Elm dünyası təsdiqlədi: Quş qripi ev heyvanlarından insana keçə bilir
ABŞ-dan gələn son hesabatlar quş qripinin bioloji sərhədlərini bir daha genişləndirdiyini göstərir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, Los-Ancelesdə bir baytar klinikası əməkdaşının xəstə pişikdən virusa yoluxması, H5N1-in ev heyvanları vasitəsilə insanlara keçə bildiyini təsdiqləyən ilk rəsmi hal kimi qeydə alınıb.
Təbii qidalanma meylləri son illərdə populyarlıq qazansa da, ev heyvanlarına təqdim edilən çiy qidalar gözlənilməz sağlamlıq risklərini də gündəmə gətirir. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin (CDC) hazırladığı yeni hesabat bu vəziyyətin yalnız heyvanları deyil, birbaşa insanları da təhdid etdiyini ortaya qoyub.
Uzun müddətdir elmi müzakirə mövzusu olan "quş qripi pişikdən insana keçə bilərmi?" sualı bu hadisə ilə rəsmi cavabını tapmış olub. Prosesin mərkəzində 2024-cü ilin sonlarında Los-Ancelesdə ağır simptomlarla klinikaya gətirilən bir ev pişiyi dayanır. Görmə itkisi, halsızlıq və ciddi nəfəs darlığı müşahidə edilən bu pişiyin çiy ət və işlənməmiş süd əsaslı qidalanma rejimi ilə bəsləndiyi müəyyən edilib. Aparılan testlər H5N1 virusunu göstərib və eyni dövrdə oxşar qidalanma vərdişlərinə malik 19 pişiyin daha xəstələndiyi, onların bir hissəsinin isə öldüyü qeydə alınıb.
Ən kritik mərhələ isə heyvanla təmasda olan şəxslər üzərində aparılan araşdırmalar zamanı üzə çıxıb. Yoluxmuş pişiklə təmas edən 139 nəfər izlənərkən, bir baytar əməkdaşının qanında H5N1 antikorları aşkarlanıb. Bu şəxsin yeganə riskli davranışı qoruyucu vasitə olmadan xəstə pişiklə işləməsi və heyvanın bədən mayeləri ilə təmasda olması olub. Quşlar və ya təsərrüfat heyvanları ilə heç bir əlaqəsi olmayan bu şəxs, virusun pişikdən insana keçməsinin ilk güclü sübutu kimi qiymətləndirilir.
H5N1 virusu 1959-cu ildən bu yana ciddi dəyişikliklər keçirərək müxtəlif məməli növlərinə, o cümlədən su samurlarından qütb ayılarına qədər yayılıb. Bununla belə, son hallarda virusun insanlarda yaratdığı təsirin nisbətən yüngül olduğu bildirilir. Antikor aşkarlanan baytar əməkdaşının xəstəliyi simptomsuz keçirməsi buna nümunə göstərilir. 2024-cü ilin əvvəlindən bəri dünyada qeydə alınan 71 haldan yalnız ikisinin ölümcül nəticələnməsi virusun ölümcüllüyünün azaldığına dair ümidverici göstərici kimi qiymətləndirilir.
Alimlər bu mərhələdə əsas risk faktorunun "çiy qidalanma" olduğunu vurğulayır. Virus yüksək temperaturda məhv olduğu üçün qidaların bişirilməsi yoluxma riskini tamamilə aradan qaldıra bilir. Ev heyvanlarının insanlarla yaxın təması nəzərə alındıqda, pişiklərdə və digər evcil heyvanlarda qəfil tənəffüs problemlərinin ciddi qəbul edilməsi tövsiyə olunur. Mütəxəssislər hazırkı mərhələdə təhlükəsiz qidalanma üsullarının seçilməsini ən effektiv qorunma yolu kimi qiymətləndirir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşHicama haqqında nələri bilirik?
Son zamanlar çox eşitdiyimiz, "hicama", "hacamat" kimi tanınan küpə terapiya müalicə üsulu barədə nələri bilirik?. Apimed təbii üsullar mərkəzində yüksək ixtisaslı (Türkiyədə kurs keçmiş) xanım personal tərəfindən xanımlara və bəylərə Hicama (hacamat) proseduru tətbiq edilir. Prosedu
29.10.2026 3426 Toyuğu yumazdan əvvəl bu təhlükəni bilin!
Bir çox insan toyuq ətini bişirməzdən əvvəl kranın altında yumağa üstünlük verir. Lakin mütəxəssislər bu vərdişin sağlamlıq üçün təhlükə yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Belə ki, çiy toyuğun yuyulması zamanı su sıçrantıları vasitəsilə bakteriyalar mətbəxin müxtəlif səthlərinə, qab-qacağa v
02.11.2026 1046 Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var
Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil
15.11.2026 404 Ürək transplantasiyasının icbari tibbi sığorta hesabına icra edilməsi təklif olunub
Ürək transplantasiyası və gözün buynuz qişasının transplantasiyası əməliyyatlarının icbari tibbi sığortanın Xidmətlər Zərfinə daxil edilməsi vacibdir. "Report" xəbər verir ki, bunu Orqan Donorluğu və Transplantasiya üzrə Koordinasiya Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Yeganə Abbasova Azərbaycand
01.11.2026 791 Kişilərdə bu əlamət varsa, xərçəngdən yoxlansın
Qanda anemiya və hemoqlobin səviyyəsinin düşməsi xərçəng müayinəsindən keçməyi tələb edir, xüsusən kişilər diqqətli olmalıdır. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, cərrah İldus Muxametovun sözlərinə görə, kolorektal xərçəngin inkişafı anemiyaya səbəb ola bilər. O qeyd edib ki, bağırsaq xərçəngi, xüsusil
31.10.2026 838 Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı
Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə
10.11.2026 467 Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?
Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu
03.11.2026 899 Məşhur ədviyyatın qaraciyəri qocalmadan qoruya biləcəyi məlum olub
Zərdəçalın tərkibində olan kurkumin maddəsi qaraciyəri yaşla bağlı dəyişikliklərdən, iltihabdan və zədələnmədən qoruya bilər. xəbər verir ki, bu qənaətə "Food & Function" elmi jurnalında dərc olunan araşdırmanın müəllifləri gəliblər. Tədqiqatçılar bağırsaq, onun mikroflorası və qaraciyə
06.11.2026 693 Ən faydalı və ən zərərli balıq növləri
Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric
29.10.2026 1053