Alimlər baş və boyun xərçəngini simptomlar ortaya çıxmazdan 10 il əvvəl aşkarlayacaqlar

Alimlər baş və boyun xərçəngini simptomlar ortaya çıxmazdan 10 il əvvəl aşkarlayacaqlar"Mass General Brigham" sisteminin alimləri insan papillomavirusunun (HPV) səbəb olduğu baş və boyun xərçəngini simptomlar üzə çıxmazdan illər əvvəl aşkarlaya bilən yeni maye biopsiyası üsulu hazırlayıblar.

Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə "EurekAlert" məlumat verib.

ABŞ-də HPV ilə əlaqəli baş və boyun xərçəngi bu cür halların təxminən 70%-ni təşkil edir və hər il onun rastgəlmə tezliyi artır. Uşaqlıq boynu xərçəngindən fərqli olaraq, bu şişlər üçün skrininq testləri yoxdur, ona görə də diaqnoz adətən şişin artıq böyüyüb limfa düyünlərinə yayıldığı mərhələdə qoyulur.

"HPV-DeepSeek" adlı yeni alət şişdən qana daxil olan DNT-nin virusunun mikroskopik fraqmentlərini axtarmaq üçün bütün genom ardıcıllığından istifadə edir. Komanda əvvəllər metodun klinikaya ilk dəfə gələn xəstələrin diaqnozunda 99% həssaslıq və spesifikliyə nail olduğunu göstərmişdi.

Yeni araşdırmada elm adamları 56 qan nümunəsini təhlil ediblər: 28-i illər sonra baş və boyun xərçəngi inkişaf edən insanlardan, 28-i isə sağlam könüllülərdən. "HPV-DeepSeek" gələcəkdə xəstəliyin aşkar edildiyi 22 nəfərdə virusun fraqmentlərini tapıb, halbuki nəzarət qrupunun bütün nümunələrində nəticə mənfi olub. Ən erkən müsbət nəticə diaqnozdan 7 il 8 ay əvvəl qeydə alınıb.

Maşın öyrənmə üsullarını tətbiq etdikdən sonra təhlilin dəqiqliyi artıb: diaqnozdan 10 il əvvəl toplanmış nümunələr də daxil olmaqla, gələcəkdə xəstəliyin aşkar edildiyi 28 nəfərdən 27-ni düzgün müəyyən etmək mümkün olub.

Müəlliflər vurğulayıblar ki, erkən aşkarlama yüngül müalicəyə imkan verəcək və xəstələrin həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıracaq. Nəticələr hazırda ABŞ Milli Sağlamlıq İnstitutu tərəfindən dəstəklənən ikinci genişmiqyaslı tədqiqatda sınaqdan keçirilir.

Araşdırma Milli Xərçəng İnstitutunun jurnalında dərc olunub.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 897   Tarix: 14 sentyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Hepatit B və C tam müalicə olunur? - Mütəxəssis danışdı

Virus hepatitləri qaraciyərin iltihabına səbəb olan və geniş yayılmış infeksion xəstəliklər sırasındadır. Xəstəliyin bəzi növləri kəskin formada keçsə də, hepatit B və C uzun müddət heç bir əlamət vermədən inkişaf edərək xroniki xarakter ala, qaraciyərin ciddi zədələnməsinə səbəb ola bilər. Bununla yanaşı

01.11.2026 777
.

Sosial şəbəkələrdən uzun müddət istifadə depressiyaya səbəb ola bilər

Sosial şəbəkələrdə gündəlik keçirilən vaxt böyüklər arasında depressiya barədə məlumat verilməsi ilə əlaqəli əsas amillərdən biri kimi müəyyən edilib. Bu əlaqə ABŞ-da 11 il ərzində aparılan sorğularda müşahidə olunub. Qaynarinfo xəbər verir ki, araşdırma Şimal-Qərb Universiteti və Sinsinnati Universitetini

02.11.2026 871
.

Alimlər orqanizmin hansı yaşda gücünü itirməyə başladığını müəyyənləşdirdi

Yaşlanma insanın fiziki qabiliyyətlərinə çoxlarının gözlədiyindən daha erkən təsir göstərməyə başlaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, yaş artdıqca fiziki göstəricilərin azalması sürətlənir. Bununla belə, yetkin yaşda idmanla məşğul olmağa başlamaq da fiziki göstəriciləri yaxşılaşdıra bilər. Qaynarinf

19.10.2026 1178
.

Hepatitlə bağlı diqqətçəkən statistika: Ötən illə müqayisədə azalma var

2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanda viruslu hepatit diaqnozu ilə 62 nəfər qeydiyyata alınıb. 2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 109 nəfər olub. Bu barədə Trend-in sorğusuna cavab olaraq, Dövlət Statistika Komitəsindən məlumat verilib. Qeyd edilib ki, hesabat dövründə hepatit A diaqnoz

24.10.2026 820
.

İnfarkt və insult riskinin ən yüksək olduğu saatlar

Günün müəyyən saatlarında infarkt və insult keçirmə ehtimalı daha yüksək olur. Xüsusilə səhər saat 06:00-dan 09:00-dək ürək-damar ağırlaşmaları riski kəskin artır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Harvard Tibb Məktəbinin həkim-qastroenteroloqu Trişa Paşriça "The Washington Post" nəşrin

12.11.2026 501
.

70 yaşdan sonra D vitamini qəbulunda təhlükəli səhv - Dozanı aşmayın

Yaşlılıq dövründə D vitamini sümük və əzələ sisteminin, eləcə də immunitetin sağlamlığı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də çatışmazlıq aşkarlandıqda bu vitaminin qida əlavələri şəklində qəbulu tövsiyə oluna bilər. Lakin yüksək dozalı preparatların müntəzəm və həkim məsləhəti olmadan qəbulu sağlamlığ

23.10.2026 1079
.

Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?

Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu

03.11.2026 899
.

Protein niyə lazımdır?

Mütəxəssis bildirir ki, günorta saatlarında yaranan halsızlıq və enerji azalmasının əsas səbəblərindən biri düzgün qidalanmamaqdır. Axşam.az xəbər verir ki, zülal və ya lif baxımından kasad olan nahar yeməkləri günün ikinci yarısında yorğunluq, diqqət dağınıqlığı və beyin dağınıqlılığı daha da artırır

01.11.2026 718
.

Axşam yeməyindən sonra yemək yeyirsiniz? - Bu xəbəri mütləq oxuyun

Gec saatlarda yemək qaraciyər xəstəlikləri riskini 30 faizədək artıra bilər. xəbər verir ki, təxminən 200 min nəfərin məlumatlarının təhlil edildiyi araşdırma gec saatlarda qidalanmaqla qaraciyər yağlanması və sirroz arasında əlaqə olduğunu üzə çıxarıb. ABŞ-nin Oreqon Sağlamlıq və Elm Universitetini

25.10.2026 903
.