Niyə ilk insanlar bugünkü kimi deyildi? - Alimlər cavab verdi
Alimlər ən qədim insan növlərindən birinin təsnifatını şübhə altına alırlar. 1964-cü ildə əfsanəvi paleoantropoloq Luis Liki Tanzaniyada tapılan 2 milyon illik çənə sümüyünü Homo habilis (bacarıqlı insan) adlandırıb.
Qaynarinfo "IFLScience" jurnalına istinadən xəbər verir ki, bu növ hazırda müasir insanları əhatə edən cinsin ilk üzvü hesab olunur.
Lakin Amerika Təbiət Tarixi Muzeyinin alimi İen Tattersoll bu fikirlə razı deyil. Onun sözlərinə görə, "Homo" cinsinə daxil edilən növlər "Homo sapiens"lə müəyyən oxşarlıqlara malik olmalıdır, lakin bu, "Homo habilis" üçün keçərli deyil.
Növün yenidən qiymətləndirilməsi
Keniya ərazisində tapılan və bu günə qədər ən tam "Homo habilis" skeleti hesab edilən qalıqlar yeni müzakirələrə səbəb olub. Bu tapıntılar göstərir ki, bu növün bədən quruluşu əvvəllər düşünüləndən daha çox meymunabənzər olub.
Tattersoll bildirir ki, keçmişdə alimlər alət hazırlama qabiliyyətinə böyük önəm verirdilər və insanı məhz bu xüsusiyyətə görə müəyyən edirdilər. Məhz bu səbəbdən "Homo habilis" alətlərə yaxın tapıldığı üçün "Homo" cinsinə daxil edilib.
Luis Liki və həyat yoldaşı Meri Liki ən qədim alətlərdən sayılan Olduvay sənayesinin yaradıcılarını axtarırdılar. Onların oğlu Conatan Olduvay dərəsində çənə sümüyü tapdıqda, bu tapıntı dərhal alətlərlə əlaqələndirilərək erkən insan kimi qəbul edilib.
Təsnifat problemi
Müasir baxışlara görə, "Homo habilis" bir çox xüsusiyyətlərinə görə "Homo" cinsinə tam uyğun gəlmir. Buna baxmayaraq, alimlər onu yenidən təsnif etməkdə tərəddüd edirlər, çünki bu növ başqa məlum kateqoriyalara da uyğun gəlmir.
Tattersoll izah edir ki, paleoantropoloqlar çox vaxt tapıntıları ya "avstralopitek", ya da "Homo" kimi qruplaşdırırlar. Lakin ehtimal olunur ki, üçüncü bir qrup da mövcuddur, sadəcə hələ tam şəkildə müəyyən edilməyib.
İnsan nə vaxt danışmağa başlayıb?
Araşdırmalara görə, insan əcdadlarının danışmağa başlaması təxminən 1,6 milyon il əvvələ - Şərqi və ya Cənubi Afrikaya təsadüf edir. Bu dövrdə beynin ölçüsü sürətlə böyüyür və onun daxili quruluşunda dəyişikliklər baş verirdi.
