Meditasiya beyində dəyişikliklərə səbəb olur: Bu necə baş verir?

Meditasiya beyində dəyişikliklərə səbəb olur: Bu necə baş verir?Cəmi yeddi günlük intensiv meditasiya adi fiziki rahatlamadan daha geniş dəyişikliklərə səbəb ola bilər.

Qaynarinfo "The Independent"ə istinadən xəbər verir ki, yeni araşdırmanın nəticələrinə əsasən, meditasiya beyində yeni əlaqələrin formalaşmasına təsir göstərə bilər.

"Dünyanın müxtəlif mədəniyyətlərində insanlar min illərdir sağlamlığı və ümumi rifahı yaxşılaşdırmaq məqsədilə müxtəlif formalarda meditasiya ilə məşğul olurlar. Lakin bu praktikaların beyinə dəqiq təsiri hələ də tam aydın deyil", deyə məqalədə qeyd olunur.

Alimlər eyni zamanda psixikaya və bədənə yönəlmiş praktikaların qısa, lakin intensiv proqram çərçivəsində tətbiqinin bioloji təsirlərini ilk dəfə kompleks şəkildə araşdırıblar.

Tədqiqatın müəllifi, "Communications Biology" elmi jurnalında dərc olunan araşdırmanın həmmüəllifi Hemal Patel bildirib:

"Biz uzun illərdir bilirik ki, meditasiya kimi praktikalar sağlamlığa təsir göstərə bilər. Lakin bir retretdə bir neçə bədən və zehin praktikasının birləşdirilməsinin beynimizdə və qanımızda birbaşa ölçə bildiyimiz bu qədər çox bioloji sistemdə eyni vaxtda dəyişikliklər yaratması heyrətamizdir".

Onun sözlərinə görə, nəticələr yalnız stress səviyyəsinin azalması və ya rahatlama ilə məhdudlaşmır.

"Burada söhbət beynin reallıqla qarşılıqlı əlaqəsinin fundamental şəkildə dəyişməsindən və bu dəyişiklikləri bioloji olaraq ölçməyin mümkünlüyündən gedir", deyə alim vurğulayıb.

Kiçikmiqyaslı araşdırmada 20 sağlam yetkin iştirak edib. Onlar retret ərazisində qalaraq yeddi günlük proqram keçiblər. Proqrama gündəlik mühazirələr, təlimatçıların rəhbərliyi ilə təxminən 33 saat meditasiya və bununla əlaqəli digər praktikalar daxil olub.

Retretdən əvvəl və sonra tədqiqatçılar iştirakçıların beynini MRT vasitəsilə müayinə ediblər. Bu müayinələr beyin fəaliyyəti ilə əlaqəli qan axınındakı dəyişiklikləri müəyyən etməyə və nəticədə beynin hansı bölgə və şəbəkələrinin daha aktiv, hansılarının isə daha az aktiv olduğunu müəyyənləşdirməyə imkan verir.

Bundan əlavə, alimlər metabolizm, immun sisteminin fəaliyyəti, molekulyar siqnallaşma və digər bioloji proseslərlə əlaqəli dəyişiklikləri qiymətləndirmək üçün iştirakçılardan qan nümunələri götürüblər.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, meditasiya zamanı beynin daxili "mental səs-küy"lə - fasiləsiz düşüncə və daxili dialoq axını ilə - əlaqəli bölgələrində aktivlik azalıb. Alimlərin fikrincə, bu, beynin daha səmərəli fəaliyyət göstərdiyini göstərə bilər.

Laboratoriyada yetişdirilən neyronlar retretdən sonra iştirakçılardan alınan qan plazmasının təsirinə məruz qoyulduqda, həmin neyronlarda daha uzun çıxıntılar və daha çox əlaqə formalaşmağa başlayıb. Bu nəticə meditasiya praktikasının beynin uyğunlaşmaq və yenidən qurulmaq qabiliyyətini potensial olaraq artıra biləcəyini göstərir.

Retretdən sonra iştirakçıların plazması ilə təmasda olan hüceyrələrdə metabolizm səviyyəsinin də yüksəldiyi müşahidə olunub.

Proqram başa çatdıqdan sonra götürülən qan nümunələrində alimlər həm iltihab, həm də iltihabəleyhinə siqnalların sayında artım aşkar ediblər. Bu, immun sisteminin intensiv praktikaya qarşı mürəkkəb adaptiv reaksiyasını göstərə bilər.

