Saat 3 fenomeni: Niyə gecəyarısı qəfil oyanırıq?

Saat 3 fenomeni: Niyə gecəyarısı qəfil oyanırıq?Bir çox insan gecə yuxudan oyanaraq, xüsusilə saat 3 radələrində, sonra isə yenidən yuxuya getməkdə çətinlik çəkdiyini müşahidə edir. Uorik Universitetinin psixi sağlamlıq üzrə ekspertləri bildirib ki, bu halın özü hələ pozuntu hesab edilmir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, yuxu fasiləsiz bir vəziyyət deyil. Gecə ərzində 90-110 dəqiqə davam edən dövrlər bir-birini əvəz edir. Bu dövrlər yüngül, dərin və REM (sürətli yuxu) fazalarından ibarətdir. Orta hesabla yetkin insan gecə ərzində dörd-altı belə dövr keçirir və dövrlərin sonunda - yuxu daha səthi olduğu zaman - qısa oyanmalar təbii şəkildə baş verir.

Gecənin ilk saatlarında dərin yuxu üstünlük təşkil etdiyi üçün səhərə yaxın oyanmalar daha tez-tez müşahidə olunur.

Niyə bu oyanmalar təkrarlana bilər?

Ekspertlərin fikrincə, problem bu oyanmaların uzanması və ya müntəzəm hal alması zamanı yaranır. Burada əsas rol stressə aiddir: səhərə yaxın orqanizmdə kortizol səviyyəsi artır və bu, bədəni oyanmağa hazırlayır.

Lakin əgər insan artıq narahat düşüncələr içindədirsə, bu təbii proses asanlıqla obsesiv fikirlərə və yuxusuzluğa səbəb ola bilər.

Həyat tərzi də yuxunun keyfiyyətinə təsir edir. Alkoqol yuxuya getməyə kömək etsə də, gecənin ikinci yarısında yuxunu daha parçalanmış edir.

Kofein - günün ikinci yarısında qəbul edildikdə belə - bədəndə saatlarla qala bilər və gecə oyanmalarını artırır. Bundan əlavə, qeyri-müntəzəm yuxu rejimi, yatmazdan əvvəl ekran istifadəsi və ya yataq otağının uyğun olmaması da yuxunu pisləşdirə bilər.

Əgər gecə oyanmaları davamlı hal alırsa, "pis dövrə" yarana bilər: beyin yatağı oyaqlıq və stresslə əlaqələndirməyə başlayır və bu, yenidən yuxuya getməyi daha da çətinləşdirir. Bu halların korreksiyası üçün koqnitiv-davranış terapiyası kimi üsullar tövsiyə oluna bilər.

Daha yaxşı yuxu üçün nə edə bilərik?

Ekspertlərin sözlərinə görə, yuxunu yaxşılaşdırmaq üçün sadə vərdişlər kifayət edə bilər: hər gün eyni saatda oyanmaq, yatmazdan əvvəl sakitləşmək, kofein və alkoqoldan imtina etmək, eləcə də rahat mühit yaratmaq. Əgər insan uzun müddət yuxuya gedə bilmirsə, qısa müddətlik yataqdan qalxmaq və yalnız yuxu gələndə geri qayıtmaq tövsiyə olunur.

Ümumilikdə, səhərə yaxın oyanmalar çox yayılmış və təbii bir haldır. Bu prosesin arxasındakı bioloji və psixoloji mexanizmləri anlamaq onu daha az narahatedici edir və daha asan idarə olunmasına kömək edir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 844   Tarix: 05 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Hicama haqqında nələri bilirik?

Son zamanlar çox eşitdiyimiz, "hicama", "hacamat" kimi tanınan küpə terapiya müalicə üsulu barədə nələri bilirik?. Apimed təbii üsullar mərkəzində yüksək ixtisaslı (Türkiyədə kurs keçmiş) xanım personal tərəfindən xanımlara və bəylərə Hicama (hacamat) proseduru tətbiq edilir. Prosedu

29.10.2026 3426
.

Toyuğu yumazdan əvvəl bu təhlükəni bilin!

Bir çox insan toyuq ətini bişirməzdən əvvəl kranın altında yumağa üstünlük verir. Lakin mütəxəssislər bu vərdişin sağlamlıq üçün təhlükə yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Belə ki, çiy toyuğun yuyulması zamanı su sıçrantıları vasitəsilə bakteriyalar mətbəxin müxtəlif səthlərinə, qab-qacağa v

02.11.2026 1046
.

Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var

Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil

15.11.2026 404
.

Ürək transplantasiyasının icbari tibbi sığorta hesabına icra edilməsi təklif olunub

Ürək transplantasiyası və gözün buynuz qişasının transplantasiyası əməliyyatlarının icbari tibbi sığortanın Xidmətlər Zərfinə daxil edilməsi vacibdir. "Report" xəbər verir ki, bunu Orqan Donorluğu və Transplantasiya üzrə Koordinasiya Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Yeganə Abbasova Azərbaycand

01.11.2026 791
.

Kişilərdə bu əlamət varsa, xərçəngdən yoxlansın

Qanda anemiya və hemoqlobin səviyyəsinin düşməsi xərçəng müayinəsindən keçməyi tələb edir, xüsusən kişilər diqqətli olmalıdır. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, cərrah İldus Muxametovun sözlərinə görə, kolorektal xərçəngin inkişafı anemiyaya səbəb ola bilər. O qeyd edib ki, bağırsaq xərçəngi, xüsusil

31.10.2026 838
.

Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı

Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə

10.11.2026 467
.

Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?

Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu

03.11.2026 899
.

Məşhur ədviyyatın qaraciyəri qocalmadan qoruya biləcəyi məlum olub

Zərdəçalın tərkibində olan kurkumin maddəsi qaraciyəri yaşla bağlı dəyişikliklərdən, iltihabdan və zədələnmədən qoruya bilər. xəbər verir ki, bu qənaətə "Food & Function" elmi jurnalında dərc olunan araşdırmanın müəllifləri gəliblər. Tədqiqatçılar bağırsaq, onun mikroflorası və qaraciyə

06.11.2026 693
.

Ən faydalı və ən zərərli balıq növləri

Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric

29.10.2026 1053
.