Boşanmadan da aliment almaq mümkündür - Qanun hansı hallara icazə verir? - VƏKİLDƏN AÇIQLAMA

Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, aliment yalnız nikah pozulduqdan sonra deyil, nikah qüvvədə olduğu dövrdə də müəyyən hallarda tələb oluna bilər. Bir çox vətəndaş alimentin yalnız boşanmadan sonra ödənildiyini düşünsə də, qanun ailə üzvlərinin maddi təminat hüququnu nikahın davam etdiyi müddətdə də qoruyur.

Xüsusilə uşağın saxlanılması və ya həyat yoldaşının qanunla nəzərdə tutulan hallarda maddi dəstəyə ehtiyacı olduqda, məhkəmə qaydasında alimentin tutulması mümkündür. Bu hüquqdan hansı hallarda istifadə oluna bilər və alimentin təyin edilməsi üçün hansı şərtlər tələb olunur?
Mövzu ilə bağlı Vəkillər Kollegiyasının üzvü Rəşad Əliyev BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, aliment nikahın pozulub pozulmamasından asılı olmayaraq valideynlərin uşaqlarını saxlamaq vəzifəsindən yaranan məsələdir. Onun sözlərinə görə, belə ki, Ailə Məcəlləsinin 75-ci maddəsinə əsasən, validenylər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar: "Uşaq öz valideynlərindən və ailənin digər üzvlərindən vəsait almaq hüququna malikdir. Aliment, pensiyalar, müavinətlər şəklində uşağa ödənilən məbləğ valideynlərin (onları əvəz edən şəxslərin) sərəncamına daxil olur, onlar tərəfindən uşaqların saxlanmasına, tərbiyəsinə və təhsilinə xərclənir.

Valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Beləliklə, əgər valideynlərdən biri uşağı atıb gedibsə, yaxud hansısa formada uşağın maddi təminatında iştirak etmirsə, bu halda digər valideynin ondan aliment tələb etmək hüququ vardır. Bunun üçün ilkin olaraq mediasiyaya müraciət edilməli, əgər mediasiyada alimentlə bağlı saziş bağlanması mümkün olmazsa, bu halda məhkəməyə müraciət edə bilər.

Tərəflər arasında aliment ödənilməsi barədə razılıq olmadıqda uşaqlar üçün onların valideynlərindən məhkəmə tərəfindən hər ay aşağıdakı miqdarda aliment tutulur:

- 1 uşağa görə-qazancın və (və ya) valideynlərin başqa gəlirlərinin dörddə bir hissəsi;

- 2 uşağa görə-qazancın (başqa gəlirlərin) üçdə bir hissəsi;

- 3 və daha çox uşağa görə-qazancın (başqa gəlirlərin) yarısı.

Bu payların miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin ailə və maddi vəziyyəti, eləcə də diqqətəlayiq olan başqa hallar nəzərə alınmaqla azaldıla və artırıla bilər.

Aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin və ya marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul də müəyyən edilə bilər.

Sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir.

Məhkəmə praktikasında bu məbləğ adətən həmin il uşaqlar üçün qanunla müəyyən edilmiş yaşayış minimumu həddində müəyyən edilir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin