İsti havalarda ürək xəstəliklərindən necə qorunaq? - HƏKİM DANIŞDI

İsti havalarda ürək xəstəliklərindən necə qorunaq? - HƏKİM DANIŞDISəhiyyə Nazirliyi Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun direktor müavini, professor Rafail Daşdəmirov ürək-damar xəstəlikləri barədə danışıb.

Lent.az onunla müsahibəni təqdim edir:

- Rafail müəllim, ilk öncə ürək-damar sistemi xəstəliklərinin yaranma səbəbləri haqqında məlumat verərdiniz...

- Ürək-damar sisteminin ən çox görülən patologiyalarına hipertenziya, aritmiya, ürəyin işemik xəstəliyi, ürək çatışmazlığı daxildir. Hipertenziya qan təzyiqinin artmasıdır. Xəstəlik asimptomatik ola bilər və ya başgicəllənmə, baş ağrısı, qulaqlarda səs-küy, gözlər qarşısında yanıb-sönən ləkələr, ürəkbulanma, zəiflik və yuxusuzluq kimi hadisələrlə müşayiət oluna bilər.

Aritmiya ürək əzələsinin daralma tezliyinin, ritminin və ardıcıllığının pozulmasıdır. Aritmiyanın əsas simptomlarına qeyri-bərabər, çox sürətli və ya yavaş ürək döyüntüsü, başgicəllənmə, huşunu itirməyə yaxın və sinə ağrısı daxildir. Bəzi hallarda ürək ritminin pozulmasının heç bir əlaməti hiss olunmur.

Ürəyin işemik xəstəliyi (ÜİX) kifayət qədər qan tədarükü səbəbindən miokardın zədələnməsinin meydana gəldiyi bir patologiyadır. Çox vaxt ÜİX simptomları fiziki fəaliyyət zamanı sinə ağrısı, hava çatışmazlığı hissi, nəfəs darlığı, şişkinlik, ürək işində fasilələr, aritmiya simptomları ilə ortaya çıxır.

Ürək çatışmazlığı, ilk növbədə ürək əzələsinin kontraktilliyinin azalması nəticəsində yaranan pozğunluqlar kompleksidir. Bunlara siyanoz, nəfəs darlığı, hemoptizi (qanla qarışıq bəlğəm çıxarma), sürətli ürək döyüntüsü, ödəm və qaraciyərin böyüməsi daxildir.

Qazanılan ürək qüsurları ürəyin qapaq aparatının və böyük damarların pozulması ilə əlaqəli xəstəliklərdir. Əsas təzahürlər ürəkdə ağrı, nəfəs darlığı, şişkinlik, sürətli ürək döyüntüsü, öskürək, hemoptizi, fiziki fəaliyyət zamanı sinə ağrısı, başgicəllənmə, huşunu itirmədir.

Ürək-damar xəstəlikləri bir sıra səbəblərdən qaynaqlanır. Bunlara biz ürək və qan damarlarının anadangəlmə qüsurları, piylənmə, lipid metabolizmasının pozulması, endokrin sistemin pozulması, infeksiyalar (streptokok, enterokok və s.), oturaq həyat tərzi, stres, digər orqan və sistemlərin xəstəlikləri (məsələn, diabet, böyrək xəstəliyi), irsiyyət və s. aid edə bilərik.

- Ürək-damar xəstəlikləri üçün risk faktorları hansılardır?

- Kardiologiyada "ürək-damar qəzaları üçün risk faktorları" anlayışı var. Faktorlar qan tədarükünün kəskin pozulması kimi başa düşülür. Bu ürək əzələsində baş verərsə infarkt, beyində olarsa insult adlanır.

Ürək xəstəlikləri və insult üçün əsas risk faktorları düzgün olmayan qidalanma, fiziki hərəkətsizlik, tütün və alkoqol kimi zərərli vərdişlərdir.
Davranış risk faktorlarının təsiri qan təzyiqinin, qan qlükozasının, qan lipidlərinin artması, artıq çəki və piylənmə ola bilər. Bu "ara risk faktorları" ilkin tibbi yardım müəssisələrində qiymətləndirilə bilər.

