Universitet divarları arasında baş verən faciə və cavabsız qalan suallar
Bakı Dövlət Universitetinin müəllimi Nərman Süleymanovun faciəli ölümü cəmiyyətdə ciddi suallar doğurub. Bu hadisə artıq yalnız bir insanın taleyi ilə bağlı məsələ deyil. O, ali təhsil müəssisələrində münasibətlər, akademik etika, tələbə hüquqları, müəllim nüfuzu və universitet rəhbərliyinin məsuliyyəti ilə bağlı geniş müzakirələrə ehtiyac olduğunu göstərir.
Hadisənin başvermə şəraiti ilə bağlı yayılan məlumatlar xüsusilə narahatlıq doğurur. Bir tərəfdən, bir qrup keçmiş tələbənin müəllim haqqında irəli sürdüyü ciddi ittihamlar var. Digər tərəfdən, mərhumun həmin ittihamları rədd etdiyi, özünə qarşı böhtan və mənəvi təzyiq göstərildiyini bildirdiyi iddia olunan müraciəti yayılıb. Hələlik bu iddiaların heç biri səlahiyyətli orqanların yekun araşdırması ilə təsdiqlənməyib.
Belə bir vəziyyətdə emosiyalara qapılaraq tərəflərdən birini əvvəlcədən günahkar elan etmək nə hüquqa, nə də insanlığa uyğundur. Tələbələrin şikayətləri ciddi qəbul edilməli, onların mümkün hüquq pozuntularından müdafiəsi təmin olunmalıdır. Eyni zamanda, barəsində ittihamlar səsləndirilən müəllimin də özünü müdafiə etmək, şərəf və ləyaqətini qorumaq hüququ var idi. Hər bir ittiham araşdırılmalı, hər bir iddia faktlarla yoxlanılmalı idi.
Ancaq burada daha böyük bir sual meydana çıxır: Bəs universitet rəhbərliyi harada idi?
Ali məktəb yalnız mühazirələrin oxunduğu, imtahanların keçirildiyi və diplomların verildiyi müəssisə deyil. Universitet həm də tələbələrin özlərini təhlükəsiz hiss etdiyi, müəllimlərin peşəkar nüfuzunun qorunduğu, mübahisə və şikayətlərin obyektiv araşdırıldığı akademik mühit olmalıdır. Tələbələrlə müəllimlər arasında ciddi narazılıqlar yaranırsa, universitet rəhbərliyi bu məsələlərdən kənarda qala bilməz.
Bir qrup tələbənin şikayəti varsa, onu araşdırmaq, zərurət yarandıqda müstəqil komissiya yaratmaq, tərəfləri dinləmək və hüquqi qiymət verilməsi üçün müvafiq qurumlara müraciət etmək rəhbərliyin vəzifəsidir. Eyni zamanda, müəllim haqqında ictimai müzakirələr başlayanda onun hüquqlarının qorunması, məsələnin sosial şəbəkələrdə və mediada yayılan iddiaların hökmünə buraxılmaması da vacibdir.
Əgər şikayətlər vaxtında daxil olmuşdusa, onlar necə araşdırılıb? Universitet rəhbərliyi hansı tədbirləri görüb? Müəllimin və tələbələrin müraciətlərinə necə münasibət göstərilib? Mümkün münaqişənin dərinləşməsinin qarşısını almaq üçün hansı addımlar atılıb? Bütün bunlar cavablandırılmalı suallardır.
Nərman Süleymanovun həyat yoldaşının onun ölümü ilə bağlı bir rektorun məsuliyyətini gündəmə gətirməsi də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Bu, ailənin səsləndirdiyi ciddi iddiadır və müvafiq orqanlar tərəfindən araşdırılmalıdır. Lakin araşdırma aparılmadan konkret şəxsin faciəyə səbəb olduğunu söyləmək də doğru olmaz. Məsuliyyət məsələsinə hüquqi qiymət yalnız sübutlar əsasında verilməlidir.
Hadisənin Elçin Babayevin rektor vəzifəsindən azad edilməsi və Məleykə Abbaszadənin yeni rektor təyin olunması ilə eyni dövrə təsadüf etməsi də ictimai diqqəti artırıb. Ancaq bu iki hadisə arasında birbaşa əlaqənin olduğunu təsdiqləyən rəsmi məlumat yoxdur. Buna görə də zaman baxımından üst-üstə düşən hadisələri səbəb-nəticə əlaqəsi kimi təqdim etmək olmaz. Bununla belə, yeni rəhbərlik üçün BDU-da sağlam akademik mühitin yaradılması, şikayət mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi və universitet daxilində şəffaflığın təmin edilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bir insanın ölümü ilə bağlı məsələni yalnız şəxsi faciə kimi qiymətləndirmək də kifayət deyil. Əgər universitet daxilində şikayətlərə vaxtında və obyektiv baxılmırsa, bu, idarəetmə problemidir. Əgər tələbələr öz hüquqlarının müdafiəsi üçün universitetdən kənarda səs salmağa məcbur olurlarsa, bu, ciddi siqnaldır. Əgər müəllimlər barələrində irəli sürülən ittihamlara qarşı özlərini müdafiə etmək üçün etibarlı və ədalətli mexanizm tapa bilmirlərsə, bu da sistemin çatışmazlığıdır.
Bizim üçün əsas məsələ kimisə müdafiə etmək və ya kimisə ittiham etmək deyil. Əsas məsələ həqiqətin üzə çıxmasıdır. Tələbələrin şikayətləri də, mərhumun müdafiə mövqeyi də diqqətlə araşdırılmalıdır. Ailənin səsləndirdiyi iddialar cavabsız qalmamalı, universitet rəhbərliyinin fəaliyyəti də müvafiq qaydada qiymətləndirilməlidir.
Universitet elmin, biliyin və ədalətin məkanı olmalıdır. Orada nə tələbə özünü müdafiəsiz hiss etməli, nə müəllim əsassız ittihamlarla üz-üzə qalmalı, nə də rəhbərlik yaranmış problemlərə seyrçi münasibət göstərməlidir.
Nərman Süleymanovun faciəli ölümü bütün ali təhsil müəssisələrində bir daha ciddi düşünməyə əsas verir. Hadisənin bütün təfərrüatları araşdırılmalı, mümkün məsul şəxslər müəyyən edilməli və araşdırmanın nəticələri ictimaiyyətə açıqlanmalıdır.
Çünki həqiqət üzə çıxmadan nə ailənin ağrısına cavab vermək, nə tələbələrin narahatlığını aradan qaldırmaq, nə də universitetdə etimadı bərpa etmək mümkündür.
Şəmsi QOCA
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş










