Ukrayna-Rusiya müharibəsi necə bitə bilər? Ekspertdən diqqətçəkən ssenari

"Ukraynanın ərazi məsələsində güzəştlərə getməsinin müharibənin başa çatmasına yol aça biləcəyi fikrinə də münasibət bildirilib. Bu, son günlər diplomatik gündəmin ən həssas məsələlərindən biridir. Lakin burada bir məqamı xüsusilə vurğulamaq lazımdır: ərazi güzəşti müharibəni dayandıra bilər, amma bu, avtomatik olaraq davamlı sülh demək deyil".

Bu fikirləri "Səs" qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev deyib.

Ekspert qeyd edib ki, hazırda əsas problem ondan ibarətdir ki, Moskva ilə Kiyev arasında yalnız ərazi məsələsində deyil, təhlükəsizlik təminatları, Ukraynanın gələcək geosiyasi istiqaməti və Rusiyanın nəzarətinə keçmiş ərazilərin hüquqi statusu məsələsində də ciddi fikir ayrılıqları qalır. Son ABŞ diplomatik səylərində də məhz bu məsələlərin həlli əsas çətinliklərdən biri olaraq qalır:

"Əgər Ukrayna müəyyən ərazilərdən faktiki imtina etməyə razılaşarsa, bunun müqabilində çox ciddi təhlükəsizlik təminatları tələb edəcək. Əks halda, Kiyev üçün belə bir razılaşma sadəcə müharibəyə fasilə verilməsi, bir neçə ildən sonra isə yeni müharibənin başlanması riskini yarada bilər.
​​Hesab edirəm ki, mümkün ssenarilərdən biri klassik sülh müqaviləsindən daha çox, uzunmüddətli atəşkəs və faktiki sərhəd xəttinin dondurulmasıdır. Yəni tərəflər müharibəni dayandıra, amma ərazi məsələsinin hüquqi həllini gələcəyə saxlaya bilərlər. Hazırkı danışıqlarda ərazi məsələsinin ən böyük maneələrdən biri olaraq qalması da bunu göstərir.

Əsas məsələ budur: Ukrayna torpaq itirə bilər, amma təhlükəsizlik zəmanəti və dövlətçiliyini qorumaq imkanını əldə etməlidir. Rusiya isə əldə etdiyi ərazilərlə bağlı siyasi və hüquqi təminat tələb edəcək.

Ona görə də bu müharibənin sonu böyük ehtimalla "kim qalib gəldi?" sualından daha çox, "tərəflər hansı kompromisə getdi?" sualı ilə müəyyənləşəcək.

Əgər Vaşinqton Moskva və Kiyev arasında real kompromis yarada bilsə, müharibənin dayandırılması mümkündür. Amma dayanıqlı sülh üçün təkcə xəritənin dəyişdirilməsi kifayət deyil. Yeni Avropa təhlükəsizlik sisteminin necə qurulacağı da müəyyən edilməlidir.

Bu baxımdan, qarşıdakı diplomatik proses yalnız Ukraynanın deyil, bütövlükdə Avropanın gələcək təhlükəsizlik arxitekturasını müəyyən edə bilər", - deyə ekspert əlavə edib.

Telegramda izləyin