Ətdən imtinanın xeyri və faydası - infarkt "cavanlaşır"

Ətdən imtinanın xeyri və faydası - infarkt "cavanlaşır"Diyetoloq deyir ki, yağlı ətlər ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır
Məlum olduğu kimi, son onilliklərdə heyvan mənşəli qidalardan (ət, süd, pendir, yağ və s.) imtina edənlərin sayı bütün dünyada olduğu kimi ölkəmizdə də artmaqdadır. Sırf ət və ət məhsullarından istifadə etməyənlər isə daha çoxdur.

Dövri mətbuatda və sosial şəbəkələrdə də vegetarianlıq və veqanlıq çox təbliğ olunur.

Bəs mütəxəssislər nə deyirlər? Uzun və sağlam ömür yaşamaq üçün vegetarianlıq şərtdirmi? Uzun müddət ətli qidalar qəbul etməmək insan orqanizmində hansı dəyişikliklər yarada bilər? Bunun mənfi və müsbət tərəfləri nədir?

Ət yüksək keyfiyyətli zülal mənbəyidir və insan bədəninin toxuma və hüceyrələrinin yenilənməsi, əzələlərin formalaşması üçün əvəzsizdir. Həmçinin ətin tərkibində orqanizm üçün həyati önəm daşıyan dəmir, sink, B qrupu vitaminləri (xüsusilə B12 vitamini) və digər minerallar vardır. Bu maddələrdən biri dəmirdir. Dəmir qan azlığı (anemiya) ilə mübarizədə əsas rol oynayır. Həmçinin dəmir orqanizmin oksigen daşıma qabiliyyətini artırır, enerji səviyyəsini yüksəldir.

Ətin tərkibində B12 vitamini də var ki, bu da sinir sistemi və beyin funksiyalarının sağlamlığında, qan hüceyrələrinin formalaşmasında əhəmiyyətlidir.

Həmçinin zülal var və bu, hüceyrələrin yenilənməsi, immunitet sisteminin güclənməsi və bədən funksiyalarının qorunması üçün vacibdir. Bir çox qida ekspertləri qeyd edir ki, xüsusilə dəmir çatışmazlığı və anemiya problemi ilə üzləşən insanların ətin pəhrizində olması çox önəmlidir. Xüsusilə uşaqlar, hamilə qadınlar və yaşlılar üçün ətin zülal və dəmir baxımından təminatı vacibdir.

Heç bir yalançı pəhriz ilə insan arıqlamır" - Ləman Süleymanova

Mövzu ilə bağlı "Yeni Müsavat"a danışan həkim-diyetoloq Ləman Süleymanova bildirib ki, ət məhsullarının qəbulu zaman mövsümi fərqlər mütləq nəzərə alınmalıdır: "Məsələn, dana və quzu əti daha ağır məhsul sayılır və əsasən payız-qış aylarında orqanizm tərəfindən daha rahat mənimsənilir. Bu dövrdə immun sistemini gücləndirmək, soyuq havanın yaratdığı risklərdən qorunmaq üçün proteinə və enerjiyə daha çox ehtiyac olur. Ət isə bu ehtiyacı ödəyən başlıca qidalardan biridir".

L.Süleymanovanın sözlərinə görə, ət məhsulları təkcə heyvan növünə görə deyil, eyni zamanda həzmə təsirinə görə də iki kateqoriyaya ayrılır: "Ağır ətlər - dana, quzu kimi qırmızı ətlər bu kateqoriyaya daxildir. Yüngül ətlər - balıq, dəniz məhsulları və toyuq əti isə daha tez həzm olunur və xüsusilə yay aylarında orqanizm üçün daha uyğundur. Ağır ət məhsulları tərkibində yüksək keyfiyyətli zülallarla yanaşı, insan orqanizmində mühüm fizioloji prosesləri dəstəkləyən maddələrlə, xüsusən də ətə qırmızı rəng verən nitrat və nitrit birləşmələri ilə zəngindir. Eyni zamanda dəmirin ən yaxşı mənbəyi məhz qırmızı ətdir. Bu, qan əmələgəlməyə və əzələ sisteminin normal işləməsinə böyük töhfə verir.

Son illərdə bütün dünyada, o cümlədən Azərbaycanda vegetarian qidalanma tərzinə maraq artmaqdadır. Vegetarianların bir neçə növü var. Ətdən tamamilə imtina edənlər, eləcə də süd, yumurta qəbul edən lakto-ovo vegetarianlar. Əgər qidalanmada süd və yumurta yer alırsa, bu zaman bəzi risklər qismən azalır. Lakin ümumiyyətlə, ət məhsullarından imtina uzunmüddətli perspektivdə anemiya (qan azlığı), əzələ zəifliyi və həyat keyfiyyətində azalma ilə nəticələnə bilər. Təəssüf ki, bəzi hallarda yüksək statuslu şəxslər vegetarianlığa keçdikdən sonra iş fəaliyyətlərinin zəiflədiyi, enerjisizlik və psixoloji durğunluq yaşadıqları müşahidə olunur".

Həkim son zamanlar ölkədə ət məhsullarının istehlakında azalma tendensiyasının səbəblərinə də toxunub. Onun fikrincə, bu vəziyyət birbaşa olaraq geniş yayılan xroniki xəstəliklərlə bağlıdır: "Artıq Azərbaycanda ürək-damar, şəkər və piylənmə ilə bağlı xəstəliklərə daha gənc yaşlarda rast gəlinir. Əvvəllər bu problemlər 40 yaşdan sonra yaranırdısa, indi 28-30 yaşlı gənclər də bu xəstəliklərdən əziyyət çəkir. Gənc yaşda stend qoyulan insanların sayı artır. Bu isə birbaşa düzgün qidalanmamanın nəticəsidir. Yağlı ətlərin, xüsusilə qoyun ətinin yüksək doymuş yağ və xolesterin tərkibinə görə ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır. Belə məhsulların çoxluqla istifadəsi yüksək qan təzyiqinə, qaraciyər piylənməsinə, mədəaltı vəzin fəaliyyətində pozuntulara və insulin səviyyəsinin artmasına səbəb ola bilər.

Əgər insanın genetik olaraq bu tip xəstəliklərə meyli varsa, qırmızı ətə, xüsusilə qoyun ətinə ehtiyatla yanaşmalıdır. Dana əti nisbətən yüngüldür, lakin yenə də ağır ətlər siyahısına daxildir. Biz mütəxəssislər belə insanlara əsasən balıq və quş əti - toyuq və hinduşka kimi məhsulların istehlakını tövsiyə edirik".

L.Süleymanova qeyd edir ki, ət məhsullarını tamamilə rasiondan çıxarmaq doğru yanaşma deyil. Əsas olan balansı qorumaq, qida çeşidini orqanizmin ehtiyaclarına uyğun seçməkdir: "Həftədə 1-2 dəfə günorta saatlarında ağır ət məhsullarından istifadə etmək olar. Amma bu istifadənin fasilələrlə və ölçülü şəkildə olması vacibdir. Digər günlərdə isə yüngül ətlərə, xüsusilə də dəniz məhsulları və quş ətinə üstünlük verilməlidir. Eyni zamanda axşam saatlarında ağır ətlərin qəbulu məsləhət görülmür, çünki bu, həzm sisteminə əlavə yük yaradır. Hər kəsə tövsiyəm odur ki, sağlamlıq naminə ət məhsullarını düzgün, mütənasib və düşünülmüş şəkildə qəbul etsinlər".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 1559   Tarix: 19 iyul 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

"Delta"dan sonra yeni mutasiya daha sürətlə yayılır

Cənubi Afrika tədqiqatçıları yeni koronavirus variantının aşkarlandığını açıqlayıblar. Alimlər 2021-ci ilin may ayında C.1.2 adlı bir mutasiya aşkarladıqlarını açıqlasalar da, bu variantın ilk dəfə Uhanda aşkar edilən COVID-19-dan daha çox fərqləndiyini bildiriliblər. -a istinadən xəbər verir ki, Cənub

30.08.2021 1188
.

