2012-ci il niyə dünyanın sonu hesab olunurdu? - Alimlər AÇIQLADI

2012-ci il niyə dünyanın sonu hesab olunurdu? - Alimlər AÇIQLADIEramızdan əvvəl 3114-cü il avqustun 11-i mayyaların istifadə etdiyi xronoloji sistem - Mezoamerika Uzun Təqviminin başlanğıcı hesab olunur.

Lent.az xəbər verir ki, "Adevarul" nəşrinin yazdığına görə, bu sistem Kolumbdan əvvəlki sivilizasiyaların yaratdığı ən mürəkkəb zaman ölçmə üsullarından biri sayılır. Mayyaların Uzun Təqvimi yalnız günlərin və illərin gedişini izləmirdi, həm də minlərlə, hətta milyonlarla ili əhatə edən hadisələri tarixləndirməyə imkan verirdi.

Bir neçə Mezoamerika mədəniyyəti, xüsusilə mayyalar tərəfindən yaradılan və istifadə olunan bu təqvim həmin sivilizasiyaların riyaziyyat və astronomiya sahəsində yüksək inkişaf səviyyəsinin mühüm sübutlarından biri hesab olunur.

Təkrarlanan dövrlərlə işləyən ritual təqvimlərdən fərqli olaraq, Uzun Təqvim günlərin fasiləsiz hesablanmasına əsaslanırdı. Hesablamalar mayyaların dünyanın mifoloji şəkildə yaradıldığı an hesab etdikləri tarixdən başlayırdı və bu sistem tarixi hadisələri dəqiq müəyyənləşdirməyə imkan verirdi.

Bu gün tədqiqatçıların əksəriyyəti GMT korrelyasiyasından istifadə edir. Bu yanaşmaya görə, hazırkı dövrün başlanğıcı 0.0.0.0.0 tarixi hesab olunur və bu tarix proleptik Qriqorian təqvimi ilə eramızdan əvvəl 3114-cü il avqustun 11-nə uyğun gəlir.

Mayyalar üçün bu tarix sonradan bəzi müasir yozumlarda təqdim edildiyi kimi "Kainatın doğuluşu" anlamına gəlmirdi. Günümüzə çatan mətnlərdə heçlikdən yaranışdan və ya gələcək fəlakətdən yox, mifoloji hadisələrdən və dünyanın yenidən nizamlanmasından bəhs olunur.

Uzun Təqvim icmaların tarixində mühüm hadisələri qeyd etmək üçün istifadə edilirdi. Mayya hökmdarları çoxsaylı abidələr üzərində taxta çıxma, qələbə, dini mərasim və şəhərlərin tarixi ilə bağlı hadisələrin tarixlərini həkk etdiriblər.

Uzun Təqvimlə bağlı ən məşhur mübahisə 21 dekabr 2012-ci il ətrafında yaranıb. Həmin gün 13.0.0.0.0 ilə işarələnən dövr başa çatıb. Bu isə hesablamanın başlanmasından təxminən 5125 il sonraya uyğun gəlirdi.

Bu tarixə yaxın illərdə bəzi yozumlarda həmin an "apokalipsis proqnozu" kimi təqdim olunub. Lakin mayya sivilizasiyasını araşdıran alimlər qədim mətnlərdə belə bir iddianı təsdiqləyən sübut olmadığını bildiriblər.

Mayyalar üçün baktunun başa çatması dünyanın məhv olması deyil, bir dövrün bitməsi və yenisinin başlanması demək idi. Bunu müasir təqvimdə yeni minilliyin başlanması ilə müqayisə etmək olar: simvolik mərhələ, amma fəlakət deyil.

Bu tarixlə əlaqəli yazılardan biri Tortugero şəhərindəki 6 nömrəli abidədə yerləşir. Mətn Bolon Yokte adlı tanrıya həsr olunmuş ritual hadisədən bəhs edir. Orada dünyanın sonu təsvir edilmir, əksinə zaman dövrünün yeni mərhələyə keçidi qeyd olunur.

Uzun Təqvim Kolumbdan əvvəlki dünyanın ən təsirli intellektual nailiyyətlərindən biri olaraq qalır. Çünki bu sistem sadəcə zamanı ölçmək vasitəsi deyil, mayyaların öz keçmişini, bu gününü və insanın Kainatdakı yerini izah etmək üsulu idi.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 447   Tarix: 16 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Ayaq qoxusuna son

Havaların soyuması ilə örtülü ayaqqabılara keçid bəzi şəxslərin qoxu kimi problemlərlə qarşılasmasına səbəb olur. Ayaqların uzun müddət qapalı qalması, ayaqqabının materialı və ya corabdan qaynaqlanan bu problem narahatlıq yaradır. Axşam.az-a istinadən ayaq qoxusunun qarşısını almağa yardım edən 3 təbi

10.09.2021 1505
.

