Saqqızla bağlı bilmədiyimiz şok həqiqət
Siz heç vaxt düşünməzdiniz, amma gündəlik vərdişə çevrilmiş saqqız çeynəməl orqanizmə təhlükəli mikroplastik hissəciklərinin mənbəyi ola bilər.
Alimlərin yeni araşdırması buna aydınlıq gətirib.
Saqqız haqqında nə məlum olub?
Yaxınlarda dərc olunan tədqiqat elm dünyasında əsl rezonans doğurub və bir çox insanı bu "zərərsiz" vərdişin sağlamlıq riskləri barədə düşünməyə vadar edib. Amerikalı alimlərin rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu ilk dəfə olaraq müxtəlif saqqız növlərinin çeynənməsi zamanı buraxılan mikroplastiklərin miqdarını ölçüb. Onlar 10 məşhur saqqız markasını analiz ediblər - 5-i sintetik əsaslı, 5-i isə "təbii" kimi təqdim olunanlar. Pilot eksperimentdə könüllülər 2-dən 20 dəqiqəyə qədər fərqli müddətlərdə bu saqqızları çeynəyiblər - adi istifadəni imitasiya edərək.
Nəticələr necə əldə olunub?
Eksperiment zamanı iştirakçıların ağız suyundan nümunələr götürülüb. Nümunələr müasir analiz metodları ilə öyrənilib, o cümlədən:
FTIR infraqırmızı spektroskopiya
Smartfon vasitəsilə mikroplastiklərin sayılması üçün xüsusi üsul
Bu innovativ yanaşma sayəsində tədqiqatçılar təkcə mikroplastiklərin mövcudluğunu deyil, həm də onların miqdarını və tərkibini dəqiq müəyyən edə biliblər.
Təəccübləndirici nəticələr
Hər 1 qram saqqızdan təxminən 637 milyon mikroplastik hissəcik ifraz olunur!
Bu hissəciklərin 94 faizi ilk 8 dəqiqə ərzində çıxır
Bu o deməkdir ki, bir neçə dəqiqə ərzində yüz milyonlarla mikroskopik plastik hissəciyi uda bilərsiniz
Daha maraqlısı odur ki, "təbii" saqqızlar və sintetik olanlar arasında ciddi fərq aşkarlanmayıb (statistik əhəmiyyət yoxdur, P> 0.8). Analiz zamanı aşkarlanan plastiklər arasında ən çox polietilen və polipropilen daxil olan poliolefinlər rast gəlinib - bu maddələr plastik qablaşdırmalarda geniş istifadə olunur.
Mikroplastiklərin təhlükəsi nədədir?
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, müasir dünyada biz hava, su, torpaq və qida vasitəsilə daim mikroplastiklərə məruz qalırıq. Bu araşdırmanın məqsədi saqqızın daha bir potensial mikroplastik mənbəyi olduğunu sübut etmək idi. Alınan göstəricilər "plastik yükümüzü" anlamaq üçün mühüm addımdır.
Əlavə risk - ksilitol
Alimlər, həmçinin şəkər əvəzedicisi kimi istifadə olunan ksilitolun bəzi insanlarda qıcıqlanmış bağırsaq sindromu və köp kimi mədə-bağırsaq narahatlıqlarını gücləndirə biləcəyini də qeyd ediblər.
Nəticə
Saqqız yalnız ağız qoxusunu gizlədən və ya dişləri məşğul edən bir vasitə deyil - o, həm də mikroplastiklərlə dolu, sağlamlıq üçün potensial təhlükəli bir məhsula çevrilə bilər. Hələ ki bu sahədə uzunmüddətli insan araşdırmaları azdır, lakin nəticələr artıq ehtiyatlı olmağa əsas verir. /Lent.az
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşƏn faydalı və ən zərərli balıq növləri
Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric
29.10.2026 1053 Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?
Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. Ölkə.az yerli mətbuata istinadən xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır
20.10.2026 1076 İmmuniteti gücləndirməyin ən asan yolu - Həkim bu meyvəni xüsusi tövsiyə etdi
İmmuniteti gücləndirmək üçün mövsümi meyvə və giləmeyvələrdən istifadə etmək tövsiyə olunur. Bu barədə tibb elmləri doktoru, immunoloq Vladislav Jemçuqov " "ya açıqlamasında danışıb. Həkimin sözlərinə görə, immunitetin möhkəmləndirilməsinə qışda deyil, yay aylarından başlamaq daha məqsədəuyğundur
08.11.2026 521 Qışda dəriyə qulluq zamanı edilən əsas səhvlər
İstilik mövsümündə mənzillərdə havanın quruması dərinin daha sürətlə nəm itirməsinə səbəb olur. Bu dövrdə isti su ilə yuyunmaq, skrablardan həddindən artıq istifadə etmək və dərini tez-tez təmizləmək isə qoruyucu baryeri zəiflədərək quruluğu daha da artıra bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barəd
28.10.2026 1036 Kamran Musayev: Qafqazda ilk dəfə ürək transplantasiyasının Azərbaycanda həyata keçirilməsi tarixi uğurdur
Qafqazda ilk dəfə ürək transplantasiyasının Azərbaycanda həyata keçirilməsi tarixi uğurdur. "Report" xəbər verir ki, bunu Ürək və Damar Cərrahiyyəsi Cəmiyyətinin fəxri sədri Kamran Musayev Azərbaycanda və Cənubi Qafqazda ilk donor ürək transplantasiyasının həyata keçirilməsinin birinci ildönüm
31.10.2026 784 100 yaşına qədər yaşamaq istəyənlər üçün 7 faydalı QİDA
Uzunömürlü olmaq istəyənlər gündəlik qidalanmalarına xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Mütəxəssislər bəzi qidaların ürək-damar sisteminin, beynin və həzm orqanlarının sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynadığını bildirirlər. xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, həkim Darşan Şah 100 yaşına qədə
27.10.2026 1106 Xərçəngə qarşı mübarizədə böyük ümid: Yeni peyvənd hazırlandı
"Merck" və "Moderna" şirkətlərinin birgə hazırladığı eksperimental peyvənd dəri xərçənginin təkrarlanması və ya ölüm riskini 42 faiz azaldıb. xəbər verir ki, "İntismeran autogene" adlanan peyvənd "Keytruda" dərmanı ilə birlikdə tətbiq olunub. Araşdırmanın nəticələrin
24.10.2026 891 Gecələr ayaqlarda qıcolmaların təhlükəli səbəbləri
Gecə yuxu zamanı ayaq əzələlərində qəfil və ağrılı qıcolmalar bir çox insanda müşahidə olunur. xəbər verir ki, bu hal bəzən sadə səbəblərlə bağlı olsa da, tez-tez təkrarlanması müəyyən sağlamlıq problemlərinin əlaməti ola bilər. Ayaq qıcolmalarına susuz qalmaq, gün ərzində həddindən artıq fiziki yüklənmə
25.10.2026 946 Protein niyə lazımdır?
Mütəxəssis bildirir ki, günorta saatlarında yaranan halsızlıq və enerji azalmasının əsas səbəblərindən biri düzgün qidalanmamaqdır. Axşam.az xəbər verir ki, zülal və ya lif baxımından kasad olan nahar yeməkləri günün ikinci yarısında yorğunluq, diqqət dağınıqlığı və beyin dağınıqlılığı daha da artırır
01.11.2026 718