Palma yağının istifadəsi geniş yayılır - istehlakçılar narahatdır

Son illər qida sənayesində palma yağından istifadənin sürətlə artması cəmiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Nisbətən ucuz başa gəlməsi və məhsulların saxlanma müddətini uzatması səbəbindən bir çox istehsalçı tərəfindən seçilən palma yağı artıq müxtəlif qida məhsullarında - şirniyyat, süd məhsulları, yarımfabrikatlar və hazır qidalarda geniş istifadə olunur. Lakin bu tendensiya narahatlıq da yaradır. İstehlakçılar məhsulların tərkibi ilə bağlı daha çox məlumat tələb edir, palma yağının sağlamlığa mümkün təsirləri və onun hansı miqyasda istifadə edildiyi barədə suallar gündəmə gəlir. Bu vəziyyət qida təhlükəsizliyi, istehsal standartları və etiketləmə qaydalarının aktuallığını bir daha ön plana çıxarır.
Mövzu ilə bağlı Sağlam qida təbliğatçısı, Gənclərin Töhfəsi İctimai Birliyinin sədri Asim Vəliyev BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, Palma yağı qida sənayesində ən çox istifadə olunan yağlardandır. Deyə bilərik ki, aldığımız paketlənmiş qidaların hər 3-dən birinin tərkibi palma yağıdır. Onun sözlərinə görə, palma yağı bitki mənşəli bir yağdır: "Onu digər bitki yağlarından fərqləndirən əsas cəhət tərkibindəki doymuş yağ turşularının yüksək olmasıdır. Bu xüsusiyyətinə görə o otaq temperaturunda yarı-bərk halda qalır.
İstehsalçıların palma yağını seçməsinin bir neçə texnoloji və iqtisadi səbəbi var. Biskvitlərə xırtıltı, kremlərə hamarlıq, vafli içliklərinə isə sabitlik verir. Oksidləşməyə qarşı davamlı olduğu üçün məhsulun rəf ömrünü uzadır, acılaşmanın qarşısını alır.

Digər bitki yağları ilə müqayisədə maya dəyəri daha aşağıdır.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və digər beynəlxalq qida qurumlarının əsas yanaşması odur ki, rasionda doymuş yağların həddindən artıq olması qanda pis xolesterin səviyyəsini artıra bilər. Bu isə uzun müddətli dövrdə ürək-damar xəstəlikləri riskini yaradan faktorlardan biridir.
Lakin burada vacib bir məqamı qeyd etməliyəm. Azərbaycanda və dünyada ürək-damar xəstəliklərinin artmasını yalnız palma yağı ilə əlaqələndirmək elmi cəhətdən qeyri-dəqiqdir. Bu xəstəliklər artıq duz istehlakı, hərəkətsizlik, siqaret, şəkərli diabet və ümumi balanssız qidalanmanın birgə nəticəsidir. Palma yağı bu zəncirin yalnız bir həlqəsidir.
Marketdən məhsul alarkən mütləq arxa hissədəki kiçik yazıları oxumalıyıq. Əgər tərkibdə sadəcə bitki yağı yazılıbsa, bu çox vaxt palma yağının olduğunu gizlətmək üsuludur. Şəffaf istehsalçı hansı yağdan istifadə etdiyini açıq şəkildə qeyd edir.

Pendir tipli məhsullar, spredlər, bitki tərkibli qaymaqlar zahirən süd məhsuluna bənzəsə də, tərkibində süd yağı yox, bitki yağları olur. Əgər aldığımız pendirin qiyməti bazar ortalama qiymətindən ucuzdursa, deməli tərkibində heyvan mənşəli yağ bitki yağı ilə əvəz olunub.
Gündəlik çay yanında yediyimiz vafli, biskvit və ya hazır qəlyanaltılar palma yağının ən çox istifadə olunduğu qidalardır. Bu məhsulları vərdiş halına gətirmək riskdir. Orqanizmə fərqində olmadan böyük miqdarda doymuş yağ qəbul etmiş oluruq.

Qida təhlükəsizliyini təmin etmək üçün yalnız istehlakçı diqqətli olmalı deyil. Bazardakı süd və şirniyyat məhsulları mütəmadi yoxlanmalıdır. Saxtakarlıq edən istehsalçılar ciddi cəzalandırılmalıdır. Məktəb bufetləri və xəstəxanalarda yağ keyfiyyətinə dair dövlət standartları və limitləri tətbiq olunmalıdır. İstehsalçılar doymuş yağların payını azaldıb, sağlam doymamış yağlara üstünlük verən texnologiyalara təşviq edilməlidir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin