Ən pisi hələ qabaqdadır: Super "El-Nino" planetə yaxınlaşır - bu nə deməkdir?

Dünya okeanlarının orta səth temperaturu bütün zamanların rekordunu qırıb ki, bu da bütün planet üçün narahatlıq doğuran bir əlamətdir.

Qlobal okean temperaturu rekord səviyyədə ən yüksək orta gündəlik səviyyəyə çatıb ki, bu da El-Nino tendensiyasının güclənməsinin narahatedici bir əlamətidir.
Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, planet üçün ən pis nəticələr hələ qarşıdadır.

Lent.az bildirir ki, bu barədə "Daily Mail" qəzeti Avropa Kopernik İqlim Dəyişikliyi Xidmətinin (C3S) məlumatlarına istinadən məlumat yayıb.

Atipik mövsümdə anormal zirvə

İqlimşünasların məlumatına görə, avqustun 22-də qütb bölgələrindən kənarda dəniz səthinin orta temperaturu rekord həddə - 21,1°C-yə yüksəlib. Bu, 2024-cü ilin mart ayında qeydə alınan əvvəlki tarixi maksimum 21,09°C-ni keçib və okeanlar üçün rekord tarixə malik ən isti avqust günü olub.

Alimlər xüsusilə temperatur rekordunun avqustun sonunda baş verməsi ilə bağlı narahatlıqlarını bildirirlər. Dünya okeanları adətən mart və ya aprel aylarında pik səviyyələrinə çatır, bu zaman Cənubi yarımkürədə yay bitdikdən sonra su istilik toplayır. Şimal yarımkürəsində yayın sonunda belə bir artım iqlim proseslərinin son dərəcə güclü təsirini göstərir.

Niyə okean "qaynayır"?

Bu, tropik Sakit okeanda super "El Nino"nun inkişafı fonunda baş verir və bu da Okeaniyaya qədər uzanan isti suyun kütləvi şəkildə yığılmasına səbəb olur.

Mütəxəssislər deyirlər ki, "El-Nino" okeana əlavə istilik qatır və okean on illərdir insan tərəfindən törədilən iqlim dəyişikliyi səbəbindən istiləşir.

Bu əsas bölgədə temperatur artıq uzunmüddətli mövsümi orta göstəricidən təxminən 2,6°C yüksəkdir və mütəxəssislər ən pisinin hələ gələcəyini deyirlər.

Meteorologiya bürosunun son proqnozlarına görə, Sakit okeanda istiləşmə 3°C-yə çata bilər, bəzi məlumatlara görə isə 4°C-yə yüksələcək.

"El-Nino sistemə istilik qatır, lakin bunu onilliklər boyu insan tərəfindən törədilən istiləşmənin ardınca edir", - Avropa Orta Mənzilli Hava Proqnozları Mərkəzinin iqlim strategiyası meneceri Samanta Bercess bildirib.

El-Nino Cənub dalğalanması, hər iki ildən yeddi ilədək isti "El-Nino" illəri və sərin "La-Nino" illəri arasında növbələşən təbii iqlim dövrüdür.

Bu, dərin okeandan soyuq suyun qalxmasının qarşısını alır və Cənubi Amerikanın qərb sahillərində səthə yaxın isti suyun toplanmasına səbəb olur.

Nəticədə bu isti su yayılmağa başlayır, orta qlobal temperaturu artırır və dünyada əhəmiyyətli hava pozuntularına səbəb olur.

Planeti hansı nəticələr gözləyir?

Bu istiləşmə artıq "görünməmiş" səviyyələrə çatır və mütəxəssislər "El-Nino" hadisəsinin 19-cu əsrdən bəri görünməmiş miqyasda şiddətləndiyini xəbərdar edirlər.
Bu artan super "El-Nino" hadisəsinin ən bariz nəticəsi, orta qlobal temperaturun indiyə qədər qeydə alınmış ən isti nöqtəyə çatmasıdır.

İstiləşmənin böyük hissəsi ekvatorial Sakit okean ətrafındakı mərkəzi "El-Nino" bölgəsində lokallaşdırılıb, lakin təsirləri artıq qlobal miqyasda hiss olunmağa başlayıb. Məsələn, ötən ay okeanlar üçün qeydə alınmış ən isti iyul ayı olub.

Bu arada, Avropanın sahil bölgələri bir sıra dəniz isti dalğalarından təsirlənib və bu da temperaturun kəskin artmasına səbəb olub.

"El-Nino"nun təsirlərinin xüsusilə dramatik olacağı gözlənilir, çünki onlar antropogen iqlim dəyişikliyinin yaratdığı onilliklər ərzində okean istiləşməsi ilə üst-üstə düşür.

"El-Nino" xüsusilə iqlim dəyişikliyindən qaynaqlanmasa da, bu kombinasiya orta temperaturun təbii olduğundan daha yüksək olacağı deməkdir.

İstiləşən okeanlar sahil icmaları və alçaq ərazilər üçün risk yaradır, çünki su isindikcə genişlənir və bu da dəniz səviyyəsinin qalxmasına səbəb olur.

Okeanların daha yüksək temperaturu tropik fırtınalar və qasırğalar kimi ekstremal hava hadisələrinin ehtimalını da artırır. Buna görə də, dəniz ekosistemləri və sahil icmaları üçün risklər artır.

Telegramda izləyin