Elmi cəhətdən sübut olunub ki, duz qəbulunu azaltma, meyvə-tərəvəz istehlakı, müntəzəm fiziki fəaliyyət, tütün və alkoqol kimi zərərli vərdişlərdən imtina ürək-damar xəstəliklərinin inkişaf riskini azaldır. Bundan əlavə, şəkərli diabet, yüksək qan təzyiqi və yüksək lipid səviyyələri olan insanlarda ürək-damar xəstəliklərinin riskini azaltmaq, infarkt və insultun qarşısını almaq üçün dərman müalicəsi lazım ola bilər.

- Ürək-damar xəstəliklərinin ümumi simptomları haqqında məlumat verərdiniz.

- Çox vaxt əsas qan damarı xəstəliyi asimptomatikdir. Ürək böhranı və ya insult xəstəliyin ilk xəbərdarlığı ola bilər. Ürək böhranının simptomlarına sinənin ortasında ağrı və ya narahatlıq, qollarda, sol çiyində, dirsəklərdə, çənədə ağrı və ya narahatlıq daxildir.

Bundan əlavə, insan nəfəs almaqda çətinlik çəkə və ya nəfəs darlığı ilə qarşılaşa bilər. Həmçinin, ürəkbulanma, qusma, başgicəllənmə və ya huşunu itirmə, soyuq tər, solğunlanma müşahidə olunur. Qadınlarda nəfəs darlığı, ürəkbulanma, qusma, bel və çənə ağrıları daha çox olur.

İnsultun ən çox görülən simptomu üzdə, əksər hallarda bir tərəfdən, qolda və ya ayaqda ani zəiflikdir. Digər simptomlara üzün, xüsusən də bir tərəfdən, qolların, ayaqların qəfil uyuşməsı, danışmaqda, nitqi başa düşməkdə çətinlik, bir və ya hər iki gözdə görmə çətinliyi, gəzinti çətinliyi, başgicəllənmə, balans və ya koordinasiya itkisi, heç bir xüsusi səbəb olmadan şiddətli baş ağrısı, həmçinin şüur, huşun itirilməsi aiddir.

Bu simptomları yaşayan insanlar dərhal həkimə müraciət etməlidirlər. Müayinə zamanı kardioloq tərəfindən xəstəliyin mərhələsi nə qədər tez aşkar edilərsə, müalicəsi bir o qədər asan aparılar. Buna görə, ildə ən azı bir dəfə EKQ müayinəsindən keçmək lazımdır.

- Doktor, ürək-damar xəstəliklərindən özümüzü necə qoruya bilərik?

- Ürək-damar sistemi xəstəliklərinin qarşısının alınması bu xəstəliklərin əksəriyyəti üçün ümumi olan tədbirlər kompleksindən ibarətdir. Lakin bəzi xəstəliklər ayrıca yanaşma tələb edir. Bəzi ümumi tövsiyələrə diqqət yetirmək lazımdır. İlk növbədə, ürək-damar sisteminin xəstəlikləri neyropsik stres əsasında yaranır. Nəticə etibarilə, onların miqdarının və intensivliyinin azaldılması bütün ürək-damar xəstəliklərinə qarşı güclü profilaktik tədbirdir.

Fiziki aktiv həyat tərzi ürək-damar xəstəliklərinin qarşısının alınmasında zəruri komponentidir. Bunlara təmiz havada uzun gəzintilər, üzgüçülük, qaçış, yəni insanın sağlamlığına xeyir verən hər hansı fiziki fəaliyyət aiddir. Bu fəaliyyətlər qan damarlarının divarlarını gücləndirir və bununla da bir çox ciddi xəstəliklərin qarşısını alır.

Eyni zamanda, istirahət də tam olmalıdır. Normal yuxu müddəti gündə 8-10 saat arasındadır. Beləliklə, fiziki aktivlik, düzgün qidalanma, pis vərdişlərdən imtina və müntəzəm profilaktik müayinələr ürək-damar xəstəliklərinin inkişafını minimuma endirir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 1522   Tarix: 05 iyul 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş
Ustalar.az ustalar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Gecələr ayaqlarda qıcolmaların təhlükəli səbəbləri

Gecə yuxu zamanı ayaq əzələlərində qəfil və ağrılı qıcolmalar bir çox insanda müşahidə olunur. xəbər verir ki, bu hal bəzən sadə səbəblərlə bağlı olsa da, tez-tez təkrarlanması müəyyən sağlamlıq problemlərinin əlaməti ola bilər. Ayaq qıcolmalarına susuz qalmaq, gün ərzində həddindən artıq fiziki yüklənmə

25.10.2026 949
.

