Kainatda ilk qalaktikalar belə yaranıb - İZAH

Kainatda ilk qalaktikalar belə yaranıb - İZAHBizə daha yaxın yerləşən ən kiçik və tutqun qalaktikaların yeni təsvirləri astronomlara Kainatın erkən strukturunda ilk ulduz və qalaktikaların yaranma ssenarisini bərpa etməyə imkan verib. Tədqiqatın nəticələri "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society" jurnalında dərc edilib. Onilliklər ərzində astronomların cavab verməyə cəhd etdikləri maraqlı suallardan biri ilk qalaktikaların necə və nə zaman yaranması ilə bağlıdır.

BiG.AZ Publika.az-a istinadla xəbər verir ki, fərziyyələrdən birinə görə, ilkin qalaktikalarda ulduzların formalaşması dayanıqlı tempdə başlayaraq, tədricən daha böyük və massiv sistem yaradıb. Digər fərziyyəyə görə, bu yaranma qovuşmuş və güclənmiş qaz akkresiyası kimi hadisələrin yaratdığı qısamüddətli ulduz əmələgəlmə partlayışları ilə daha şiddətli, lakin arası kəsilən şəkildə baş verib.

Britaniya və İspaniya astronomları Kainatın yaxınlığında sərhəd sahələri adlanan hissədə ən kiçik və zəif qalaktikaları üzə çıxarmaq üçün "Hubble" və Böyük Kanar teleskoplarının məlumatlarından istifadə ediblər.

İspaniya Astrobiologiya Mərkəzindən Pablo Peres-Qonsalesin sözlərinə görə, qalaktikaların yaranmasını avtomobillə müqayisə etmək olar. İlk qalaktikalar yeni ulduzları sürəti xüsusi artırmadan yavaş-yavaş, lakin davamlı olaraq yerləşdirən və uzun müddət ərzində qazı aramla nisbətən kiçik ulduzlara çevirən - ulduz əmələgəlmə prosesinin "dizel" mühərrikinə malik ola bilərdi. Yaxud da yaranma prosesi kəskin ola bilərdi; qeyri-adi dərəcədə böyük, qalaktikanı dağıdan, onun fəaliyyətini bir müddət və ya həmişəlik dayandıran nəhəng ulduz əmələgəlməsi ilə müşayiət oluna bilərdi. Hər bir ssenari müxtəlif proseslərlə, o cümlədən qalaktikaların qovuşması və ya ifrat massiv qara dəliklərin təsiri ilə bağlıdır.

Tədqiqatçılar kiçik qalaktikaların tədqiqi üçün "Hubble" və Böyük Kanar teleskoplarının gücünü "təbii teleskoplar" - qravitasiya linzaları ilə birləşdiriblər.

Mançester Universitetinin professoru Kris Konselisin sözlərinə görə, bəzi qalaktikalar topa adlandırılan böyük qruplar halında mövcuddur. Onlar ulduz, qaz və tutqun materiyadan ibarətdir və çox böyük kütləyə malikdir. Kütlə o qədər böyük olur ki, fəza-zamanı əyir və onlar təbii teleskop kimi fəaliyyət göstərir. Onlar qravitasiya linzaları adlandırılır və alimlərə parlaqlığı artmış və daha yüksək məkan həlli olan uzaq və zəif qalaktikaları görməyə imkan yaradır.

Tədqiqat göstərib ki, qalaktikaların yaranması fəallığın fasilə verməsi və püskürməsi ilə müşayiət edilir, sonra sakitlik olur, yəni çox güman ki ikinci fərziyyə doğrudur.


BiG.Az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 666   Tarix: 23 oktyabr 2021  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Keçmiş məmur 43 milyon manat dəyərindəki əmlaklarını geri almaq istəyir

"MTN işi"nə görə həbs edilən, sonradan isə azadlığa buraxılan Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin sabiq aparat rəhbəri Vidadi Zeynalovla Baş Prokurorluq və Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə İdarəsi arasında məhkəmə çəkişməsi davam edir. "Qaynarinfo" xəbər verir ki, birinci məhkəm

18.04.2024 596
.

Sumqayıtda ər-arvadın öldürülməsi ilə bağlı – "Bundan əvvəl də atasının başını daşla vurub yarıb"

Xəbər verildiyi kimi Sumqayıtdakı 41-ci məhəllədə yerləşən 18 saylı yataqxanada dəhşətli qətl hadisəsi baş verib. Belə ki, aprelin 19-da saat 3 radələrində 1962-ci il təvəllüdlü Hakim Məmmədov və həyat yoldaşı, 1965-ci il təvəllüdlü Zərifə Məmmədova oğlanları 200-ci il təvəllüdlü Fikrət Məmmədov tərəfində

19.04.2024 790
.

"Rusiya Federasiyası sülhməramlılarının ölkəmizin ərazisindən vaxtından əvvəl çıxarılması Prezident İlham Əliyevdən növbəti ustad dərsidir"

"Azərbaycan Respublikasının ərazisində müvəqqəti olaraq yerləşdirilmiş Rusiya Federasiyası sülhməramlılarının ölkəmizin ərazisindən vaxtından əvvəl çıxarılması Prezident İlham Əliyevdən növbəti ustad dərsidir. Azərbaycan Respublikasının ərazisində müvəqqəti olaraq yerləşdirilmiş Rusiya Federasiyas

19.04.2024 145
.

Abel Məhərrəmov və xanımı məhkəməyə verildi

Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) keçmiş rektoru, akademik Abel Məhərrəmov məhkəməyə verilib. Qaynarinfo xəbər verir ki, iddiaçı Əmirov Nazim Fərrux oğlu adlı şəxsdir. Onun iddia tələbi torpa sahəsinin boşaldılması və qanunsuz tikilinin sökülməsi ilə bağlıdır. Birinci instansiya məhkəməsi iddianı təmi

19.04.2024 409
.

"Efirlərə çıxıb özlərinə kişi axtarırlar"

"İşsiz deyiləm. Hazırda iki böyük şirkətin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsində çalışıram. Aparıcı olaraq efirlərdən uzaqlaşmışam. Mütəmadi olaraq məni verilişlərə qonaq çağırırlar və ekspert kimi iştirak edirəm. Diqqətimi daha çox sosial mediaya yönləndirmişəm. Buna rəğmən televiziyada baş verənlər

19.04.2024 568
.

Pensiyaya yalnız bu qadınlar daha tez çıxacaq

Yalnız valideynlərini itirmiş və ya valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşağı övladlığa götürüb səkkiz yaşınadək tərbiyə edən həmin kateqoriyadan olan qadınların, eləcə də əlilliyi müəyyən edilmiş uşağı olan şəxslərin erkən pensiya hüququ yaranacaq. report-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə məsəl

19.04.2024 597
.

Britaniya şahzadəsi ABŞ vətəndaşı oldu

Kral II Çarlzın oğlu və Böyük Britaniya taxtının növbədə beşinci varisi olan Sasseks hersoqu, şahzadə Harri ABŞ rezidenti olduğunu rəsmən təsdiqləyib. Məlumata görə, onun nəzarət etdiyi səyahət şirkəti bu həftə Britaniya səlahiyyətlilərinə şahzadənin köçdüyünü və hazırda ABŞ-də yaşadığını bildirən sənədlə

19.04.2024 228
.

Bakı Fransız Liseyi fəaliyyətini dayandırır

Bakı Fransız Liseyi fəaliyyətini dayandırır. "Report" xəbər verir ki, bununla bağlı liseydə təhsil alan uşaqların valideynlərinə məktub göndərilib. Təhsil müəssisəsinin rəhbərliyi adından göndərilən məktubda orada təhsilin tədris müddəti bitənə qədər davam edəcəyi qeyd olunub. Yeni tədris ilində

19.04.2024 360
.

Azərbaycanda bu şəxslərin maaşı artırıldı - RƏSMİ

Vergi orqanlarının vəzifəli şəxslərinə xüsusi rütbələr üzrə müəyyən edilən maaşlar artırılır. BİG.AZ report-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə məsələ Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirə edilən "Dövlət vergi orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə"yə təklif edilən dəyişiklikd

19.04.2024 916