"Almaniyada baş verənlər Avropa üçün xəbərdarlıqdır" - BƏHRUZ QULİYEV

"Almaniyanın Saksoniya-Anhalt əyalətində keçirilən seçkilərdə "Almaniya üçün Alternativ" ( AfD) partiyasının təxminən 44 faiz səslə birinci olması təkcə regional seçkinin nəticəsi kimi qiymətləndirilməməlidir. Bu, Almaniya cəmiyyətində mövcud siyasi kursa, miqrasiya siyasətinə, iqtisadi vəziyyətə və ənənəvi siyasi partiyalara münasibətdə ciddi dəyişikliklərin baş verdiyini göstərən mühüm siyasi siqnaldır.

Burada əsas məsələ AfD-nin hakimiyyətə gəlib-gəlməməsindən daha çox onun artıq Almaniyanın siyasi gündəmini müəyyən edən əsas qüvvələrdən birinə çevrilməsidir. Ənənəvi siyasi partiyaların AfD ilə əməkdaşlıqdan imtina etməsi siyasəti, bu partiyanın qarşısını müəyyən müddət ala bilər. Lakin seçicilərin narazılığının səbəbləri aradan qaldırılmasa, yalnız AfD-ni təcrid etməklə problemin həllinə nail olmaq çətin olacaq." Bu fikirləri Səs qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev BiG.AZ-a açıqlamasında deyib.
Ekspert qeyd edib ki, AfD-nin yüksəlişinin arxasında yalnız miqrasiya məsələsi dayanmır. Alman cəmiyyətində iqtisadi artımın zəifləməsi, həyat səviyyəsi ilə bağlı narahatlıqlar, bürokratiya, enerji və sosial siyasət, eləcə də ənənəvi siyasi elitalara inamın azalması mühüm amillərdir. Deməli, bu nəticə həm də Almaniyanın daxili siyasi sisteminə verilmiş bir mesajdır ki, seçici dəyişiklik istəyir.

"Düşünürəm ki, bunun Avropa İttifaqına təsiri daha da əhəmiyyətlidir.

Çünki Almaniya Avropa İttifaqının siyasi və iqtisadi dayaqlarından biridir. Bu ölkədə euroskeptik və milli prioritetləri önə çəkən siyasi qüvvələrin güclənməsi Aİ daxilində inteqrasiya, miqrasiya, təhlükəsizlik, Ukrayna siyasəti, Rusiya ilə münasibətlər və iqtisadi siyasət üzrə müzakirələri sərtləşdirə bilər.

AfD-nin Rusiya ilə münasibətlərin normallaşdırılmasına, Ukraynaya dəstəyin məhdudlaşdırılmasına və Avropa inteqrasiyasına daha skeptik yanaşması onun Almaniyanın xarici siyasətində təsir imkanlarının artacağı təqdirdə ciddi nəticələr doğura bilər.

Hesab edirəm ki, Avropa İttifaqı bu nəticəyə sadəcə "sağçıların qələbəsi" kimi baxmamalıdır. Bu, Avropa cəmiyyətlərində yığılan problemlərin siyasi nəticəsidir. Əgər Brüssel və milli hökumətlər vətəndaşların təhlükəsizlik, miqrasiya, sosial rifah və iqtisadi sabitliklə bağlı narahatlıqlarına adekvat cavab verməsələr, sağ-populist və euroskeptik qüvvələrin mövqeləri daha da güclənə bilər.

Eyni zamanda, Avropada demokratik seçimin nəticələrinə hörmət edilməlidir. AfD-yə səs verən milyonlarla insanı avtomatik olaraq "ekstremist" kimi təqdim etmək də düzgün siyasi yanaşma deyil. Əsas sual budur: həmin insanların hansı problemlərə görə ənənəvi partiyalardan üz döndərdiyi araşdırılmalıdır.

Almaniyada baş verənlər Avropa üçün xəbərdarlıqdır.

Avropa İttifaqının gələcək sabitliyi siyasi qüvvələri inzibati və ya hüquqi yollarla kənarlaşdırmaqdan deyil, cəmiyyətin real problemlərinə cavab verməkdən keçir. Almaniyanın siyasi mərkəzi seçicinin mesajını düzgün oxumalıdır.

Mənim qənaətimcə, AfD-nin bu yüksəlişi Almaniyanın sabah hökumətini dəyişməkdən daha çox, Almaniyanın və bütövlükdə Avropanın siyasi gündəmini dəyişmək potensialına malikdir.

Bu səbəbdən Saksoniya-Anhalt seçkilərinin nəticələri Almaniya daxilində olduğu qədər Brüsseldə də ciddi təhlil edilməlidir. Çünki Almaniyada baş verən siyasi dəyişikliklərin dalğası gec-tez Avropa İttifaqının siyasi qərarlarına da təsir göstərə bilər." - deyə, B.Quliyev əlavə edib.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin