Şok edici kəşf: 2700 ildən sonra açılan SİRR

Şok edici kəşf: 2700 ildən sonra açılan SİRRYer üzündə super güclü günəş qasırğası zamanı şimal işıqları hətta ekvatorda da görünə bilərdi.

Alimlər yeni yüksək səviyyəli kəşf ediblər. Ağaclar bu sirri təxminən 2700 il saxlayıblar. Tədqiqatçılar hansı inanılmaz qədim hadisəni öyrəniblər?

Lent.az-ın xarici KİV-ə istinadla xəbərinə görə, alimlər super güclü günəş qasırğasının dağıdıcı izlərini aşkar ediblər. Əgər bu gün belə bir hadisə baş versəydi, yer üzündəki bütün rabitə sistemləri fəaliyyətini dayandırardı.

Ekstremal günəş qasırğaları çox təhlükəli və xoşbəxtlikdən nadir bir hadisədir. Arizona Universitetinin alimlər qrupu müəyyən ediblər ki, Yer kürəsini əhatə edən sonuncu belə hadisə eramızdan əvvəl 664-cü ildə, yəni təxminən 2700 il əvvəl Günəşdə baş verib. Araşdırmanın nəticələri barədə Arizona Universitetinin saytında məlumat verilib.

"Bu il Yerin şimal işıqları həmişəkindən daha cənubda görünüb və onların rəngarəng çalarlarının fotoşəkilləri sosial şəbəkələri zəbt edib. İndi yüzlərlə dəfə daha parlaq bir şimal işıqları təsəvvür edin - istisna olmaqla, heç kim onun axını səbəbindən onun şəklini çəkə bilməyəcək. Günəşin istiqamətləndirdiyi hissəciklər smartfonları dərhal kərpicə çevirəcək", - alimlər bildirib.

Bizim dövrümüzdə baş verərsə, dünya dağıdıcı günəş qasırğası haqqında belə öyrənəcək – şimal işıqları hətta tropik enliklərdə də müşahidə oluna bilər, elektronika sıradan çıxacaq, radio rabitəsi işləməyəcək. Məlumdur ki, son 14,5 min il ərzində planetimizdə cəmi altı günəş qasırğası öz izlərini qoyub.

Alimlər müəyyən ediblər ki, eramızdan əvvəl 664-cü ildə baş vermiş kosmik radiasiyanın sonuncu belə partlayışı o qədər güclü olub ki, bu gün baş verərsə, bütün planetdə elektrik şəbəkələrini, peykləri və mobil rabitəni sıradan çıxaracaq.

Alimlər bu qənaətə arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan ağaclardakı illik halqaların karbon analizi sayəsində gəliblər. Ekstremal hadisənin dəqiq vaxtının müəyyən edilməsi günəş aktivliyindəki dəyişiklikləri tədqiq edən alimlər üçün mühüm məlumatlar verir.

Belə dağıdıcı gücə malik günəş qasırğalarının mövcudluğu yalnız 2012-ci ildə, yapon fiziki Fusa Miyake qasırğaların xarakterik əlamətləri: ağac halqalarında radioaktiv karbon izotoplarının partlaması haqqında hesabat dərc edəndə məlum olub. Elmi ictimaiyyət bu kəşfin əhəmiyyətini dərk edib və həddindən artıq günəş qasırğaları "Miyake hadisələri" adlandırılıb.

Miyake hadisələri Günəşin elektromaqnit sahəsi zəiflədikdə, səthdən plazmanın kosmosa "sıçramasına" imkan verən zaman baş verir. Günəş aktivliyi artdıqca protonlar Yer atmosferini bombalayır və kimyəvi reaksiyalara səbəb olur. Onların nəticəsi Yer atmosferində radioaktiv izotopların artmasıdır, daha sonra ağaclar tərəfindən udulur və halqalarda yığılır.

"Ağac halqalarında olan radiokarbon sayəsində biz indi bilirik ki, son 14 500 il ərzində altı Miyake hadisəsi baş verib. Əgər onlar bu gün baş versəydilər, rabitə texnologiyalarına fəlakətli təsir göstərəcəklər", - alimlər xəbərdarlıq ediblər.

