Mətbuat xidmətləri susur: jurnalist sorğuları niyə cavabsız qalır? - MEDİA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Son dövrlər jurnalistlərin üzləşdiyi əsas problemlərdən biri dövlət qurumları və özəl şirkətlərin mətbuat xidmətlərinin sorğulara cavab verməməsidir. İctimai maraq doğuran məsələlərlə bağlı ünvanlanan suallar günlərlə, bəzən həftələrlə cavabsız qalır. Bu isə təkcə jurnalistikanın işini çətinləşdirmir, eyni zamanda cəmiyyətin məlumat almaq hüququnu da məhdudlaşdırır. Rəsmi qurumlarla media arasında ünsiyyətin zəifləməsi informasiya boşluğu yaradır və bu boşluq şayiə və qeyri-dəqiq məlumatların yayılması üçün münbit şərait formalaşdırır.
Mövzu ilə bağlı media eksperti Nicat Abdullayev BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, jurnalist sorğularına cavab verilməməsi məsələsinə yalnız mətbuat xidmətlərinin məsuliyyətsizliyi prizmasından yanaşmaq düzgün olmaz. Onun sözlərinə görə, burada həm dövlət və özəl qurumların, həm də jurnalistlərin üzərinə düşən hüquqi və peşəkar öhdəliklər var: "Azərbaycan Respublikasının "İnformasiya əldə etmək haqqında" Qanununun 24-cü maddəsinə əsasən, informasiya sorğusu ən qısa müddətdə, lakin 7 iş günündən gec olmayaraq icra edilməlidir. Operativliyini itirən məlumatlar dərhal, bu mümkün olmadıqda isə 24 saat ərzində təqdim olunmalıdır. İnsan həyatı, sağlamlığı və təhlükəsizliyi ilə bağlı hallarda isə informasiya 48 saat müddətində verilməlidir.

Eyni zamanda qanun jurnalistlər üçün də aydın çərçivələr müəyyən edir. Sorğu qeyri-dəqiq, natamam və ya peşəkar tələblərə uyğun tərtib olunmadıqda, informasiya sahibi bu barədə sorğuçuya 5 iş günü ərzində məlumat vermək hüququna malikdir. Təcrübədə tez-tez rast gəlinir ki, sorğular rəsmi formada deyil, şifahi, sosial şəbəkə mesajı və ya qeyri-müəyyən mətnlə göndərilir. Bu isə hüquqi baxımdan rəsmi informasiya sorğusu hesab edilmir və prosesin uzanmasına səbəb olur.

Qanun açıq şəkildə göstərir ki, sorğular rəsmi şəkildə, dəqiq, konkret və hüquqi tələblərə uyğun hazırlanmalıdır. Peşəkar jurnalist sorğusu həm cavabdeh qurumun işini asanlaşdırır, həm də cavabın gecikdirilməsi üçün bəhanə imkanlarını aradan qaldırır.

Digər mühüm məqam ondan ibarətdir ki, özəl qurum statusu vəzifəli şəxsi məsuliyyətdən azad etmir. Özəl şirkət də hüquqi şəxsdir, müəssisəni təmsil edir və qanunla müəyyən edilmiş hallarda informasiya sorğularına cavab vermək öhdəliyi daşıyır. "Biz özəl qurumuq" arqumenti qanunvericilik baxımından əsaslı deyil.

Nəticə etibarilə, problemin həlli yalnız tələbdə deyil, qarşılıqlı hüquqi məsuliyyətdə və peşəkar yanaşmadadir. Şəffaflıq mətbuat xidmətlərindən operativlik, jurnalistlərdən isə hüquqi savadlılıq və peşəkar sorğu mədəniyyəti tələb edir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin