4 illik universitet təhsili aktuallığını itirirmi? Ekspert rəyi
Texnologiya, internet resursları və süni intellektin sürətlə inkişaf etdiyi dövrdə 4 illik universitet təhsilinin zəruriliyi müzakirə olunur.
BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib ki, informasiyaya çıxışın demokratikləşməsi və distant təhsil imkanlarının artması bu sualı daha da aktuallaşdırır:
"UNESCO-nun 2024-cü il hesabatına görə, dünya üzrə 18-24 yaş arasında gənclərin təxminən 38%-i ali təhsilə cəlb olunub. OECD ölkələrində isə bu göstərici 60%-dən yüksəkdir. Azərbaycanda bu rəqəm 38-40% civarındadır.
McKinsey Global Institute-un 2023-cü il hesabatına əsasən, işəgötürənlərin 43%-i universitet məzunlarının əmək bazarına tam hazır olmadığını bildirir. Ekspert qeyd edir ki, klassik 4 illik təhsil texnologiya, proqramlaşdırma və rəqəmsal marketinq sahələrində çox vaxt praktiki bacarıqların formalaşmasında gecikir.
Müsbət tərəflər: Universitet təhsili nəzəri bilikləri və fundamental araşdırma bacarıqlarını möhkəmləndirir. OECD-nin 2024-cü il hesabatına görə, ali təhsilli şəxslərin orta əməkhaqqı orta təhsilli şəxslərdən təxminən 52% yüksəkdir. Tibbi xidmət, hüquq, mühəndislik kimi sahələrdə diplom alternativsizdir.
Mənfi tərəflər: Texnologiya və biznes sahələrində 4 illik təhsil vaxt itkisi kimi qiymətləndirilir. Dünya Bankının 2023-cü il hesabatına görə, texnologiya sahəsində işəgötürənlərin 28%-i rəsmi diplomu artıq əsas kriteriya saymır, daha çox praktik bilik və portfoliyoya önəm verir. Google, IBM və Tesla kimi şirkətlər bəzi vakansiyalar üçün diplom tələbin aradan qaldırıb.
Dünya təcrübəsi göstərir ki, alternativ modellər effektiv ola bilər: Almaniyada "dual təhsil sistemi" tələbələrə nəzəri və praktiki bilikləri paralel təqdim edir, ABŞ-da isə 3-6 aylıq "bootcamp" proqramları texniki bacarıqlar qazandırır. LinkedIn-in 2024-cü il məlumatına görə, İKT sahəsində bootcamp məzunlarının 74%-i 6 ay ərzində iş tapa bilir".
Ekspert vurğulayır ki, universitetlər yalnız nəzəri biliklə kifayətlənməməli, tələbələrə real layihələr, startaplar və innovasiya mərkəzlərində təcrübə imkanları təqdim etməlidir. Kurrikulumlar çevik olmalı, əmək bazarının ehtiyaclarına uyğun yenilənməlidir:
"Nəticə olaraq, 4 illik universitet təhsili tamamilə ləğv edilməməlidir, lakin müasir çağırışlara uyğun şəkildə yenidən qurulmalıdır. Əsas hədəf real bacarıq, çevik düşüncə və əmək bazarına adaptasiya imkanları yaratmaqdır".
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 1395 Tarix: 13 oktyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşMaşınla ana və uşağının üstündən keçdi - Polis köməyə çatdı - Video
Dünən Nərimanov rayonu, Həsən Əliyev və Xan Şuşinski küçələrinin kəsişməsində biri azyaşlı olmaqla iki piyadanın vurulması ilə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, avtomobil piyada keçidində hərəkət edən qadınla azyaşlı oğlunun üstündən keçib. Bu zama
17:14 48 Çiyələk yeyirsiniz, yarpağını atırsınız? Alimlərdən maraqlı nəticə
Çiyələyin yalnız meyvəsi deyil, yarpaqları da alimlərin diqqətini çəkib. Yeni araşdırmada çiyələk yarpağından hazırlanmış ekstraktın yaşlı insanlarda yaddaş və stress göstəricilərinə mümkün təsiri araşdırılıb. BİG.AZ xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Belçikadakı Katolik Lovan Universitetinin tədqiqatçılar
15:27 134 Sabah bəzi rayonlara dolu düşəcək, leysan yağacaq
Bakıda və Abşeron yarımadasında oktyabrın 9-da hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin gündüzdən bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı gözlənilir. Bu barədə BİG.AZ-a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, axşam yarımadanın ayrı-ayrı yerlərind
12:58 190 Azərbaycan Mərkəzi Asiya ölkələri üçün mühüm tərəfdaşdır
Türkmənistan bizim qardaş ölkəmizdir, türk dövlətidir. Üstəlik, Oğuz türk dövlətidir. Yəni biz eyni dil ailəsindən gəlirik. Əlavə olaraq, bütün tarix boyu, tarixin ən qədim çağlarında belə, türkmənlərlə biz eyni olmuşuq. Azərbaycan dövləti Türkmənistanla münasibətlərə çox önəm verir. Türkmənistan neytra
16:55 77 Hindistan Rusiya və Ukrayna arasında atəşkəs üçün şərtlər irəli sürdü
Hindistan Rusiya və Ukrayna arasında atəşkəs üçün yeni plan təqdim edib. Üç bənddən ibarət təklif Kiyev tərəfindən əvvəlki təşəbbüslərlə müqayisədə daha əhatəli hesab olunub. xəbər verir ki, planın birinci bəndinə əsasən, tərəflər enerji və digər mühüm infrastruktura hücumları dayandırmalıdır. İkinc
10:48 162 Nigar Fərhadın həyat yoldaşı başqa təcridxanaya köçürüldü
"AİD Group" xaricdə təhsil şirkətinin həbsdə olan faktiki rəhbəri Samir Yəhyazadə Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin (DTX) istintaq təcridxanasından Bakı İstintaq Təcridxanasına köçürülüb. "Qafqazinfo"ya istinadən xəbər verir ki, məhkəmə təqsirləndirilən şəxsin müraciəti əsasında bel
11:40 218 Azərbaycanda uşaqlı ailələrə güzəştlər tətbiq oluna bilər: ev, təhsil, iş…
Dünyanın müxtəlif ölkələrində uşağın doğulması ilə bağlı ailələrə yalnız birdəfəlik ödəniş deyil, uzunmüddətli maliyyə dəstəyi də göstərilir. Bu vəsait uşağın böyüdülməsi, təhsili, mənzil təminatı və gələcəyi ilə bağlı xərclərin qarşılanmasına yönəldilir. Belə mexanizmlər ailələrin üzərinə düşən maliyy
11:24 224 Azərbaycan və Türkmənistan prezidentləri görüşdü - Foto
Bu gün Türkmənbaşı şəhərində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovla görüşü olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, söhbət zamanı Azərbaycan Prezidentinin Türkmənistana, Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun və Türkmənistan Xalq Məsləhətini
14:23 137 İran müharibəsi uzanır, neft bahalaşır: Politoloqdan XƏBƏRDARLIQ
ABŞ-nin İrana qarşı hərbi əməliyyatı "çox tezliklə" başa çatacaq. Bunu ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ağ Evdə jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən bildirib. Tramp İranla hərbi münaqişənin başa çatmasının dünya bazarında yanacağın qiymətlərinin kəskin azalmasına səbəb olacağını yenidən iddi
14:13 189 
