Vahid məktəbli forması təhsildə bərabərliyin, nizam-intizamın və sağlam mühitin təminatıdır

Vahid məktəbli forması təhsildə bərabərliyin, nizam-intizamın və sağlam mühitin təminatıdır"Təhsil yalnız bilik və bacarıqların mənimsənilməsi ilə məhdudlaşmır. Məktəb həm də uşaqların şəxsiyyət kimi formalaşdığı, mənəvi dəyərləri öyrəndiyi, sosial münasibətlər qurduğu və gələcək həyata hazırlaşdığı mühüm tərbiyə məkanıdır. Bu baxımdan, məktəblərdə vahid məktəbli formasının tətbiqi təkcə geyim məsələsi deyil, eyni zamanda təhsildə bərabər imkanların yaradılması, sosial fərqlərin təsirinin azaldılması və məktəb mühitində nizam-intizamın möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli amildir".

Bu sözləri BiG.AZ-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Aydın Mirzəzadə bildirib. O qeyd edib ki, müasir dövrdə təhsil sisteminin qarşısında dayanan əsas vəzifələrdən biri bütün şagirdlər üçün bərabər və sağlam təhsil mühitinin formalaşdırılmasıdır:

"Şagirdlərin sosial vəziyyətindən, ailələrinin maddi imkanlarından və fərdi şəraitindən asılı olmayaraq, onların məktəbdə özlərini rahat, təhlükəsiz və bərabərhüquqlu hiss etmələri vacibdir. Vahid məktəbli forması bu istiqamətdə atılan addımlardan biri kimi çıxış edir. Məlumdur ki, uşaqların geyim seçimi bəzən ailələrin maddi imkanlarından birbaşa asılı olur. Bəzi ailələr övladlarına bahalı və dəbli geyimlər almaq imkanına malik olduğu halda, digər ailələr üçün bu, əlavə maliyyə yükünə çevrilir. Nəticədə şagirdlər arasında geyim üzərindən müqayisələr, sosial fərqlərin qabardılması və psixoloji narahatlıqlar yarana bilər. Vahid məktəbli forması bu cür fərqlərin məktəb mühitində ön plana çıxmasının qarşısını almağa, uşaqlar arasında bərabərlik hissini gücləndirməyə kömək edir. Əlbəttə, vahid forma bütün sosial problemləri aradan qaldırmır. Lakin o, şagirdlərin məktəbdə xarici görünüşlərinə görə deyil, biliklərinə, davranışlarına, bacarıqlarına və şəxsi keyfiyyətlərinə görə qiymətləndirilməsini təşviq edən mühüm vasitələrdən biridir. Təhsilin əsas məqsədi də uşaqların geyimini deyil, düşüncəsini, dünyagörüşünü və intellektual potensialını inkişaf etdirməkdir".

Deputat əlavə edib ki, vahid məktəbli formasının digər mühüm töhfəsi məktəbdə intizam və məsuliyyət hissinin gücləndirilməsidir:

"Məktəbli forması şagirdə təhsil müəssisəsinin özünəməxsus qaydaları və davranış mədəniyyəti olduğunu xatırladır. Bu, uşaqlarda məktəbə mənsubluq, kollektivin bir hissəsi olmaq və ümumi qaydalara hörmət etmək kimi keyfiyyətlərin formalaşmasına müsbət təsir göstərə bilər. Şagird məktəbə yalnız dərs öyrənmək üçün deyil, həm də məsuliyyətli davranmağı, başqalarına hörmət etməyi və cəmiyyət daxilində öz yerini müəyyənləşdirməyi öyrənmək üçün gəlir. Eyni zamanda, vahid forma məktəbin vahid kollektiv kimi formalaşmasına da xidmət edir. Müxtəlif ailələrdə böyüyən, fərqli sosial və iqtisadi şəraitdən gələn uşaqların eyni təhsil mühitində bir araya gəlməsi məktəbin birləşdirici rolunu gücləndirir. Bu yanaşma uşaqlara fərqliliklərə hörmət etməyi, qarşılıqlı münasibətlərdə ayrı-seçkiliyə yol verməməyi və insanları xarici görünüşlərinə görə mühakimə etməməyi öyrətmək üçün də əlavə imkan yaradır. Məktəbli formasının tətbiqi valideynlər üçün də müəyyən üstünlüklər yarada bilər. Gündəlik geyim seçiminə sərf olunan vaxtın azalması, uşaqlar arasında dəbli geyimlərlə bağlı rəqabətin zəifləməsi və geyim alışının daha planlı şəkildə həyata keçirilməsi ailələr üçün faydalıdır. Bununla belə, vahid formanın qiyməti bütün ailələr üçün əlçatan olmalı, keyfiyyət və rahatlıq məsələlərinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Sosial bərabərliyi gücləndirmək məqsədi daşıyan bir tədbirin özü aztəminatlı ailələr üçün əlavə çətinlik yaratmamalıdır".

