Son 30 ildə dünyada bu xəstəliyin sayı kəskin ARTDI

Son 30 ildə dünyada bu xəstəliyin sayı kəskin ARTDIOklend Texnologiya Universiteti və Vaşinqton Universitetinin Sağlamlıq Göstəriciləri və Qiymətləndirmə İnstitutundan olan tədqiqatçılar bütün dünyada insult hallarının artdığını aşkar ediblər.

BiG.AZ report-a istinadən xəbər verir ki, iş "The Lancet Neurology" jurnalında dərc edilib.

1990-cı ildən 2021-ci ilə qədər insult keçirən insanların sayı 70 faiz, insultla əlaqəli ölüm hallarının sayı isə 44 faiz artıb. 2021-ci ildə insult dünyada işemik ürək xəstəliyi və COVID-19-dan sonra ölümün üçüncü ən əhəmiyyətli səbəbi olub. Əhalinin yaşlanması və qarşısı alına bilən risk faktorlarının təsirinin böyüməsi insult yükünün artmasına səbəb olan mühüm amillərdir.

Təhlil üçün 1990-2021-ci illəri əhatə edən Qlobal Xəstəlik Yükü Tədqiqatının (GBD) məlumatlarından istifadə edilib. Tədqiqatçılar yüksək bədən kütləsi indeksi (BKİ), qan təzyiqi, qanda şəkərin səviyyəsi və hava çirklənməsinin təsiri kimi risk faktorlarının təsirini qiymətləndiriblər. Yaşa görə standartlaşdırılmış xəstələnmə və ölüm göstəriciləri də regional fərqləri aşkar etməyə imkan verib: insult yükü aşağı və orta gəlirli ölkələrdə əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olub.

Nəticələrə görə, 2021-ci ildə insult səbəbindən itirilmiş sağlam həyat illərinin sayı 160,5 milyona çatıb ki, bu da 1990-cı illə müqayisədə 32 faiz çoxdur. Afrika və Asiya regionları kimi aşağı gəlirli ölkələrdə xəstələnmə və ölüm göstəriciləri daha varlı ölkələrlə müqayisədə 2-10 dəfə yüksəkdir. Piylənmə, hipertoniya və hava çirklənməsi gənc əhali arasında insult yükünün artmasına səbəb olan əsas amillər olub.

Həmçinin tədqiqat yüksək temperaturların təsiri və havanın kiçik hissəciklərlə çirklənməsi də daxil olmaqla ekoloji amillərin əhəmiyyətli təsirini göstərib. Bu risk faktorları xüsusilə aşağı gəlirli ölkələrdə özünü göstərir ki, bu da ətraf mühitin keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması və metabolik xəstəliklərin qarşısının alınması üçün tədbirlər görülməsinin vacibliyini vurğulayır.

Tədqiqatın müəllifləri həm əhali səviyyəsində tədbirləri, həm də fərdi yanaşmaları əhatə etməli olan insultun qarşısının alınması üçün daha effektiv strategiyaların tətbiqinin vacibliyinə diqqət çəkirlər. Səhiyyə sistemlərinin təkmilləşdirilməsi və teletibb və süni intellekt kimi yeni texnologiyalardan istifadə gələcəkdə insultun qlobal yükünü əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 1256   Tarix: 21 sentyabr 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Ürək transplantasiyasının icbari tibbi sığorta hesabına icra edilməsi təklif olunub

Ürək transplantasiyası və gözün buynuz qişasının transplantasiyası əməliyyatlarının icbari tibbi sığortanın Xidmətlər Zərfinə daxil edilməsi vacibdir. "Report" xəbər verir ki, bunu Orqan Donorluğu və Transplantasiya üzrə Koordinasiya Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Yeganə Abbasova Azərbaycand

01.11.2026 796
.

Hicama haqqında nələri bilirik?

Son zamanlar çox eşitdiyimiz, "hicama", "hacamat" kimi tanınan küpə terapiya müalicə üsulu barədə nələri bilirik?. Apimed təbii üsullar mərkəzində yüksək ixtisaslı (Türkiyədə kurs keçmiş) xanım personal tərəfindən xanımlara və bəylərə Hicama (hacamat) proseduru tətbiq edilir. Prosedu

29.10.2026 3428
.

Hepatit B və C tam müalicə olunur? - Mütəxəssis danışdı

Virus hepatitləri qaraciyərin iltihabına səbəb olan və geniş yayılmış infeksion xəstəliklər sırasındadır. Xəstəliyin bəzi növləri kəskin formada keçsə də, hepatit B və C uzun müddət heç bir əlamət vermədən inkişaf edərək xroniki xarakter ala, qaraciyərin ciddi zədələnməsinə səbəb ola bilər. Bununla yanaşı

01.11.2026 783
.

Protein niyə lazımdır?

Mütəxəssis bildirir ki, günorta saatlarında yaranan halsızlıq və enerji azalmasının əsas səbəblərindən biri düzgün qidalanmamaqdır. Axşam.az xəbər verir ki, zülal və ya lif baxımından kasad olan nahar yeməkləri günün ikinci yarısında yorğunluq, diqqət dağınıqlığı və beyin dağınıqlılığı daha da artırır

01.11.2026 724
.

Məşhur ədviyyatın qaraciyəri qocalmadan qoruya biləcəyi məlum olub

Zərdəçalın tərkibində olan kurkumin maddəsi qaraciyəri yaşla bağlı dəyişikliklərdən, iltihabdan və zədələnmədən qoruya bilər. xəbər verir ki, bu qənaətə "Food & Function" elmi jurnalında dərc olunan araşdırmanın müəllifləri gəliblər. Tədqiqatçılar bağırsaq, onun mikroflorası və qaraciyə

06.11.2026 700
.

Qışda dəriyə qulluq zamanı edilən əsas səhvlər

İstilik mövsümündə mənzillərdə havanın quruması dərinin daha sürətlə nəm itirməsinə səbəb olur. Bu dövrdə isti su ilə yuyunmaq, skrablardan həddindən artıq istifadə etmək və dərini tez-tez təmizləmək isə qoruyucu baryeri zəiflədərək quruluğu daha da artıra bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barəd

28.10.2026 1040
.

Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?

Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. Ölkə.az yerli mətbuata istinadən xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır

20.10.2026 1079
.

Hər gün üzüm yesək, nə olar?

Üzüm həm dadı, həm də zəngin qida tərkibi ilə seçilən meyvələrdəndir. -ın məlumatına görə, tərkibində vitaminlər, minerallar, lif və antioksidantlar olan bu meyvənin müntəzəm, ölçülü miqdarda istehlakı sağlam qidalanmaya töhfə verə bilər. Üzümün əsas üstünlüklərindən biri antioksidantlarla zəngin olmasıdır

01.11.2026 797
.

Məşhurlar ən çox bu kokteyli içir

Hər zaman bədən quruluşunun qeydinə qalan dünya ulduzları bunun üçün müxtəlif vasitələrə əl atırlar. Axşam.az Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, məşhur simaların ən çox istifadə etdikləri isə kokteyllərdir. Xanımlarımızın da bəyənəcəyi bir resepti təqdim edirik. Ərzaqlar: 1 fincan su, 1 x.

25.10.2026 1140
.