Rəqəmsal mühit genişlənir: iqtisadiyyat və əmək bazarında nələr dəyişir?

"Rəqəmsallaşmanın və rəqəmsal mühitin genişlənməsi iqtisadiyyatın və cəmiyyətin inkişafına əhəmiyyətli təsir göstərən əsas amillərdən birinə çevrilib. Rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi istehsalın səmərəliliyini artırır, məhsul və xidmətlərin keyfiyyətini yüksəldir, vaxt və resurslara qənaət etməyə imkan verir".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında İnformasiya Texnologiyaları üzrə mühəndis, tədqiqatçı, Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Təşkilatları Assosiasiyasının (AKTA) eksperti Bəhruz Əliyev bildirib.

O, qeyd edib ki, avtomatlaşdırma və rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin geniş tətbiqi müəssisələrin əməliyyat xərclərini azaltmaqla yanaşı, iş proseslərinin optimallaşdırılmasına da şərait yaradır. Elektron ticarətin, rəqəmsal platformaların və startap ekosisteminin inkişafı isə iqtisadi fəaliyyət üçün yeni imkanlar formalaşdırır. Eyni zamanda, inkişaf etmiş rəqəmsal infrastruktur yerli və xarici investorlar üçün daha əlverişli biznes mühitinin yaranmasına kömək edir:

"Rəqəmsal mühitin genişlənməsi nəticəsində e-ticarət, fintex, platforma iqtisadiyyatı və "gig economy" - frilans iqtisadiyyatı kimi yeni sektorlar meydana çıxıb. Rəqəmsal ödəniş sistemləri və mobil bankçılıq maliyyə xidmətlərinə çıxışı genişləndirir. Bu imkanlar xüsusilə bank filiallarının məhdud olduğu bölgələrdə insanların maliyyə xidmətlərindən daha rahat istifadə etməsinə şərait yaradır.

Süni intellekt, böyük verilənlər (Big Data), bulud texnologiyaları və digər rəqəmsal həllərin tətbiqinin genişlənməsi iqtisadiyyatla yanaşı, təhsil və idarəetmə sahələrində də yeni imkanlar yaradır. Onlayn təhsil platformaları və rəqəmsal resurslar insanların yeni bilik və bacarıqlar əldə etməsini, eləcə də ömürboyu öyrənmə imkanlarından yararlanmasını asanlaşdırır. Bununla yanaşı, rəqəmsallaşma əmək bazarında da dəyişikliklərə səbəb olur. Yeni peşələr və ixtisaslar yaranır, bəzi ənənəvi peşələrə tələbat isə azalır.

Rəqəmsallaşmanın mühüm istiqamətlərindən biri də dövlət xidmətlərinin elektronlaşdırılmasıdır. Elektron hökumət xidmətləri, o cümlədən "ASAN xidmət" və "myGov" kimi platformalar vətəndaşların dövlət xidmətlərindən daha operativ və əlçatan şəkildə yararlanmasına imkan verir. Bu proses bürokratik prosedurların azalmasına, şəffaflığın artırılmasına və vətəndaş-dövlət münasibətlərinin sadələşdirilməsinə xidmət edir. Vergi inzibatçılığının rəqəmsallaşdırılması isə vergi ödənişlərinin idarə olunmasını və büdcə gəlirlərinin toplanmasını daha səmərəli edə bilər.

İnternet və rəqəmsal xidmətlərin geniş yayılması ucqar bölgələrin də iqtisadi fəaliyyətə daha asan inteqrasiyasına imkan verir. Bu baxımdan rəqəmsal infrastruktur yalnız şəhərlərin deyil, regionların inkişafı üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Bununla yanaşı, rəqəmsallaşmanın yaratdığı imkanlarla yanaşı, müəyyən çağırışlar da mövcuddur. Rəqəmsal bərabərsizliyin azaldılması, kibertəhlükəsizliyin təmin edilməsi, şəxsi məlumatların qorunması və əhalinin rəqəmsal bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi əsas məsələlər sırasındadır. Rəqəmsal texnologiyaların yaratdığı imkanlardan cəmiyyətin bütün təbəqələrinin bərabər şəkildə yararlanması üçün həm infrastruktura, həm təhsilə, həm də effektiv tənzimləmə siyasətinə investisiyaların artırılması vacibdir.

Ümumilikdə, rəqəmsallaşma iqtisadi artımın, məhsuldarlığın və innovasiyanın əsas mühərriklərindən birinə çevrilib. Lakin bu prosesin dayanıqlı və inklüziv olması üçün texnoloji yeniliklərlə yanaşı, insan kapitalının inkişafına, rəqəmsal savadlılığın artırılmasına və təhlükəsiz rəqəmsal mühitin formalaşdırılmasına da xüsusi diqqət yetirilməlidir".

Telegramda izləyin