Beyin skanlarının nəticələri həmçinin göstərib ki, meditasiya psixodelik təcrübə zamanı müşahidə olunan bəzi dəyişikliklərə bənzər dəyişikliklər yarada bilər.

"Biz adətən yaranması üçün psilosibin tələb olunan eyni mistik təcrübələri və neyron əlaqələrinin xarakterik modellərini müşahidə edirik. Lakin bu dəfə həmin vəziyyətlərə yalnız meditasiya praktikası vasitəsilə nail olunub", deyə doktor Patel bildirib.

Psilosibin "sehrli göbələklər" adlandırılan göbələklərdə olan psixoaktiv maddədir.

Bununla belə, tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, əldə edilən nəticələr meditasiya ilə psixodelik maddələrin eyni təsirə malik olduğunu göstərmir. Lakin onlar bu iki tamamilə fərqli təcrübənin beyində qismən ortaq prosesləri işə sala biləcəyinə işarə edir.

Alimlər gələcəkdə daha genişmiqyaslı, nəzarətli klinik sınaqların keçirilməsinə ümid edirlər. Bu araşdırmalar müəyyən edilmiş bioloji dəyişikliklərin insanlar üçün real və əhəmiyyətli terapevtik faydalara çevrilib-çevrilmədiyini göstərməlidir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 591   Tarix: 12 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Bir çox xəstəliyi müalicə edən MASAJ

Masaj xidməti bir çox xəstəlikləri sağaldır, masaj zamanı Təbii yağlardan istifadə olunur, sizin bədənizdə olan oynaq ağrıları, bel ağrıları, baş ağrılarını vaxtında götürür. Dünyada edilən masajların 90 %-i tibbi masajdır. Avropada və Şərqdə həkimlər masajı resept olaraq yazırlar. Masaj inteqtaiv bi

01.11.2026 1196
.

Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var

Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil

15.11.2026 404
.

Gündə 4 qoz yemək orqanizmdə hansı dəyişikliklər yaradır?

Qoz faydalı yağlar, bitki mənşəli zülal, lif, vitamin və minerallarla zəngin çərəzlərdən biridir. Onun müntəzəm istehlakı ürək-damar sisteminin fəaliyyətini dəstəkləyə və gündəlik qidalanmanın keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər. Ölkə.az BB.LV saytına istinadən xəbər verir ki, gündə təxminən 4 bütöv qo

11.11.2026 654
.

Görmə itkisinə aparan xəstəliklər hansılardır? - Video

"Baku Med" verilişinin budəfəki buraxılışında göz xəstəlikləri və onların müalicəsi müzakirə olunub. Ən çox rast gəlinən göz xəstəlikləri hansılardır?. Katarakt əməliyyatı hansı hallarda zərurətə çevrilir və müalicədən sonra bu xəstəliyin təkrarlanma riski varmı?. Gənc yaşda katarakt aşkarlanarsa

15.11.2026 304
.

Diabet xəstələri banan yeyə bilər?

Yaşıl və həddindən artıq yetişmiş banan qanda qlükoza səviyyəsinə fərqli təsir göstərə bilər. Bananlar çox vaxt şəkərli diabet zamanı rasiondan çıxarılmalı məhsullar sırasında göstərilir. Lakin elmi məlumatlar məsələnin daha mürəkkəb olduğunu ortaya qoyur. Burada yalnız meyvənin tərkibindəki təbii şəkəri

25.10.2026 908
.

Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?

Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu

03.11.2026 899
.

Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı

Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə

10.11.2026 467
.

Gecələr ayaqlarda qıcolmaların təhlükəli səbəbləri

Gecə yuxu zamanı ayaq əzələlərində qəfil və ağrılı qıcolmalar bir çox insanda müşahidə olunur. xəbər verir ki, bu hal bəzən sadə səbəblərlə bağlı olsa da, tez-tez təkrarlanması müəyyən sağlamlıq problemlərinin əlaməti ola bilər. Ayaq qıcolmalarına susuz qalmaq, gün ərzində həddindən artıq fiziki yüklənmə

25.10.2026 946
.

70 yaşdan sonra D vitamini qəbulunda təhlükəli səhv - Dozanı aşmayın

Yaşlılıq dövründə D vitamini sümük və əzələ sisteminin, eləcə də immunitetin sağlamlığı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də çatışmazlıq aşkarlandıqda bu vitaminin qida əlavələri şəklində qəbulu tövsiyə oluna bilər. Lakin yüksək dozalı preparatların müntəzəm və həkim məsləhəti olmadan qəbulu sağlamlığ

23.10.2026 1079
.