Bu iki gündəlik vərdiş qocalmanı yavaşlada bilər

Bu iki gündəlik vərdiş qocalmanı yavaşlada bilərİki əsas gündəlik vərdiş - düzgün qidalanma və fiziki aktivlik - orqanizmin qocalma sürətinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşrində elmi magistr, qeydiyyatdan keçmiş dietoloq Ceyn Leveriç məqaləsində yazıb.

Onun sözlərinə görə, əlavələr, kosmetik vasitələr və sosial şəbəkələrdəki gurultulu vədlər dünyasında bu vacib amillər çox vaxt diqqətdən kənarda qalır. Halbuki onlar insanın həm gündəlik özünü hiss etməsinə, həm də uzunmüddətli qocalma prosesinə daha böyük təsir göstərə bilər.

"Adətən qocalma zahiri dəyişikliklərlə - qırışlar və saçların ağarması ilə əlaqələndirilir. Lakin bu proses daha dərindir. Bioloji qocalma hüceyrə səviyyəsində baş verən və orqanizmin funksiyalarına təsir edən dəyişikliklərdir. Buna genetik amillər, ətraf mühit və həyat tərzi təsir edir. Bu amillərin bir qismini dəyişmək mümkün olmasa da, qidalanma və fiziki aktivlik tamamilə bizim nəzarətimizdədir", deyə müəllif qeyd edib.

Qidalanma və hərəkət uzun illərdir sağlam qocalma baxımından araşdırılır. Leveriç bildirib ki, müntəzəm fiziki aktivlik xroniki iltihab və hüceyrə yorğunluğu kimi qocalmanın əsas əlamətlərinə qarşı mübarizədə kömək edir. Eyni zamanda qida baxımından zəngin rasion uzunmüddətli sağlamlığa və qocalma prosesinə daha müsbət təsir göstərir.

Qidalanma və fiziki aktivliyin sağlam qocalma ilə əlaqəsini öyrənmək üçün alimlər uzunmüddətli "Young Finns Study" layihəsinin məlumatlarından istifadə ediblər. Bu araşdırmada iştirakçılar uşaqlıqdan yetkinliyə qədər izlənilib və ürək-damar riskləri də qiymətləndirilib. 4000-dən çox iştirakçıdan bu analizə 1039 nəfər daxil edilib və onlar 7 il ərzində müşahidə olunub.

Alimlər əvvəlcə "epigenetik saatlar" adlanan metodla iştirakçıların bioloji yaşını müəyyən ediblər. Bu göstərici DNT-dəki dəyişikliklərə əsaslanır. Bunun üçün 2011 və 2018-ci illərdə götürülmüş qan nümunələrindən istifadə olunub.

Daha sonra qidalanma keyfiyyəti 5 fərqli indeks vasitəsilə qiymətləndirilib: Aralıq dənizi pəhrizi indeksi (meyvə, tərəvəz, qoz-fındıq, taxıl, paxlalılar və yağların istehlakı), Findiet Index (Finlandiya qidalanma tövsiyələri), Alternative Healthy Eating Index (ABŞ tövsiyələrinə uyğun), Dietscore (ümumi sağlam qidalanma prinsipləri), Baltic Sea Diet Index (Şimali Avropa qidalanma modeli).

Fiziki aktivlik isə iştirakçıların öz qiymətləndirmələri əsasında - məşqlərin tezliyi, intensivliyi və müddəti nəzərə alınmaqla müəyyən edilib.

Nəticələr göstərib ki, daha keyfiyyətli qidalanma sağlam qocalma ilə əlaqəlidir. Daha yaxşı rasiona sahib olan iştirakçılar epigenetik baxımdan daha yavaş qocalır və bioloji olaraq yaşlarından daha gənc görünürdülər.

Xüsusilə maraqlı nəticə qidalanma və fiziki aktivliyin birlikdə təsiri ilə bağlı olub. Az hərəkətli insanlarda sağlam qidalanma qocalmanı daha aydın şəkildə yavaşladıb. Daha aktiv insanlarda isə qidalanma keyfiyyətindən asılı olmayaraq daha yaxşı göstəricilər müşahidə olunub.

"Bu onu göstərir ki, hər iki vərdiş vacibdir: yaxşı qidalanma hərəkətsiz həyat tərzini qismən kompensasiya edə bilər, fiziki aktivlik isə ideal olmayan rasionun təsirini azalda bilər", deyə Leveriç bildirib.

Alimlər həmçinin qeyd ediblər ki, bütün qidalanma modellərinin ortaq cəhəti var: daha çox tərəvəz, meyvə və tam taxıllar, daha az qırmızı ət və doymuş yağlar. Bu isə konkret pəhrizdən çox ümumi sağlam qidalanma prinsipinin vacibliyini göstərir.

Eyni zamanda həyat tərzi ilə qocalma arasındakı əlaqə orta səviyyədə olub ki, bu da qocalmanın yalnız qida və hərəkətdən asılı olmadığını təsdiqləyir.

Mütəxəssislərin fikrincə, sağlam qocalmaq istəyənlər üçün əsas nəticə budur ki, radikal dəyişikliklərə və "ideal" pəhrizə ehtiyac yoxdur.

Araşdırma göstərib ki, sağlam qidalanma xüsusilə az hərəkətli insanlar üçün vacibdir və oturaq həyat tərzinin təsirini qismən azalda bilər. Eyni zamanda müntəzəm fiziki aktivlik rasiondan asılı olmayaraq güclü təsir göstərir.

Diyetoloq Ceyn Leveriç gündəlik həyatda tətbiq üçün sadə tövsiyələr də verib:

* rasionu daha müxtəlif və balanslı edin (tərəvəz, meyvə və tam taxılları artırın);
* müntəzəm hərəkət edin - həftədə ən az 150 dəqiqə (gəzinti, velosiped, rəqs və s.);
* yuxu və stresin idarə edilməsini də unutmayın.

Nəticə olaraq, sağlam qocalma mükəmməllik deyil, davamlı sağlam vərdişlərin formalaşdırılmasıdır.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 902   Tarix: 24 aprel 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Hicama haqqında nələri bilirik?

Son zamanlar çox eşitdiyimiz, "hicama", "hacamat" kimi tanınan küpə terapiya müalicə üsulu barədə nələri bilirik?. Apimed təbii üsullar mərkəzində yüksək ixtisaslı (Türkiyədə kurs keçmiş) xanım personal tərəfindən xanımlara və bəylərə Hicama (hacamat) proseduru tətbiq edilir. Prosedu

29.10.2026 3426
.

Toyuğu yumazdan əvvəl bu təhlükəni bilin!

Bir çox insan toyuq ətini bişirməzdən əvvəl kranın altında yumağa üstünlük verir. Lakin mütəxəssislər bu vərdişin sağlamlıq üçün təhlükə yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Belə ki, çiy toyuğun yuyulması zamanı su sıçrantıları vasitəsilə bakteriyalar mətbəxin müxtəlif səthlərinə, qab-qacağa v

02.11.2026 1046
.

Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var

Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil

15.11.2026 404
.

Ürək transplantasiyasının icbari tibbi sığorta hesabına icra edilməsi təklif olunub

Ürək transplantasiyası və gözün buynuz qişasının transplantasiyası əməliyyatlarının icbari tibbi sığortanın Xidmətlər Zərfinə daxil edilməsi vacibdir. "Report" xəbər verir ki, bunu Orqan Donorluğu və Transplantasiya üzrə Koordinasiya Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Yeganə Abbasova Azərbaycand

01.11.2026 791
.

Kişilərdə bu əlamət varsa, xərçəngdən yoxlansın

Qanda anemiya və hemoqlobin səviyyəsinin düşməsi xərçəng müayinəsindən keçməyi tələb edir, xüsusən kişilər diqqətli olmalıdır. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, cərrah İldus Muxametovun sözlərinə görə, kolorektal xərçəngin inkişafı anemiyaya səbəb ola bilər. O qeyd edib ki, bağırsaq xərçəngi, xüsusil

31.10.2026 838
.

Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı

Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə

10.11.2026 467
.

Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?

Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu

03.11.2026 899
.

Məşhur ədviyyatın qaraciyəri qocalmadan qoruya biləcəyi məlum olub

Zərdəçalın tərkibində olan kurkumin maddəsi qaraciyəri yaşla bağlı dəyişikliklərdən, iltihabdan və zədələnmədən qoruya bilər. xəbər verir ki, bu qənaətə "Food & Function" elmi jurnalında dərc olunan araşdırmanın müəllifləri gəliblər. Tədqiqatçılar bağırsaq, onun mikroflorası və qaraciyə

06.11.2026 693
.

Ən faydalı və ən zərərli balıq növləri

Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric

29.10.2026 1053
.