Amma maraqlısı odur ki, elm adamları hələ də bu hadisələrin baş verməsində heç bir nümunə tapa bilməyiblər.

"Ağac halqaları bizə bu güclü günəş qasırğalarının miqyası haqqında fikir verir, lakin biz heç bir nümunə aşkar edə bilmirik, ona görə də növbəti ekstremal hadisənin nə vaxt baş verəcəyini təxmin edə bilməyəcəyik", - tədqiqatçılar əlavə ediblər.

Alimlər həmçinin Miyake hadisələrinin bütün yer sistemlərinə və bütövlükdə planetə necə təsir etdiyini anlamağa çalışdıqlarını da bildiriblər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 946   Tarix: 22 dekabr 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Pələng onunla video çəkmək istəyən bloqeri parçaladı

Pakistanda "TikTok" üçün video çəkmək istəyən 19 yaşlı gənc pələngin hücumuna məruz qalaraq həyatını itirib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, faciə Lahor şəhəri yaxınlığında yerləşən vəhşi heyvanların yetişdirildiyi fermada baş verib. Məlumata görə, fermada çalışan 19 yaşlı gənc "TikTok"

15.11.2026 316
.

Dünyanın ən qəribə qadağaları açıqlandı

Dünyanın müxtəlif ölkələrində tətbiq olunan bəzi qanunlar eşidənləri təəccübləndirir. Gündəlik həyatda tamamilə adi hesab edilən davranışlar bəzi ölkələrdə cəriməyə, hətta hüquqi məsuliyyətə səbəb ola bilər. Saqqız çeynəməkdən tutmuş göyərçin bəsləməyə, ev heyvanlarının tək saxlanılmasına qədər fərql

13.11.2026 405
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15.11.2026 446
.

Romantik şəxsiyyət TESTİ: Bir çiçək ideal ikinci yarınızı aşkarlayacaq

Sevgi tərzinizi kəşf etmək üçün səkkiz çiçəkdən birini seçin. Hər kəsin öz ideal partnyoru var. Bəziləri səxavətli jestlər və gözəl görüş gözləyir, bəziləri isə dinc ev mühitinə üstünlük verir. bildirir ki, bu təəccüblü dərəcədə dəqiq romantika testi, münasibətdən nə istədiyinizi və çiçək seçimləriniz

15.11.2026 283
.

Evdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?

Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları

15.11.2026 308
.

Hüquqi xidmətlər Xidmetler.az saytında

Xidmətlər saytı -ın Hüquqi Xidmətlər bölməsində özünüzə vəkil tuta və ya işinin peşəkarı olan hüquqşünas tapa bilərsiniz!. Hər kəs düşdüyü çətin, xoşagəlməz hallarda hüquqi yardım əldə etmək istəyir. Bunun üçün yaxşı vəkil tapmaq lazım gəlir. sizə digər xidmətlərlə yanaşı, hüquqi xidmətlərdə də kömə

10.11.2026 1204
.

Hamı zibilə atır - Saç tökülməsinin və ağarmasının qarşısını alır

Fəsil dəyişikliyi və stress səbəbindən artan saç tökülməsinə qarşı bahalı kosmetik məhsullar əvəzinə mətbəxdəki təbii vasitələr həll yolu təqdim edir. Qidalandırıcı yağlar ehtiva edən bu üsul saç diblərini qısa müddətdə gücləndirərək tökülməni azaldır. xəbər verir ki, əksər hallarda zibil kimi atıla

14.11.2026 355
.

Xurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?

Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v

15.11.2026 265
.

TikTok üçün video çəkilişi faciə ilə bitdi - Şir 19 yaşlı gənci parçaladı

Pakistanın Lahor şəhərində fermada çalışan 19 yaşlı Talha dişi şirin hücumu nəticəsində həyatını itirib. Axşam.az xəbər verir ki, hadisədən sonra gəncin ailəsinə əvvəlcə onun it hücumuna məruz qaldığı bildirilib. Lakin polis araşdırması zamanı həqiqətin fərqli olduğu üzə çıxıb. Yerli mətbuatın məlumatın

13.11.2026 550
.