Hər şey bir anda dəyişir: Qocalmanın bilinməyən tərəfi - Ən kritik iki yaş..

Hər şey bir anda dəyişir: Qocalmanın bilinməyən tərəfi - Ən kritik iki yaş..Alimlər qocalma prosesinin düşünüldüyü kimi yavaş və sabit şəkildə getmədiyini üzə çıxarıb. Yeni araşdırmaya görə, insan orqanizmi xüsusilə iki kritik yaşda sanki bioloji "qırılma" yaşayır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, qocalmanın yavaş gedən təbii bir proses olduğu qəbul edilirdi. Lakin yeni araşdırma göstərir ki, insan bədəni müəyyən yaşlarda qəfil bioloji dəyişiklik mərhələsinə daxil olur. Alimlərə görə xüsusilə iki yaş aralığı orqanizmdə dramatik dəyişikliklərin başladığı kritik hədlər kimi önə çıxır.

İlk böyük qırılma

"Science Alert"in məlumatına görə, Stanford Universitetində genetik mütəxəssis Maykl Snayderin rəhbərliyi ilə aparılan araşdırmada insan bədəninin həyat boyu iki böyük molekulyar dəyişiklik dalğasından keçdiyi müəyyən edilib. İlk böyük qırılma orta hesabla 44 yaş ətrafında baş verir, ikinci kəskin dəyişiklik isə 60 yaşlardan sonra müşahidə olunur.

Ani sıçrayışlar meydana gəlir

Alimlər bildirir ki, qocalma xətti və sabit şəkildə irəliləmir, əksinə müəyyən dövrlərdə orqanizmin bioloji quruluşunda ani dəyişikliklər baş verir. Bu mərhələdə təkcə xarici görünüş deyil, hüceyrə səviyyəsindən metabolizmə qədər bir çox sistem eyni vaxtda dəyişməyə başlayır.

Tədqiqat çərçivəsində 25-70 yaş aralığında olan 108 könüllü uzunmüddətli olaraq izlənilib. Müntəzəm nümunələr üzərində RNT, zülallar, lipidlər və bağırsaq mikrobiomu daxil olmaqla 135 mindən çox bioloji xüsusiyyət təhlil edilib.

Kəskin dəyişikliklər təsbit edilib

Toplanan məlumatlar göstərib ki, Altsheymer və ürək-damar xəstəlikləri kimi qocalma ilə bağlı risklər tədricən yox, müəyyən yaş hədlərindən sonra qəfil artır. Təhlil edilən molekulların təxminən 81 faizində bu iki kritik yaş dövründə kəskin dəyişikliklər qeydə alınıb.

44 yaş ətrafında baş verən ilk böyük qırılmada xüsusilə spirt, kofein və yağ metabolizması ilə bağlı molekullarda ciddi dəyişikliklər müşahidə edilib. Eyni dövrdə dəri və əzələ quruluşunda da sürətli dəyişikliklər baş verir.

Yeni bioloji mərhələ

Alimlər əvvəlcə bu prosesin qadınlarda menopauza ilə əlaqəli ola biləcəyini düşünmüşdülər. Lakin kişilərdə də oxşar dəyişikliklərin müşahidə edilməsi bunun yalnız hormonal səbəblərlə izah olunmadığını göstərib.

60 yaş ətrafında başlayan ikinci dalğada isə immun sistemi, karbohidrat mübadiləsi və böyrək funksiyaları kimi həyati sistemlərdə mühüm dəyişikliklər qeydə alınıb.

Mütəxəssislərə görə bu araşdırma yaşlanmanın yalnız təqvim yaşı ilə ölçülmədiyini, insan orqanizminin müəyyən dövrlərdə yeni bioloji mərhələyə keçdiyini göstərir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 941   Tarix: 19 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Hicama haqqında nələri bilirik?

Son zamanlar çox eşitdiyimiz, "hicama", "hacamat" kimi tanınan küpə terapiya müalicə üsulu barədə nələri bilirik?. Apimed təbii üsullar mərkəzində yüksək ixtisaslı (Türkiyədə kurs keçmiş) xanım personal tərəfindən xanımlara və bəylərə Hicama (hacamat) proseduru tətbiq edilir. Prosedu

29.10.2026 3426
.

Toyuğu yumazdan əvvəl bu təhlükəni bilin!

Bir çox insan toyuq ətini bişirməzdən əvvəl kranın altında yumağa üstünlük verir. Lakin mütəxəssislər bu vərdişin sağlamlıq üçün təhlükə yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Belə ki, çiy toyuğun yuyulması zamanı su sıçrantıları vasitəsilə bakteriyalar mətbəxin müxtəlif səthlərinə, qab-qacağa v

02.11.2026 1046
.

Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var

Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil

15.11.2026 404
.

Ürək transplantasiyasının icbari tibbi sığorta hesabına icra edilməsi təklif olunub

Ürək transplantasiyası və gözün buynuz qişasının transplantasiyası əməliyyatlarının icbari tibbi sığortanın Xidmətlər Zərfinə daxil edilməsi vacibdir. "Report" xəbər verir ki, bunu Orqan Donorluğu və Transplantasiya üzrə Koordinasiya Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Yeganə Abbasova Azərbaycand

01.11.2026 791
.

Kişilərdə bu əlamət varsa, xərçəngdən yoxlansın

Qanda anemiya və hemoqlobin səviyyəsinin düşməsi xərçəng müayinəsindən keçməyi tələb edir, xüsusən kişilər diqqətli olmalıdır. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, cərrah İldus Muxametovun sözlərinə görə, kolorektal xərçəngin inkişafı anemiyaya səbəb ola bilər. O qeyd edib ki, bağırsaq xərçəngi, xüsusil

31.10.2026 838
.

Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı

Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə

10.11.2026 467
.

Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?

Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu

03.11.2026 899
.

Məşhur ədviyyatın qaraciyəri qocalmadan qoruya biləcəyi məlum olub

Zərdəçalın tərkibində olan kurkumin maddəsi qaraciyəri yaşla bağlı dəyişikliklərdən, iltihabdan və zədələnmədən qoruya bilər. xəbər verir ki, bu qənaətə "Food & Function" elmi jurnalında dərc olunan araşdırmanın müəllifləri gəliblər. Tədqiqatçılar bağırsaq, onun mikroflorası və qaraciyə

06.11.2026 693
.

Ən faydalı və ən zərərli balıq növləri

Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric

29.10.2026 1053
.