Məşhur şirkətlərdə məvaciblər nə qədərdir?

Bir çoxları "Google", "Facebook", "Amazon", "Uber", "Microsoft", "Intel", IBM kimi tanınmış ABŞ şirkətlərdə çalışmaq arzusundadır. Cari ilin ilk yarısında texnoloji nəhənglər 80 min nəfərdən çox əcnəbi əməkdaşı işə cəlb edib. Bəs görəsən onlar

16.09.2021 817
.

Qızıldan hazırlanan unitaz iki ildir tapılmır - FOTO

İngiltərənin Blenheim sarayından iki il əvvəl oğurlanan qızıldan hazırlanan unitaz hələ də tapılmayıb. -a istinadən xəbər verir ki, 2019-cu il sentyabrın 14-də sarayda sənət sərgisinin keçirildiyi vaxt oğurlanan qızıl unitazın dəyəri 1 milyon funt sterlinqdir (2 300 00 manatdan çox). Xatırladaq ki, unitaz

16.09.2021 3329
.

Anasının meyitini mumyalayıb bir il zirzəmidə saxladı və 100 MİN MANAT pensiya aldı

Avstriyanın Tirol ərazisinin 66 yaşlı sakini bir ildən çox 89 yaşlı anasının mumyalanmış meyitini zirzəmidə saxlayaraq, pensiyasını alıb. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə "BBC News" yazır. Polisin məlumatına görə, demensiya xəstəsi olan qadın 2020-ci ilin iyun ayında qocalıqdan vəfat edib

13.09.2021 2571
.

Rusiyada məktəb dərsliyində porno sayta istinad tapılıb – FOTO

Rusiyada orta məktəb dərsliyində porno saytına aparan istinad tapılıb. -a istinadən xəbər verir ki, yayılan məlumatlara görə, neqativ hal altıncı sinif ingilis dili üzrə test tapşırıqları toplusunda üzə çıxarılıb. Həmçinin, eyni səhifədə porno aktrisasının vizit kartı da əks olunub. Müvafiq qurumları

14.09.2021 2022
.

Necə bilək ki, kərə yağı təbiidir? - 10 ÜSUL

Kərə yağı ən çox istifadə olunan məhsullardan biridir. Bəziləri hətta əksər yeməklərin bişirilməsi zamanı kərə yağından istifadə edirlər. Bəs bu qədər çox üstünlük verilən kərə yağının təbii olub-olmadığını necə bilmək olar?. Kərə yağının ziyanlı olması barədə fikirlər olsa da, təbii kərə yağının A

11.09.2021 3168
.

Kosmosda nəgəng "it sümüyü" tapdıldi - FOTO

Kosmik fəzada nəhəng "it sümüyü"nə bənzər "Kleopatra" asteroidi aşkarlanıb. BİG.AZ "Live Science"a istinadən xəbər verir ki, alimlərin marağına səbəb olan bu asteroidin uzunluğu 270 kilometr, çəkisi 3,27 kvadrilyon ton, sıxlığı isə hər kub santimetrə 3,4 qramdır. Hazırd

11.09.2021 1188
.

Əfqan ulduz ölkədən qaçmasından danışdı: başımdan vur, amma...

Əfqanıstanda qadın hüquqlarını müdafiə etdiyi üçün və geyimləri ilə bağlı radikal şəxslərin qəzəbinə tuş gələn 36 yaşlı pop ulduz Aryana Səid "Taliban" hakimiyyəti ələ keçirdikdən sonra paytaxt Kabildən İstanbula necə qaçdığını danışıb. Müğənninin avqustun 15-də "Taliban" Kabilə daxi

12.09.2021 1875
.

Aygün Kazımovanı arxada qoydu, 31 yaşında Amerikada güllələndi – Azərbaycanlı müğənninin faciəvi həyatı

Sevil Maqsud qızı Hacıyeva 3 oktyabr 1968-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Gənc yaşlarından etibarən musiqi fəaliyyətinə başlayan Sevilin qısa zaman ərzində istedadı kəşf edilir və müxtəlif musiqi tədbirlərində çıxış etməyə başlayır. Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının fortepiano şöbəsində təhsi

12.09.2021 3724
.