Müsahibimizin fikrincə, vahid məktəbli formasının tətbiqi zamanı yalnız geyimin rəngi və modeli deyil, onun iqtisadi əlçatanlığı, keyfiyyəti, mövsümə uyğunluğu və şagirdlərin sağlamlığına təsiri də nəzərə alınmalıdır:

"Formanın hazırlanması və seçilməsi prosesində valideynlərin, müəllimlərin və təhsil ictimaiyyətinin fikirlərinin öyrənilməsi daha məqsədəuyğun nəticələrin əldə olunmasına kömək edə bilər. Xüsusilə aztəminatlı ailələrin uşaqlarının forma ilə təmin olunmasına dəstək göstərilməsi bu siyasətin sosial mahiyyətini daha da gücləndirər. Burada mühüm məqamlardan biri də odur ki, vahid məktəbli forması təhsilin keyfiyyətini öz-özlüyündə yüksəltmir. Təhsildə real nəticələr müəllimlərin peşəkarlığı, dərslərin keyfiyyəti, müasir tədris metodları, məktəblərin maddi-texniki bazası və şagirdlərin öyrənmə imkanları ilə sıx bağlıdır. Lakin vahid forma düzgün təşkil olunmuş məktəb mühitinin bir elementi kimi bu məqsədlərə dəstək verə bilər. Məktəbdə nizam-intizamın, qarşılıqlı hörmətin və bərabərliyin təmin edilməsi tədris prosesinin daha səmərəli təşkilinə şərait yaradan amillər sırasındadır. Vahid məktəbli forması məsələsinə uşaqların hüquqları və fərdi ehtiyacları baxımından da yanaşmaq lazımdır. Geyim rahat olmalı, şagirdlərin hərəkət azadlığını məhdudlaşdırmamalı, müxtəlif hava şəraitinə uyğun seçilməli və sağlamlıqla bağlı xüsusi ehtiyaclar nəzərə alınmalıdır. Məktəbin qaydaları uşaqların ləyaqətinə hörmət, anlayış və qarşılıqlı dialoq prinsipləri əsasında tətbiq edilməlidir. Məqsəd şagirdləri yalnız xarici görünüş baxımından eyniləşdirmək deyil, onların özlərini vahid təhsil ailəsinin bərabərhüquqlu üzvləri kimi hiss etmələrinə şərait yaratmaqdır".

Aydın Mirzəzadə vurğulayıb ki, müasir təhsil sistemində məktəbin rolu yalnız akademik biliklərin ötürülməsi ilə bitmir:

"Məktəb uşaqlara məsuliyyətli vətəndaş olmağı, ümumi qaydalara əməl etməyi, əməkdaşlıq etməyi və cəmiyyətin dəyərlərinə hörmətlə yanaşmağı öyrədir. Vahid məktəbli forması da bu geniş tərbiyə prosesinin bir hissəsi kimi dəyərləndirilməlidir. Onun tətbiqi formal tələbə çevrilməməli, bərabərliyin, qarşılıqlı hörmətin və sağlam məktəb mühitinin yaradılması məqsədinə xidmət etməlidir.
Nəticə etibarilə, vahid məktəbli formasının tətbiqi təhsil müəssisələrində sosial fərqlərin təsirini azaltmaq, kollektiv ruhunu gücləndirmək, məktəbə mənsubluq hissini artırmaq və nizam-intizamı təşviq etmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu təşəbbüsün səmərəsi isə onun necə həyata keçirilməsindən, ailələrin maddi imkanlarının nə dərəcədə nəzərə alınmasından və şagirdlərin maraqlarının necə qorunmasından asılıdır. Unutmaq olmaz ki, məktəbin əsas dəyəri şagirdlərin geyimində deyil, onların qazandığı bilikdə, formalaşan dünyagörüşündə və mənəvi keyfiyyətlərindədir. Vahid məktəbli forması məhz bu dəyərləri ön plana çıxaran, hər bir uşağın özünü məktəbin bərabərhüquqlu üzvü kimi hiss etməsinə kömək edən vasitə olduqda öz həqiqi əhəmiyyətini qazanır. Təhsildə bərabərlik, keyfiyyət və sağlam mənəvi mühitin birlikdə təmin edilməsi isə gələcəyin savadlı, məsuliyyətli və vətənpərvər nəslinin yetişdirilməsinə mühüm töhfə verə bilər".

