alıcı tapıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Sotheby's"

14.11.2026 272
.

İlon Maskın avtomobil nəhəngi Çində ağır zərbə aldı

"Tesla" elektromobil satışlarına görə Çində ən çox avtomobil satan 10 brendin siyahısından kənarda qalıb. xəbər verir ki, bu barədə Çin Sərnişin Avtomobilləri Assosiasiyasının (CPCA) oktyabr ayına dair statistikasında məlumat verilib. Bildirilib ki, şirkət oktyabrda Çin bazarında cəmi 8 81

15.11.2026 384
.

Estetik əməliyyata 100 min dollar xərclədi - FOTOLAR

Sosial media fenomeni Eylül Öztürk estetik əməliyyat etdirmək üçün Amerikadan Türkiyəyə gəlib. 6 saatlıq əməliyyat üçün 100 min dollar ödəyib. Bunu Türkiyə mediasına istinadən bildirib. Öztürk əməliyyatdan sonra çəkilmiş fotolarını yayımlayıb. Fotolarda fenomenin alnındakı sarğılar və üzündəki əməliyya

12.11.2026 642
.

Tezbazar.Az - Xidmətlər, təmir, tikinti və digər xidmət elanları

Pulsuz elanlar saytı -da təmir, tikinti və digər xidmətlərlə bağlı elanlar yerləşdirilir. Evini təmir etdirməyə hazırlaşanlar və tikintiyə başlamaq istəyənlərin diqqəti bizdə olsun!. Onlayn elanlar platforması olan xidmətinizdədir! Biz sizə hər məsələdə kömək etməyə hazırıq. Təmir və ya tikintiyə başlama

11.11.2026 1302
.

Telefonları folqaya bükməyə başladılar - SƏBƏBİ...

Ağıllı telefon istifadəçiləri rəqəmsal gizlilik üçün maraqlı bir üsula müraciət edirlər. Cihazı kənar siqnallardan təcrid etmək məqsədilə alüminium folqadan istifadə olunması geniş müzakirə olunur. xəbər verir ki, telefonu alüminium folqaya bürümək cihazın xarici aləmlə qurduğu naqilsiz əlaqələri kəsmə

14.11.2026 502
.

Avadanlıq icarəsi Xidmetler.AZ saytında

Xidmətlər saytı -da axtardığınız avadanlıqları icarəyə götürmək imkanınız var!. Eviniz və ya ofisiniz üçün avadanlıqlar icarəyə götürmək istəyirsiniz? Keyfiyyətli avadanlıq olsa, birdəfəlik satın almaq fikriniz var? Elədirsə, saytından faydalanın. Onlayn, pulsuz elanlar platforması olan -da məhz sizi

15.11.2026 928
.

Beyin əməliyyatından sonra insanları pişik kimi görməyə başladı

ABŞ-də yaşayan 28 yaşlı kişi keçirdiyi beyin əməliyyatından sonra nadir görülən nevroloji pozğunluqla üzləşib. Belə ki, o, gün ərzində qarşılaşdığı insanların üzlərində öz ev heyvanı - "Luna" adlı pişiyinin cizgilərini görməyə başlayıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Dartmut Kollec

17.11.2026 132
.