Xarabalıqlardan iqtisadi gücə: Ağdamın yeni inkişaf mərhələsi
Ağdamın işğaldan azad edilməsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası ilə yanaşı, Qarabağın iqtisadi potensialının yenidən reallaşdırılması üçün də geniş imkanlar açdı. Uzun illər işğal altında qalan, infrastrukturu dağıdılan, iqtisadi həyatı iflic edilən Ağdam bu gün böyük quruculuq və inkişaf mərhələsini yaşayır. Qarşıya qoyulan əsas məqsəd yalnız şəhəri və kəndləri yenidən qurmaq deyil, həm də Ağdamı ölkənin mühüm iqtisadi mərkəzlərindən birinə çevirməkdir.
Ağdam tarixən Qarabağın mühüm iqtisadi, kənd təsərrüfatı və ticarət mərkəzlərindən biri olub. Rayonun münbit torpaqları, əlverişli coğrafi mövqeyi, kənd təsərrüfatı ənənələri, sənaye və istehsal potensialı onun iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayıb. İşğal dövründə bu potensialdan istifadə etmək mümkün olmasa da, azadlıqdan sonra Ağdamın iqtisadi həyatının bərpası dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib.
Bu gün Ağdamın iqtisadi dirçəlişinin əsas istiqamətlərindən biri sənaye sektorunun inkişafıdır. 2021-ci il mayın 28-də yaradılan Ağdam Sənaye Parkı regionun iqtisadi gələcəyinin formalaşdırılmasında xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Parkın əsas məqsədi müasir texnologiyalara əsaslanan istehsal müəssisələri yaratmaq, sahibkarlığı təşviq etmək, yeni iş yerləri açmaq və Qarabağın sənaye potensialını hərəkətə gətirməkdir.
Artıq Ağdam Sənaye Parkında mühüm nəticələr əldə olunub. 2026-cı ilin avqust ayında açıqlanan rəsmi məlumatlara əsasən, sənaye parkında ümumi investisiya portfeli 300 milyon manata yaxın olan 30 rezident və 4 qeyri-rezident qeydiyyatdan keçib. İnvestorlar tərəfindən 177 milyon manatdan çox vəsait yatırılıb, 1230 daimi iş yeri yaradılıb. Həmin vaxt 12 müəssisə fəaliyyət göstərir, daha 12 müəssisənin tikintisi davam etdirilir, 10 müəssisə üzrə isə layihələndirmə işləri aparılırdı.
Xüsusilə diqqətçəkən məqam odur ki, sənaye parkında istehsal olunan məhsullar yalnız yerli bazarın tələbatının ödənilməsinə deyil, ixrac imkanlarının genişləndirilməsinə də xidmət edir. 2026-cı ilin ilk altı ayında parkın sahibkarları tərəfindən 976 milyon manat dəyərində məhsul satılıb, bunun 42 milyon manatlıq hissəsi ixrac edilib. Bu göstəricilər Ağdamın tədricən istehsal və ixrac potensialına malik sənaye mərkəzinə çevrildiyini göstərir.
Sənaye parkında tikinti materialları, metal məmulatları, elektrik avadanlıqları, ayaqqabı, divar kağızları, süd məhsulları, qida və digər məhsulların istehsalı istiqamətində müəssisələr yaradılır. Bu istehsal sahələrinin inkişafı həm Qarabağda aparılan tikinti-quruculuq işlərinin yerli məhsullarla təmin edilməsinə, həm də ölkənin digər bölgələrində istehsal zəncirinin genişlənməsinə imkan verir.
Ağdamın sənaye potensialının genişlənməsinə yeni investisiya layihələri də təkan verir. 2026-cı il noyabrın 7-də Prezident İlham Əliyev Ağdam Sənaye Parkında metal məmulatları istehsalı müəssisəsinin açılışında iştirak edib. Ümumi dəyəri 24,9 milyon manat olan layihə iki mərhələdə həyata keçirilir. Noyabrın 19-da isə 22 milyon manat investisiya dəyərinə malik lift, eskalator, yanğına davamlı qapılar və məişət avadanlıqlarının istehsalı layihəsi üzrə yeni rezident qeydiyyata alınıb. Bu cür layihələr sənaye parkının istehsal istiqamətlərinin şaxələndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Ağdamın iqtisadi inkişafında kənd təsərrüfatı da xüsusi yer tutur. Rayonun aqrar ənənələri, torpaq və iqlim xüsusiyyətləri bu sahənin yenidən inkişaf etdirilməsi üçün geniş imkanlar yaradır. Əkinçilik, heyvandarlıq, taxılçılıq, üzümçülük, meyvə-tərəvəz istehsalı və aqrar məhsulların emalı gələcək iqtisadi inkişafın mühüm istiqamətləri hesab oluna bilər.