Üzü yumaq üçün ən yaxşı vaxt - Dermatoloqdan tövsiyə

Üz dərisinə qulluq zamanı yalnız istifadə olunan vasitələr deyil, onların tətbiq edildiyi vaxt da əhəmiyyət daşıyır. Dermatoloq Con Kibbi üzün yuyulması üçün səhər və axşam saatlarının əksər insanlar üçün uyğun olduğunu bildirib. Qaynarinfo xəbər verir ki, Kolorado Universitetinin Tibb Məktəbinin dermatologiy

27.10.2026 1054
.

Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?

Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu

03.11.2026 904
.

Kamran Musayev: Qafqazda ilk dəfə ürək transplantasiyasının Azərbaycanda həyata keçirilməsi tarixi uğurdur

Qafqazda ilk dəfə ürək transplantasiyasının Azərbaycanda həyata keçirilməsi tarixi uğurdur. "Report" xəbər verir ki, bunu Ürək və Damar Cərrahiyyəsi Cəmiyyətinin fəxri sədri Kamran Musayev Azərbaycanda və Cənubi Qafqazda ilk donor ürək transplantasiyasının həyata keçirilməsinin birinci ildönüm

31.10.2026 788
.

Hansı yaşda ət yemək ömrü uzadır? - Elmi araşdırma

Çəki çatışmazlığı olan yaşlı insanlarda ət istehlakı 100 yaşa qədər yaşamaq ehtimalını artıra bilər. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, bu yaş dövründə ətdən imtina etmək, xüsusilə qadınlar arasında daha qısa ömür sürməklə əlaqəli ola bilər. xəbər verir ki, çinli mütəxəssislərin apardığı araşdırmanı

18.10.2026 1023
.

COVID-dən sonra dadbilmənin niyə bərpa olunmadığı AÇIQLANDI

Bəzi insanlarda COVID-19 infeksiyasından bir ildən çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, dadbilmə qabiliyyətinin niyə tam bərpa olunmadığına dair yeni məlumatlar əldə edilib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, alimlər uzunmüddətli dadbilmə pozğunluğu yaşayan şəxslərin dad reseptorlarını araşdırıblar

24.10.2026 755
.

Günorta yuxusunun yaddaşa təsiri ilə bağlı maraqlı nəticə

Günorta saatlarında yatmağın yaddaşı gücləndirdiyi ilə bağlı geniş yayılmış fikirlər yeni elmi araşdırmada təsdiqini tapmayıb. Məlum olub ki, qısa müddətli yuxu yaddaşın möhkəmlənməsinə sakit istirahət və adi oyaqlıqdan daha çox kömək etmir. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu nəticəyə Cənubi Çin Pedaqoj

16.11.2026 383
.

Dərinizdə bu əlamətlər varsa, diqqətli olun

Havaların soyuması və rütubətin azalması dəridə quruluq, qabıqlanma və qaşınmaya səbəb ola bilər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, dermatologiya üzrə mütəxəssis, professor Sevilay Oğuz Kılıç payızda dəri sağlamlığını qorumaq üçün tövsiyələrini bölüşüb. Mütəxəssis bildirib ki, dərinin gərginləşməsi

17.10.2026 913
.

Hicama haqqında nələri bilirik?

Son zamanlar çox eşitdiyimiz, "hicama", "hacamat" kimi tanınan küpə terapiya müalicə üsulu barədə nələri bilirik?. Apimed təbii üsullar mərkəzində yüksək ixtisaslı (Türkiyədə kurs keçmiş) xanım personal tərəfindən xanımlara və bəylərə Hicama (hacamat) proseduru tətbiq edilir. Prosedu

29.10.2026 3428
.