Həddən artıq tərləmənin SƏBƏBLƏRİ

Tərləmə fizioloji prosesdir. Tərləmənin köməyi ilə bədənimiz öz normal hərarətini saxlayır. -a istinadla bildirir ki, mütəxəssislər bununla bağlı maraqlı məlumatlar verir:. - Bundan əlavə tərlə birlikdə orqanizmdən artıq və ziyanlı maddələr (toksinlər, şlaklar və s.) ifraz olunur. İnsana isti oland

18.08.2021 1367
.

Stress, həyəcan və yuxusuzluğa qarşı 10 ÇARƏ

Əgər təşviş, stress sizi içdən yeyirsə, yuxunuz ərşə çəkilibsə, əsəbləriniz dincəlmirsə, o zaman stressə qarşı bitki yığnaqlarından istifadə etməklə, əsəb sakitləşdiciri çay hazırlayın. -a istinadən sakitləşdirici bitkililəri təqdim edir. Mütəxəssislər çay üçün bunlardan ikisini seçib qarışdırmağı tövsiy

01.09.2021 1893
.

Ömürlük dərmana məhkum olan "Miasteniya" xəstələri əməliyyatla sağala bilər? - CƏRRAH AÇIQLADI

Bir çoxlarının məlumatsız olduğu "Miasteniya Gravis" xəstəliyindən müalicə alan insan sayı təəssüf ki Azərbaycanda da az deyil. Lakin bu xəstəlik haqqında eşitmədikləri üçün artıq miasteniyanın ağırlaşmış formasında həkimə müraciət edirlər. Bəs bu xəstəliyin simptomları nədir? Onun barəsi

08.09.2021 960
.

ŞOK ARAŞDIRMA: Koronavirus xəstəlikdən bir neçə ay sonra BU ORQANA KEÇİR

"Koronavirus xəstəlikdən bir neçə ay sonra da bağırsaq divarlarından alınan nümunələrdə aşkar edilə bilər". Bu barədə Rospotrebnadzor Mərkəzi Tədqiqat Epidemiologiya İnstitutunun klinik və analitik işlər üzrə direktor müavini Natalya Pşeniçnaya TASS-a məlumat verib. O qeyd edib ki, bəzi xəstələrd

29.08.2021 1543
.

Saç tökülməsi sizi qorxutmasın - ÇARƏ TAPILDI

Saçlarınızın tökülməsi sizi narahat edir? "BLACK SERUM" saç losyonu ilə bunun qarşısını almaq indin daha rahatdır. - Saç tökülməsinin qarşısını alır. - Yeni tüklər əmələ gətirir. - Saçlar daha tez uzanır. - Saçda kəpəyin qarşısını alır. - Saç yağlığını aradan qaldırır. - Saç tökülm

08.09.2021 598
.

Yuxusuzluğu aradan qaldıran məlhəm

Yay girəndən bir çoxları yuxusuzluq sindromundan əziyyət çəkir. Yatmaq istəsəniz də, yuxuya getməyə əziyyət çəkirsiniz. BİG.AZ Axşam.az-a istinadən xəbər verir ki, yuxu dərmanı qəbul etmək heç də çıxış yolu deyil. Həm də dərman mədəni zəhərləyir. Yuxusuzluq sindromundan xilas olmaq üçün aşağıdakı məlhəm

22.08.2021 2428
.

Əncirlə süd - 10 dərdə dərmandır

İnsan orqanizminə ən faydalı qidalar sırasında süd, bal, yumurta, əncir və s. bir çox qida məhsullarının adını çəkə bilərik. Ayrı-ayrılıqda onların hər biri insan orqanizmini lazımı vitaminlərlə təmin edir. Bəs siz südlü əncirin inanılmaz faydalarını bilirdinizmi?. xəbər verir ki, əncirin insan sağlamlığın

10.08.2021 2433
.

Möcüzəvi meyvə: Xərçəng riskini azaldır, şəkəri salır

Çində həyat dərmanı olaraq tanınan innab saysız faydası ilə məşhurdur. Uzun illərdir şəfa qaynağı olaraq tanınan bu meyvənin yeni faydası öyrənilib. -a istinadən xəbər verir ki, innab yemək sizi bir çox xəstəliklərdən qoruyacaq. Tərkibi A və C vitamini boldur. Ürək sağlamlığı üçün xeyirlidir. Bağırsa

23.08.2021 1865
.