Aynur Babazadə


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 873   Tarix: 11 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Lavrov: Əbu-Dabi danışıqlarının əsas mövzusu regionun təhlükəsizliyi olacaq

Əbu-Dabidə keçiriləcək danışıqların əsas mövzusu Rusiya, Ukrayna və bütövlükdə regionun təhlükəsizliyi olacaq. APA-nın Moskva bürosu xəbər verir ki, bunu Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov bildirib. Onun sözlərinə görə, Əbu-Dabidə keçiriləcək danışıqların gündəliyinin ilk mövzusu Rusiya, Ukrayn

09.11.2026 203
.

Bakıda yeni alınan avtomobilin üstünə qaz borusu aşdı

Bakının Köhnə Suraxanı qəsəbəsində küləkli hava şərəiti səsəbilə ağac aşıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə zamanı ağac qaz borusunun üzərinə düşüb. Boru isə yaxınlıqda park edilmiş avtomobilin üzərinə düşüb. Məlumata görə, zərərçəkən avtomobilin sahibi maşını 15-20 gün əvvəl alıbmış. Qey

09.11.2026 260
.

Maykl Kerrik "Mançester Yunayted"dən gedir?

"Mançester Yunayted"in baş məşqçisi Maykl Kerrik vəzifəsindən istefa verməyəcəyini açıqlayıb. xəbər verir ki, bu barədə "Sky Sports" məlumat yayıb. Telekanala müsahibəsində Kerrikdən düzgün qərar hesab edəcəyi təqdirdə vəzifəsindən ayrılmağı düşünüb-düşünmədiyi soruşulub. O, sual

09.11.2026 184
.

"Təbii Qələbə Tağı" - Mehriban Əliyeva Hacıqabul rayonundan paylaşım etdi

Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva rəsmi "Instagram" hesabında Hacıqabul rayonundan paylaşım edib. xəbər verir ki, o, paylaşımına "Hacıqabul rayonu, Bakı yolunda. Təbii Qələbə Tağı. 9.11.26" qeydini əlavə edib. Videonu buradan izləyin!

09.11.2026 230
.

Günorta yatmazdan əvvəl qəhvə içmək niyə faydalıdır?

Günorta saatlarında yorğunluq hiss edən insanların əksəriyyəti özlərini gümrah hiss etmək üçün bir fincan qəhvə içirlər. Lakin mütəxəssislər qəhvənin təsirini artırmaq üçün maraqlı üsul təklif edirlər. xəbər verir ki, qəhvə içdikdən dərhal sonra qısa müddət yatmaq insanın daha tez gümrahlaşmasına kömə

09.11.2026 139
.

Aİ-nin 30 milyardlıq planı alınmadı: 16 ölkə qanunu pozdu

Bir sıra Avropa ölkələri 2025-ci ilin sonunadək süni intellektə nəzarət üzrə qurumlar yaratmağa müvəffəq olmayıb. Nəticədə, müvafiq qanunvericiliyin icrası ilə bağlı problemlər yaranıb. xəbər verir ki, bu barədə "Politico" nəşri məlumat yayıb. Məlumata görə, Avropa İttifaqının (Aİ) 27 üzv dövlətində

09.11.2026 177
.

Tramp Putin və Si Cinpinlə gözlənilən görüşündən danışdı: "Maraqlı olacaq"

ABŞ Prezidenti Donald Tramp noyabrın 18-19-da Çində keçirilməsi nəzərdə tutulan Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (APEC) sammiti çərçivəsində bu ölkənin lideri Si Cinpin və Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə görüşünü istisna etməyib. Prezidentin sözlərinə görə, digər məsələlərlə yanaşı

09.11.2026 203
.

"Qalatasaray"ın əfsanəvi futbolçusu vəfat etdi

"Qalatasaray"ın və Yuqoslaviya futbolunun əfsanəvi simalarından olan Cevad Prekazi 69 yaşında vəfat edib. xəbər verir ki, bu barədə "Qalatasaray" və "Partizan" klublarının mətbuat xidmətləri məlumat yayıb. 1985-ci ildə "Hayduk Split"dən "Qalatasaray"

09.11.2026 168
.

Antalyada 102 lider bir araya gələcək

Antalyada bu gün başlayan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 31-ci sessiyasında (COP31) 95 ölkənin dövlət və hökumət başçısı, eləcə də 7 beynəlxalq təşkilatın rəhbəri bir araya gələcəklər. "Report"a istinadən xəbər veri

09.11.2026 226
.