Qan qrupunuz əslində tamamilə fərqli ola bilər: Alimlər gizli "açar" tapıb
İsveçin Lund Universitetinin mütəxəssisləri transfuziologiyada mühüm irəliləyiş əldə edərək standart qan qrupu testlərinin niyə bəzən səhv nəticə verə biləcəyini izah ediblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "SciTechDaily" nəşri məlumat yayıb.
Qan qrupları eritrositlərin səthində yerləşən antigenlərlə müəyyən olunur. Bu antigenlər immun sisteminə "öz" və "yad" hüceyrələri ayırmağa kömək edir. Məqalədə qeyd olunur ki, əvvəllər alimlər eyni qan qrupuna malik insanlarda bu molekulların miqdarının niyə min dəfə fərqlənə bildiyini izah edə bilmirdilər.
Lund Universitetinin professoru, transfuziologiya üzrə mütəxəssis Martin L. Olsson bu barədə deyib: "Bu vacibdir, çünki əgər hüceyrədə minlərlə və ya hətta milyonlarla molekul əvəzinə yalnız bir neçə yüz qan qrupu molekulu varsa, uyğunluq testində bu fərq nəzərdən qaça bilər və bu da qan köçürülməsinin təhlükəsizliyinə təsir edir".
Genetik "açarlar"
Məlumata görə, tədqiqatçılar xüsusi zülalları - transkripsiya faktorlarını müəyyən ediblər. Bu faktorlar genlərin aktivliyini tənzimləyən molekulyar açar kimi fəaliyyət göstərir. Məhz onlar CR1 zülalının aşağı səviyyəsi ilə xarakterizə olunan və yalnız təxminən 1% insanlarda rast gəlinən Helgeson adlı nadir qan qrupu variantına cavabdehdir.
Tədqiqatın həmmüəllifi Cill Stori kəşfin tarixçəsini belə izah edib: "1970-ci illərdə Minneapolisdə tibb laboratoriyasında çalışan Marqaret Helgeson qan köçürülməsinə ehtiyacı olan xəstə üçün uyğun qan tapmağa çalışırdı. Bütün səylərə baxmayaraq, uyğun qan tapmaq mümkün olmadı. O, çıxılmaz vəziyyətdə öz qanını yoxladı və təəccüblə uyğunluq aşkar etdi".
Təkamül qorunması
Aspiran t Qloriya Vu tərəfindən hazırlanmış hesablama sistemi vasitəsilə alimlər qan qruplarına aid 33 gen üzrə təxminən 200 bağlanma sahəsini analiz ediblər. Məlum olub ki, Helgeson variantı transkripsiya faktorunun DNT-də bağlanmalı olduğu sahədə baş verən dəyişikliklə bağlıdır.
Maraqlıdır ki, bəzi molekulların qanda aşağı səviyyədə olması sadəcə nasazlıq deyil, həm də müdafiə mexanizmi ola bilər. Tədqiqatçılara görə, bu genetik variant Cənub-Şərqi Asiya əhalisində daha çox rast gəlinir, çünki bu xüsusiyyət bəzi parazitlərin orqanizmə daxil olmasını çətinləşdirir.
Olsson əlavə edib: "İndi bu gen sadəcə fəaliyyətsiz kimi görünür. Bizim araşdırmamız da göstərdi ki, bu variant Taylandlı donorlar arasında İsveç donorlarına nisbətən daha çoxdur. Bu da məntiqlidir, çünki əvvəlki tədqiqatlar göstərir ki, CR1 səviyyəsinin aşağı olması malyariyaya qarşı qoruyucu təsir göstərə bilər".
Alimlər gələcəkdə bu məlumatlardan istifadə edərək laborator analizləri və qan köçürmələrinin daha təhlükəsiz olmasını təmin edən yeni DNT çipləri hazırlamağı planlaşdırırlar.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşHicama haqqında nələri bilirik?
Son zamanlar çox eşitdiyimiz, "hicama", "hacamat" kimi tanınan küpə terapiya müalicə üsulu barədə nələri bilirik?. Apimed təbii üsullar mərkəzində yüksək ixtisaslı (Türkiyədə kurs keçmiş) xanım personal tərəfindən xanımlara və bəylərə Hicama (hacamat) proseduru tətbiq edilir. Prosedu
29.10.2026 3426 Toyuğu yumazdan əvvəl bu təhlükəni bilin!
Bir çox insan toyuq ətini bişirməzdən əvvəl kranın altında yumağa üstünlük verir. Lakin mütəxəssislər bu vərdişin sağlamlıq üçün təhlükə yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Belə ki, çiy toyuğun yuyulması zamanı su sıçrantıları vasitəsilə bakteriyalar mətbəxin müxtəlif səthlərinə, qab-qacağa v
02.11.2026 1046 Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var
Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil
15.11.2026 404 Ürək transplantasiyasının icbari tibbi sığorta hesabına icra edilməsi təklif olunub
Ürək transplantasiyası və gözün buynuz qişasının transplantasiyası əməliyyatlarının icbari tibbi sığortanın Xidmətlər Zərfinə daxil edilməsi vacibdir. "Report" xəbər verir ki, bunu Orqan Donorluğu və Transplantasiya üzrə Koordinasiya Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Yeganə Abbasova Azərbaycand
01.11.2026 791 Kişilərdə bu əlamət varsa, xərçəngdən yoxlansın
Qanda anemiya və hemoqlobin səviyyəsinin düşməsi xərçəng müayinəsindən keçməyi tələb edir, xüsusən kişilər diqqətli olmalıdır. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, cərrah İldus Muxametovun sözlərinə görə, kolorektal xərçəngin inkişafı anemiyaya səbəb ola bilər. O qeyd edib ki, bağırsaq xərçəngi, xüsusil
31.10.2026 838 Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı
Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə
10.11.2026 467 Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?
Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu
03.11.2026 899 Məşhur ədviyyatın qaraciyəri qocalmadan qoruya biləcəyi məlum olub
Zərdəçalın tərkibində olan kurkumin maddəsi qaraciyəri yaşla bağlı dəyişikliklərdən, iltihabdan və zədələnmədən qoruya bilər. xəbər verir ki, bu qənaətə "Food & Function" elmi jurnalında dərc olunan araşdırmanın müəllifləri gəliblər. Tədqiqatçılar bağırsaq, onun mikroflorası və qaraciyə
06.11.2026 693 Ən faydalı və ən zərərli balıq növləri
Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric
29.10.2026 1053