Xüsusilə nitq və dilin anlaşılması ilə əlaqəli alın payının inkişafı bu prosesdə mühüm rol oynayıb.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 1176 Tarix: 23 mart 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş3 oktyabr 1993-cü il: Azərbaycanın müasir dönüş nöqtəsi
"3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan tarixində xüsusi əhəmiyyət daşıyan bir tarixdir. Çünki həmin gün Heydər Əliyev xalqın iradəsi ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Amma bu hadisəni yalnız prezident seçkisi kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Söhbət Azərbaycanın dövlətçilik tarixini
03.10.2026 326 Məşhur rusiyalı bloqerin Türkiyədə faciəli ölümü: Təqsirkara hökm oxundu
Məşhur rusiyalı bloqer Tatyana Ozolinanın ölümündə təqsirli bilinən türkiyəli bayker Onur Obut təxminən üç ilə qədər həbs cəzasına məhkum edilib. -ın xəbərinə görə, bu barədə mərhumun keçmiş əri Stanislav Fedorçenko sosial şəbəkə hesabında məlumat verib. "Məhkəmə onu təqsirli bildi və 2 il 11 a
03.10.2026 143 3 oktyabr - Azərbaycanın taleyində dönüş nöqtəsi
"3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan tarixinin yaddaşında adi bir seçki günü kimi qalmayıb. Bu tarix müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş, lakin müstəqilliyini qoruyub saxlamaq üçün ağır sınaqlardan keçən Azərbaycanın siyasi həyatında yeni mərhələnin başlanğıcı kimi tarixə düşüb. Həmin gün Ümummilli lide
03.10.2026 171 Aşağı maaş alanlar üçün də yüksək pensiya şansı yarana bilər - YENİ MEXANİZM
Xüsusi şərtlərlə pensiya alan dövlət qulluqçuları, hərbi qulluqçular və bəzi digər kateqoriyalar üçün pensiyanın hesablanması mexanizminin dəyişdirilməsi təklif olunur. Milli Məclisdə 25 sentyabr 2026-cı ildə birinci oxunuşda müzakirə edilən qanun layihəsinə əsasən, əsas dəyişiklik pensiya ilə şəxsi
00:09 103 Ərdoğan Türk dövlətlərini Əməkdaşlıq Günü münasibətilə təbrik edib
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sosial media hesablarında Türk Dövlətlərinin Əməkdaşlıq Günü münasibətilə təbrik mesajı yayılıb. "Report" xəbər verir ki, Türkiyə Prezidentinin "X" hesabındakı paylaşımda qeyd edilib:. "Türk Dövlətləri Təşkilatımızın yaradılmasına imka
03.10.2026 143 Moldovanın hava məkanı PUA-larla pozulub
Moldovanın milli hava məkanının monitorinq sistemi 5 dronun uçuşunu qeydə alıb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "Newsmaker" ölkənin Müdafiə Nazirliyinin məlumatına istinadən yazıb. Dronlar Aneniy-Noy, Ştefan-Vode, Hinçesti, Tudora və Kauşanı yaşayış məntəqələrinin yaxınlığınd
03.10.2026 145 Toylarda MENYU DƏYİŞİR: Qutab, kabab, plov, ləvəngi, balıq, tort...
"XX əsrin toy adət-ənənələri ilə XXI əsrdə keçirilən toylar arasında ciddi fərqlər var. Əvvəllər məclislərdə şabaş atmaq və pul nümayiş etdirmək geniş yayılmışdı. İndi isə bu ənənə, demək olar ki, aradan qalxıb. Hazırda isə insanlar öz imkanlarını başqa formada nümayiş etdirməyə çalışırlar"
00:19 107 Uşaqpulu ilə bağlı mühüm YENİLİK - Tezliklə iki qərar verilə bilər
Demoqrafik göstəricilərlə bağlı müzakirələrin artdığı bir dövrdə Azərbaycanda uşaqpulunun bərpası məsələsi yenidən gündəmə gəlib. Son günlər sosial şəbəkələrdə və ictimai müzakirələrdə bu ödənişin yenidən verilməsi ilə bağlı müxtəlif iddialar səsləndirilir. -a danışan Sosial-strateji Tədqiqatlar və Analiti
00:23 109 Keniyada kütləvi yol-nəqliyyat hadisəsində 17 nəfər ölüb
Nayrobi-Mombasa magistral yolunda bir neçə avtomobilin kütləvi toqquşması nəticəsində ən azı 17 nəfər həlak olub. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "Xinhua" agentliyi Keniya polisisinə istinadən xəbər verir. Polisin məlumatına görə, qəza Salam şəhərində baş verib, belə ki, sahi
03.10.2026 150