Orqanlarını bərpa edir: Alimləri heyrətləndirən fakt

Orqanlarını bərpa edir: Alimləri heyrətləndirən faktMeksikaya məxsus qeyri-adi salamandr növü olan aksolotl kəsilmiş ayaqlarını, quyruğunu və zədələnmiş bəzi orqan toxumalarını yenidən bərpa edə bilir. Alimlər uzun illərdir bu heyvanı tədqiq edir, insanlarda da itirilmiş ətrafların bərpasının mümkün yollarını axtarırlar. BiG.AZ bunu xarici mediaya istinadən xəbər verir.

Aksolotl üzərində aparılan tədqiqatların əsas məqsədlərindən biri regenerasiya mexanizmlərini daha dərindən anlamaq və bu biliklər əsasında insanlarda toxumaların bərpasına yönəlmiş yeni müalicə üsulları hazırlamaqdır.

Alimlərin diqqət mərkəzində olan canlı

Təbiətin ən heyrətamiz canlılarından biri olan aksolotl sahib olduğu regenerasiya qabiliyyəti ilə elm dünyasının diqqətini cəlb etməkdə davam edir. Çəhrayı görünüşü, bədəninin hər iki tərəfində xaricə doğru uzanan qəlsəmələri və daim gülümsəyirmiş təsiri bağışlayan sifəti ilə tanınan aksolotl yalnız maraqlı görünüşü ilə deyil, həm də bədənini bərpa etmək qabiliyyəti ilə seçilir.

Meksikanın Xoçimilko bölgəsindəki bataqlıq ərazilərə məxsus olan bu salamandr itirdiyi ətraflarını yenidən bərpa edə bilməsi sayəsində regenerativ tibb üzrə tədqiqatlarda mühüm yer tutur.

Kəsilən ayaqlarını yenidən bərpa edə bilir

İnsanlarda kəsilmiş qolun və ya ayağın öz-özünə yenidən əmələ gəlməsi mümkün deyil. Lakin aksolotllarda vəziyyət fərqlidir.
Bu canlılar itirdikləri ayaqlarla yanaşı, quyruqlarını, eləcə də onurğa beyni, ürək və beyin toxumalarının bəzi hissələrini müəyyən dərəcədə bərpa edə bilir.
Regenerasiya prosesi zamanı onlar yalnız itirilmiş toxumanın yerini doldurmaqla kifayətlənmir. Müvafiq şəraitdə sümük, əzələ, sinir və dəri kimi müxtəlif toxumaları da yenidən formalaşdıra bilir.

Aksolotl bədənini necə bərpa edir?

Aksolotlun regenerasiya qabiliyyətinin əsasını hüceyrələrin zədələnmədən sonra verdiyi xüsusi reaksiyalar təşkil edir.

Canlı hər hansı bir ətrafını itirdikdə zədələnmiş nahiyədə blastema adlanan hüceyrə strukturu yaranır. Bu strukturun daxilindəki hüceyrələr çoxalaraq yeni toxumaların inkişafına kömək edir.

Alimlər hüceyrələrin hansı toxumanı və bədənin hansı hissəsini formalaşdırmalı olduğunu necə müəyyən etdiyini araşdırırlar.

2025-ci ildə dərc olunan tədqiqatlar hüceyrələrin mövqeyə dair məlumatlarının və siqnal mexanizmlərinin ətrafların yenidən bərpasında mühüm rol oynadığını ortaya qoyub.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 369   Tarix: 20 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Beynəlxalq Ombudsmanlar Forumu Ümumdünya Müstəqil Hüquq Müdafiəçiləri İttifaqını (WIDU) təsis edir

Niyyət bəyannaməsini 70 ölkədən ombudsmanların qatıldığı forumda 74 hüquq müdafiəçisi imzalayıb; Ümumdünya Müstəqil Hüquq Müdafiəçiləri İttifaqı transsərhəd hüquqi yardımı və böhrana reaksiya üzrə ümumi standartları inkişaf etdirəcək. (MOSKVA) - Avrasiya Ombudsmanlar Alyansının (Eurasian Ombudsman Alliance

20.11.2026 247
.

Prezident Vyetnamın Baş naziri ilə görüşdü - Fotolar - Yenilənib

Bu gün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnamın Baş naziri Le Minh Hunq ilə görüşü olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Prezidentin Mətbuat Xidməti məlumat yayıb. *. Görüşdə çıxış edən Baş nazir Le Minh Hunq deyib:. - Vyetnama rəsmi səfəriniz münasibətilə Zati-aliləri Prezident

20.11.2026 315
.

Qətlə yetirilən Gülarənin atası danışdı - "Ayxan 2 ay idi gecələr yatmırdı"

Noyabrın 16-da paytaxtın Binəqədi rayonu Həmzə Babaşov küçəsindəki evdə 23 yaşlı Gülarə Mehdiyevanın qətlə yetirilməsi hadisəsi ilə bağlı bəzi məqamlar üzə çıxıb. Bu barədə "Qafqazinfo"ya cinayətdə günahlandırılan Ayxan Mehdiyevin və hadisə qurbanının atası Ağa Mehdiyev danışıb. O bildiri

20.11.2026 355
.

CBS News: ABŞ və İsrail yaxın vaxtlarda İrana qarşı yeni hərbi əməliyyatı nəzərdən keçirir

İsrail və ABŞ yaxın perspektivdə İrana qarşı yeni hərbi əməliyyata başlamaq imkanını nəzərdən keçirir. CBS News-un məsələdən məlumatlı mənbələrə istinadən yaydığı xəbərə görə, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun administrasiyası İranın ballistik raket istehsalı imkanlarını sürətlə bərpa etməsindən

20.11.2026 1
.

Arzu və Leyla Əliyevalar Vyetnamda - Foto

Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyeva sosial şəbəkə hesabında yeni paylaşım edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, o, bacısı, Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva ilə Vyetnamın Hanoy şəhərində çəkdirdikləri fotonu paylaşıb. Həmin fotonu təqdim edirik:

20.11.2026 312
.

Belarus Silahlı Qüvvələrinin nümayəndə heyəti Azərbaycana səfər edib

Azərbaycan və Belarus respublikaları müdafiə nazirlikləri arasında 2026-cı il üçün ikitərəfli hərbi əməkdaşlıq planına uyğun olaraq, bu ölkənin Silahlı Qüvvələrinin rabitə rəisi - Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargahının Rabitə İdarəsinin rəisi polkovnik Pavel Prasolun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti Bak

20.11.2026 125
.

Uşaqlar bağçalarda ən çox hansı xəstəliklərə yoluxublar?

2025-ci ildə Azərbaycanın məktəbəqədər təhsil müəssisələrində uşaqlar arasında 55 445 xəstələnmə halı qeydə alınıb. -ın məlumatına görə, bunlardan 53 577-si dövlət, 1 868-i isə qeyri-dövlət bağçalarının payına düşüb. Ən çox qrip və yuxarı tənəffüs yollarının kəskin infeksiyaları qeydə alınıb. Bu kateqoriy

20.11.2026 133
.

Paytaxtda qarlı havalara hazırlıqla bağlı müşavirələr başa çatdı - Fotolar

Tədbirlər planına uyğun olaraq, paytaxt rayonlarında qış mövsümünə hazırlıqla bağlı tədbirlər başa çatıb. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin (BŞİH) Mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, hazırda şəhərin və rayon kommunal xidmətlərinin xüsusi təyinatlı texnikaları hazı

20.11.2026 235
.

Mehriban Əliyeva və qızlarına ənənəvi Vyetnam qəhvəsinin hazırlanma üsulu göstərildi - Fotolar

Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva bu gün Vyetnam Sosialist Respublikasının vitse-prezidenti Vo Ti An Suan ilə görüşüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, görüşdə ölkələrimiz arasında münasibətlərin iki xalqın bir neçə onillik tarixi olan dostluğuna əsaslanaraq inkişaf etdiy

20.11.2026 253
.