Burada əsas məsələ yalnız kənd təsərrüfatı məhsullarının yetişdirilməsi deyil, onların emalı, qablaşdırılması, saxlanılması və bazarlara çıxarılması üçün bütöv iqtisadi zəncirin formalaşdırılmasıdır. Ağdam Sənaye Parkında qida sənayesi, un, yem, süd və digər kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı istiqamətlərində nəzərdə tutulan layihələr bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Aqrar sektorla sənaye arasında əlaqələrin gücləndirilməsi fermerlərin gəlirlərinin artmasına, məhsul itkilərinin azalmasına və yeni sahibkarlıq imkanlarının yaranmasına şərait yarada bilər.
Digər mühüm istiqamət kiçik və orta sahibkarlığın inkişafıdır. Ağdamda iqtisadi həyatın tam bərpası üçün iri sənaye müəssisələri ilə yanaşı, kiçik istehsal sahələrinin, xidmət obyektlərinin, ticarət müəssisələrinin, emalatxanaların və ailə bizneslərinin inkişafı da vacibdir. Çünki dayanıqlı iqtisadiyyat yalnız böyük investisiyalar hesabına deyil, geniş sahibkarlıq mühitinin formalaşması ilə mümkündür.
Ağdamın iqtisadi gələcəyində nəqliyyat və logistika infrastrukturu da mühüm rol oynayacaq. Rayonun Qarabağın digər əraziləri ilə əlaqələrinin genişləndirilməsi, avtomobil və dəmir yolu infrastrukturunun inkişafı məhsulların daşınmasını, ticarət əlaqələrinin qurulmasını və investorların bölgəyə marağını artıracaq. Müasir logistika imkanları Ağdamın təkcə istehsal deyil, həm də regional iqtisadi əlaqələr baxımından əhəmiyyətini yüksəldə bilər.
Bütün bunlarla yanaşı, iqtisadi dirçəlişin əsas göstəricilərindən biri əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsidir. Böyük Qayıdış prosesinin uğurlu və davamlı olması üçün doğma yurdlarına qayıdan insanlar yalnız yaşayış evləri ilə deyil, iş imkanları ilə də təmin edilməlidirlər. Yeni müəssisələrin açılması, kənd təsərrüfatının inkişafı, xidmət və ticarət sektorunun genişlənməsi bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İnsanların öz doğma torpaqlarında işləməsi, sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olması və ailələrinin rifahını təmin etməsi Ağdamın iqtisadi dirçəlişinin ən mühüm nəticələrindən biri olacaq.
İnvestisiya mühitinin yaxşılaşdırılması da bu prosesin vacib şərtlərindəndir. Ağdam Sənaye Parkının rezidentləri üçün tətbiq olunan vergi və gömrük güzəştləri, dövlət dəstəyi mexanizmləri yerli və xarici investorların marağını artırmağa hesablanıb. Bu imkanlardan səmərəli istifadə olunması, yeni texnologiyaların tətbiqi və rəqabətqabiliyyətli məhsulların istehsalı Ağdamın iqtisadi inkişafını sürətləndirə bilər.
Əlbəttə, Ağdamın iqtisadi dirçəlişi yalnız bu gün yaradılan müəssisələr və həyata keçirilən investisiya layihələri ilə məhdudlaşmır. Qarşıda daha böyük hədəflər dayanır. Rayonun iqtisadi potensialının tam reallaşdırılması üçün istehsalın şaxələndirilməsi, ixrac bazarlarının genişləndirilməsi, peşəkar kadr hazırlığının gücləndirilməsi, müasir texnologiyaların tətbiqi və özəl sektorun fəallığının artırılması vacibdir.
Bu gün Ağdam yeni iqtisadi inkişaf modelinin formalaşdığı ərazilərdən biridir. Burada sənaye ilə kənd təsərrüfatının, istehsalla logistikanın, investisiya ilə məşğulluğun vəhdət təşkil etməsi gələcək inkişafın əsasını yaradır. Ağdam Sənaye Parkında artan investisiyalar və yeni müəssisələrin yaradılması isə bu istiqamətdə real iqtisadi fəaliyyətin formalaşdığını göstərir.
Nəticə etibarilə, Ağdamın dirçəlişi Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirdiyi genişmiqyaslı iqtisadi bərpa siyasətinin mühüm tərkib hissəsidir. Bu şəhər və rayon tədricən dağıntıların yerini istehsal müəssisələrinin, boş qalmış ərazilərin yerini yeni iqtisadi layihələrin, uzun illərin məcburi köçkünlüyünün yerini isə doğma yurdda qurulan yeni həyatın tutduğu məkana çevrilir.
Ağdamın gələcəyi yalnız onun yenidən qurulmuş küçələri və müasir binaları ilə deyil, yaratdığı iqtisadi dəyərlə, açdığı iş yerləri, istehsal etdiyi məhsullar və insanların rifahına verdiyi töhfə ilə ölçüləcək. Ağdam artıq təkcə Qarabağın tarixi şəhəri deyil, Azərbaycanın yeni iqtisadi inkişaf və sənayeləşmə mərkəzlərindən biri olmaq istiqamətində irəliləyir.
Xanoğlan Ramazanov-İş Adamı
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş










