Yer niyə fırlanır və ya fırlanmasa, nələr baş verər?

Yer niyə fırlanır və ya fırlanmasa, nələr baş verər?Yer kürəsi hər 24 saatda bir dəfə öz oxu ətrafında qərbdən şərqə doğru fırlanır. Bu hərəkət Günəşin şərqdən doğub qərbdən batmasına səbəb olur və gecə səmasında ulduzların hərəkətini müşahidə etməyə imkan verir. Alimlərin diqqətini çəkən əsas suallardan biri budur: Yer niyə fırlanır və bu fırlanma dayansaydı, həyat üçün hansı nəticələr doğurardı?

Qaynarinfo xəbər verir ki, Yer öz fırlanmasını qütblərdən keçən xəyali ox ətrafında həyata keçirir. Bu ox şimal yarımkürədə "Qütb ulduzu" kimi tanınan "Polaris" istiqamətini göstərir. Lakin bu hərəkətin səbəblərini anlamaq üçün yalnız Yerə deyil, bütün Günəş sisteminə baxmaq lazımdır.

Günəş sistemindəki bütün cisimlər müəyyən dərəcədə dönmə hərəkəti edir. Günəşin öz fırlanması təxminən 27 gün davam edir. Alimlər bu prosesin sirrini ulduzların doğum mərhələlərində araşdırırlar. Məsələn, gənc "Beta Pictoris" ulduzunun ətrafında toz və qazdan ibarət disk mövcuddur. Bu disk ulduzun yaranmasından qalan materiallardan ibarətdir və planetlərin formalaşmasının ilkin mərhələsini simvolizə edir.

Qaz və toz buludlarının cazibə qüvvəsi ilə sıxlaşması və fırlanması nəticəsində yeni ulduzlar yaranır. Bu proses zamanı hərəkət qorunaraq ulduzun və ətrafındakı planetlərin dönməsini təmin edir. Günəş sistemi də ilk illərində oxşar mərhələdən keçmiş və bu hərəkət bütün planetlərin hərəkətinə istiqamət verib.

Yer fırlanmasaydı nələr baş verərdi?

Yer üçün fırlanma həyati əhəmiyyət daşıyır. Bu hərəkət gecə-gündüz dövrlərini yaradır, istiliklərin balanslaşmasına kömək edir. Məsələn, çox yavaş fırlanan Merkürdə gündüz temperaturu +430 dərəcəyə qədər yüksəlir, gecə isə -173 dərəcəyə qədər düşür. Əgər Yer fırlanmasaydı, oxşar kəskin istilik fərqləri meydana gələrdi ki, bu da canlı həyat üçün böyük təhlükə yaradırdı.

Okeanlarda müşahidə olunan qabarma və çəkilmələr də fırlanma ilə bağlıdır. Suyun hərəkəti dənizlərin sahillərə təsirini formalaşdırır və həyatın təkamülündə mühüm rol oynayıb.

Alimlər hesab edirlər ki, Yer kürəsinin fırlanması Günəş sisteminin yaranmasından qaynaqlanır və bu hərəkət başlanğıcdan planetin daxili dinamikasının bir hissəsinə çevrilib. Bununla belə, fırlanma sürətinin və istiqamətinin zamanla necə dəyişdiyi mövzusu hələ də araşdırılır.

Günəş sistemindəki digər planetlər və uzaq qalaktikalarda aşkarlanan minlərlə ekzoplanet üzərində aparılan müşahidələr, bu mövzunun daha dərindən öyrənilməsinə kömək edəcək.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 865   Tarix: 01 sentyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Qaralan kafel aralarını evdəki tək materialla təmizləyin

Kafel aralarında zamanla yaranan qaralmalar üçün bahalı təmizlik vasitələrinə ehtiyac qalmır. Evdə olan tək bir materialla təmizlik artıq daha asan olacaq. xəbər verir ki, vanna otağı və mətbəxlərdə zamanla qaralan kafel araları təmizlik edilsə də, istənilən görüntünün əldə edilməsini çətinləşdirə bilər

14.11.2026 345
.

Yarpaq dolmasının dağılmaması üçün bu üsuldan istifadə edin

Yarpaq dolması hazırlayarkən bir çox insanın qarşılaşdığı problemlərdən biri yeməyin bişmə zamanı dağılması, üst hissədəki dolmaların isə qurumasıdır. Lakin sadə bir mətbəx üsulu ilə bu problemin qarşısını almaq mümkündür. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, yarpaq dolmasının bişərkən formasını qorumas

16.11.2026 422
.

Əvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?

Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını

15.11.2026 266
.

100 yaşa çatanların qidalanma sirri

Çinli alimlərin apardığı araşdırma 100 yaşa qədər yaşamaq ehtimalı ilə qidalanma vərdişləri arasında maraqlı əlaqə olduğunu üzə çıxarıb. Məlum olub ki, ət yeyən yaşlı qadınların 100 yaşa çatma ehtimalı vegetarian qadınlarla müqayisədə daha yüksək ola bilər. Lakin burada mühüm bir məqam var. -ın xaric

15.11.2026 284
.

Qızıl almaq istəyənlər bu xəbəri mütləq oxusun

Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyasının qiyməti 0,7% artaraq 3 912.4 ABŞ dollarına bərabər olub. birja məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, COMEX-də gümüşün bir unsiyasının qiyməti də 0,2% artaraq 50.17 dollar təşkil edib

14.11.2026 401
.

Bu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər

2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ

12.11.2026 496
.

Xurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?

Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v

15.11.2026 265
.

2026-cı ilin ən təhlükəli 10 şəhəri açıqlandı

Beynəlxalq təşkilatlar 2026-cı ildə "bilet almadan əvvəl iki dəfə düşünməli olduğunuz" ən təhlükəli 10 şəhəri müəyyən edib. bunu xarici mediaya istinadən xəbər verir. Siyahıda elə məşhur turizm məkanları var ki, səyahət planlarınızı tamamilə dəyişmək məcburiyyətində qala bilərsiniz. Gündüzlə

14.11.2026 308
.

TikTok üçün video çəkilişi faciə ilə bitdi - Şir 19 yaşlı gənci parçaladı

Pakistanın Lahor şəhərində fermada çalışan 19 yaşlı Talha dişi şirin hücumu nəticəsində həyatını itirib. Axşam.az xəbər verir ki, hadisədən sonra gəncin ailəsinə əvvəlcə onun it hücumuna məruz qaldığı bildirilib. Lakin polis araşdırması zamanı həqiqətin fərqli olduğu üzə çıxıb. Yerli mətbuatın məlumatın

13.11.2026 550
.