İnsan beyninin nə vaxtdan qocalmağa başladığı müəyyən edilib
Beyin düşündüyünüzdən daha tez qocalmağa başlayır. Beyin orqanizmin bütün funksiyalarını idarə edən ən mürəkkəb bioloji sistemdir. O, bizim düşüncəmizi, davranışımızı, yaddaşımızı və emosiyalarımızı formalaşdırır. Lakin bədənin digər orqanları kimi, zamanla beyin də köhnəlir və effektivliyini itirməyə başlayır.
Bu barədə Lent.az məlumat verir.
Beyin nə vaxtdan qocalmağa başlayır?
Nevroloqların araşdırmalarına görə, beynin qocalmasının ilk əlamətləri 30 yaşından sonra meydana çıxa bilər. Bu, dərhal hiss olunan pisləşmələr demək deyil, lakin hüceyrə və struktur səviyyəsində yavaş-yavaş baş verən dəyişikliklər başlayır.
Nə baş verir?
30 yaşdan sonra beyində neyroplastiklik — yəni beynin uyğunlaşmaq, bərpa olmaq və yeni neyron əlaqələri qurmaq qabiliyyəti tədricən zəifləyir. Bu, aşağıdakı sahələrə təsir göstərir:
Məlumatın işlənmə sürəti
Yeni biliklərin mənimsənilməsi
Qısamüddətli yaddaş həcmi
Zehni gərginlik və stressdən sonra bərpa olunma
Xüsusilə, prefrontal korteks — qərarvermə, diqqət, planlaşdırma və öyrənmə ilə bağlı sahə — bu dəyişikliklərə həssas olur. Onun fəaliyyəti illər keçdikcə azalır və bu, həyat keyfiyyətinə birbaşa təsir edə bilər.
Beynin qocalmasını sürətləndirən amillər
Alimlərin fikrincə, burada təkcə yaş deyil, həyat tərzi əsas rol oynayır. Aşağıdakı faktorlar beyni daha tez qocaldır:
Xroniki stress
Hərəkətsizlik
Keyfiyyətsiz və az yuxu
Qeyri-sağlam qidalanma (çoxlu şəkər, trans yağlar, Omega-3 və B qrup vitamin çatışmazlığı)
Zehni fəaliyyətin olmaması
Hətta genetik faktorlar belə bu amillərin təsiri altında ikinci plana keçir.
Bu prosesi yavaşlatmaq mümkündürmü?
Bəli! Üstəlik, beyin sağlamlığını onilliklər boyu qorumaq mümkündür, əgər aşağıdakı vərdişlərə əməl etsəniz:
Mütəmadi fiziki aktivlik (xüsusilə aerobik hərəkətlər — beynin qan dövranını yaxşılaşdırır)
Gündə 7–8 saat keyfiyyətli yuxu
Beyni məşq etdirmək: krossvord həll etmək, dil öyrənmək, intellektual oyunlar oynamaq
Antioksidantlar, Omega-3 və B qrupu vitaminlərlə zəngin qidalarla qidalanmaq
Alkoqol, şəkər və nikotindən uzaq durmaq
Sosial aktivliyi qorumaq (tək qalmaq demensiya riskini artırır)
Nəticə
Beynin qocalması artıq 30 yaşdan sonra başlayır, amma bu, həyatın sonu deyil. Doğru vərdişlərlə bu prosesi dayandırmaq və ya gecikdirmək mümkündür. Həm bədənə, həm də zehni sağlamlığa qayğı göstərmək, uzun illər aydın düşüncə və məhsuldarlığın açarıdır.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 723 Tarix: 13 iyul 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşQadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB
Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay
15.11.2026 271 Arılar 35 dərəcə şaxtada belə sağ qalırlar
Arılar qışda 35 dərəcə şaxtaya baxmayaraq sağ qala bilirlər. Bunun üçün onlar bədənlərində istilik yaradan xüsusi üsuldan istifadə edirlər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yay aylarında hər yerdə rast gəldiyimiz arılar və eşşəkarıları havalar soyuyan kimi sanki birdən-birə yoxa çıxırlar. Laki
15.11.2026 276 Köhnə fleşkartı atmayın: 5 faydalı istifadə üsulu
Bir vaxtlar faylların saxlanılması və ötürülməsi üçün ən çox istifadə olunan USB fleşkartlar indi əvvəlki qədər populyar deyil. Lakin evdə qalan köhnə fleşkartları atmağa tələsməyin. BİG.AZ fləşkartın kompüterin təhlükəsizliyini artırmaqdan tutmuş avtomobildə musiqi dinləməyə qədər yenidən istifadə etməyi
14.11.2026 452 Honkonqlu milyarderin varisi nəvəsi rusiyalı modellə evlənir
Honkonqun nüfuzlu biznes ailəsinin varisi, 43 yaşlı Erik Fokun 29 yaşlı rusiyalı model Narana Erdıneyeva ilə evlənəcəyi iddia olunur. Axşam.az xəbər verir ki, Çin mediasında cütlüyün qonaqlara göndərdiyi bildirilən toy dəvətnaməsinin fotosu yayılıb. Məlumata görə, toy dekabrın 12-də Honkonqdakı beşulduzl
16.11.2026 537 Yarpaq dolmasının dağılmaması üçün bu üsuldan istifadə edin
Yarpaq dolması hazırlayarkən bir çox insanın qarşılaşdığı problemlərdən biri yeməyin bişmə zamanı dağılması, üst hissədəki dolmaların isə qurumasıdır. Lakin sadə bir mətbəx üsulu ilə bu problemin qarşısını almaq mümkündür. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, yarpaq dolmasının bişərkən formasını qorumas
16.11.2026 422 I Nikolayın qızının cehizi bu qiymətə satıldı
Rusiya imperatoru I Nikolayın qızı Olqa Nikolayevnaya məxsus çay-qəhvə dəsti Fransada keçirilən hərracda 321 min avrodan baha qiymətə satılıb. Axşam.az xəbər verir ki, bu barədə hərrac evi "Aguttes"in rəsmi saytında məlumat verilib. Hərracda səkkiz əşyadan ibarət dəstin 40-80 min avroya satılacağ
14.11.2026 281 Hamı zibilə atır - Saç tökülməsinin və ağarmasının qarşısını alır
Fəsil dəyişikliyi və stress səbəbindən artan saç tökülməsinə qarşı bahalı kosmetik məhsullar əvəzinə mətbəxdəki təbii vasitələr həll yolu təqdim edir. Qidalandırıcı yağlar ehtiva edən bu üsul saç diblərini qısa müddətdə gücləndirərək tökülməni azaldır. xəbər verir ki, əksər hallarda zibil kimi atıla
14.11.2026 355 TikTok üçün video çəkilişi faciə ilə bitdi - Şir 19 yaşlı gənci parçaladı
Pakistanın Lahor şəhərində fermada çalışan 19 yaşlı Talha dişi şirin hücumu nəticəsində həyatını itirib. Axşam.az xəbər verir ki, hadisədən sonra gəncin ailəsinə əvvəlcə onun it hücumuna məruz qaldığı bildirilib. Lakin polis araşdırması zamanı həqiqətin fərqli olduğu üzə çıxıb. Yerli mətbuatın məlumatın
13.11.2026 550 Masaj hansı problemlər zamanı tətbiq edilir?
Masaj bədəndə gərginlik, əzələ sərtliyi və hərəkət zamanı yaranan narahatlığın azalmasına dəstək məqsədilə seçilir. Tətbiq üsulu problemin olduğu nahiyəyə və şəxsin vəziyyətinə uyğun müəyyən edilməlidir. Boyun və çiyin gərginliyində masaj nə üçün seçilir?. Boyun və çiyin nahiyəsində sərtlik uzun müddə
11.11.2026 312