Universitetlər əmək bazarının tələblərinə cavab verirmi? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Müasir dövrdə ali təhsilin əsas məqsədlərindən biri yalnız diplom vermək deyil, əmək bazarının real tələblərinə cavab verən peşəkar kadrlar yetişdirməkdir. Lakin son illər məzunların iş tapmaqda çətinlik çəkməsi universitetlərdə verilən təhsilin praktik bacarıqlarla nə dərəcədə uzlaşdığı sualını yenidən gündəmə gətirib. Bir çox gənc ali təhsilini başa vurduqdan sonra ixtisası üzrə iş tapa bilmədiyini bildirir, işəgötürənlər isə məzunların nəzəri biliklərinin olsa da, praktiki təcrübə və bazar tələblərinə uyğun bacarıqlarının yetərli olmadığını qeyd edir. Bu vəziyyət universitet proqramlarının yenilənməsi, əmək bazarı ilə təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi və müasir bacarıqlara yönəlmiş təhsil modelinin formalaşdırılması məsələsini aktuallaşdırır.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, bu gün təhsil sistemimizlə əmək bazarımız arasında sanki bir "ünsiyyət qopuqluğu" var. Onun sözlərinə görə, universitetlər çox vaxt 20-30 il əvvəlin kadr tələblərinə cavab verən ixtisaslar üzrə məzun buraxır, lakin müasir dünya tamamilə başqa bacarıqlar tələb edir: "Cəmiyyətdə belə bir yanlış inanc var: "Təki diplomu olsun, bir yerə düzələr". Bu "düzələr" məntiqi gəncləri ixtisasa deyil, kağız parçasına yönləndirir. Nəticədə, biz diplomu olan, lakin peşə vərdişi olmayan bir nəsil yetişdiririk. Diplom divardan asılmaq üçün deyil, iş masasında tətbiq olunmaq üçündür.
Bizim universitetlərdəki ixtisasların çoxu bu gün "dəb" üzərində qurulub.

Hər kəs hüquqşünas, diplomat və ya iqtisadçı olmaq istəyir. Amma ölkənin real iqtisadiyyatına müasir aqronomlar, texnoloqlar, İT mütəxəssisləri və mühəndislər lazımdır. Bazarın tələbi ilə gənclərin arzusu üst-üstə düşməyəndə "diplomlu işsizlər ordusu" yaranır.
Ali təhsil müəssisələri bəzən gənclərə nəzəriyyəni mükəmməl öyrədir, amma praktikanı unudur. Gənc məzun müəssisəyə gedəndə işəgötürən ondan "nə bilirsən?" yox, "nə bacarırsan?" soruşur. Əmək bazarı nəzəriyyəçini deyil, icraçını axtarır.

*Çıxış yolu nədədir?*

• Peşə təhsilinə qayıdış: Hər kəs ali təhsilli olmaq məcburiyyətində deyil. Yaxşı bir usta, yaxşı bir texnik, bəzən zəif bir mühəndisdən daha çox qazanır və cəmiyyətə daha faydalıdır.

• Bazara uyğunlaşma: Universitetlər hər il qəbul planını hazırlayarkən İqtisadiyyat Nazirliyi və özəl sektorla məsləhətləşməlidir. Bizə neçə müəllim, neçə mühəndis lazımdır? Rəqəmlər kor-koranə deyil, ehtiyaca görə müəyyən edilməlidir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin